Şırnak Gezi Rehberi 2026: Cizre, Cudi Dağı, Havalimanı, Habur ve Yemekler

Şırnak Gezi Rehberi: Cizre'den Cudi Dağı'na, Dicle'den Habur'a

Şırnak rehberi 2026: Cizre'de Nuh Türbesi ve Kırmızı Medrese, Cudi Dağı, Şerafettin Elçi Havalimanı ulaşımı, Habur'dan Irak'a geçiş, pasaport ve yemekler.

Kaynak Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Şırnak, Güneydoğu Anadolu’nun en doğu ucunda Irak ve Suriye’ye komşu, 18 Mayıs 1990’da kurulan bir il. Siirt’in Şırnak ve Güçlükonak, Mardin’in İdil, Cizre ve Silopi, Hakkari’nin Uludere ve Beytüşşebap yerleşimleri birleştirilerek oluşturuldu. TÜİK’in 2025 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre il nüfusu 573.666; en kalabalık ilçe 166.290 kişiyle Cizre, onu 152.610 kişiyle Silopi izliyor. İl merkezi yaklaşık 1.375 metre yükseklikte, dağların arasındadır; Cizre ve Silopi ise Dicle ve Habur’un suladığı ovada yer alır.

Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ili Nuh Tufanı anlatısıyla tanıtır: Kur’an-ı Kerim’in Hud suresi 44. ayetinde geminin oturduğu yer olarak geçen Cudi Dağı ilin sınırlarındadır ve Cizre’de Hz. Nuh’a atfedilen bir türbe ziyaret edilir. Cizre’nin tarihî çekirdeğinde 14. yüzyıldan Kırmızı Medrese, Mem û Zîn Türbesi ve ejder tokmaklı kapısıyla bilinen Ulu Camii bulunur. Silopi’deki Habur Sınır Kapısı, Türkiye’nin Irak’a açılan ana kara kapısıdır. Bu rehber; gezilecek yerleri, Şerafettin Elçi Havalimanı’ndan ulaşımı, güvenlik bölgesi uygulamasını, tescilli yemekleri, pasaport başvurusunu ve Habur’dan geçişte bilinmesi gerekenleri resmî kaynaklarla bir araya getirir.

Şırnak'ta Gezilecek Yerler

Ziyaretçilerin çoğu Cizre'de toplanan tarihî yapılarla başlar: Nuh Türbesi, Kırmızı Medrese, Mem û Zîn Türbesi, Ulu Camii ve Dicle kıyısındaki Birca Belek birbirine yürüme mesafesindedir. Cizre–Şırnak yolu üzerindeki Kasrik Boğazı ve Dicle kıyısındaki Finik Kalesi, Güçlükonak'taki Belkıs Ana Kaplıcası, İdil'in Süryani kiliseleri ve Beytüşşebap'ın yaylaları ise ayrı günlere yayılır.

Nuh Peygamber Türbesi ve Hz. Nuh Camii (Cizre) 1
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Nuh Peygamber Türbesi ve Hz. Nuh Camii (Cizre)

Cizre'nin Dağkapı semtinde, Kültür Portalı'na göre Kırmızı Medrese'nin hemen güneyindedir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre yeni yapılan caminin avlusunda, Hz. Nuh'un mezarı olduğuna inanılan yere kare planlı, kubbeli ve içi dışı çinilerle kaplı modern bir türbe yapılmıştır. Aynı avluda Cizreli mühendis İsmail Ebu'l-İz el-Cezeri'nin kabri de bulunur. Temmuz 2026'daki Hz. Nuh'u Anma Merasimi'nin ilk günü burada Kur'an tilaveti ve aşure ikramıyla yapıldı. Kadınlar için başörtüsü bulundurun; ziyaret ve avlu için 30–45 dakika ayırın.

Kırmızı Medrese ve Ahmed el-Cezeri Türbesi 2
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Kırmızı Medrese ve Ahmed el-Cezeri Türbesi

Kültür Portalı'na göre Cizre Beyliği döneminde II. Han Şeref Bey'in 14. yüzyılda yaptırdığı, kırmızı tuğlası nedeniyle bu adı alan medrese, bölge âlimlerinin yetiştiği bir yükseköğrenim kurumuydu. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Dağkapı'da şehrin batı surları üzerinde, 38×28 metre ölçüsünde, avlulu ve iki eyvanlıdır. Güney cephesinin ortasındaki beş kenarlı türbede şair Şeyh Ahmed el-Cezeri yatar. Mescit bölümü bugün cami olarak kullanılır, türbe ziyarete açıktır; medrese hücrelerinin bir kısmı harap olup onarım projesi vardır. 30–45 dakika yeterlidir.

Abdaliye Medresesi ve Mem û Zîn Türbesi 3
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Abdaliye Medresesi ve Mem û Zîn Türbesi

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Abdaliye (Mir Abdal) Medresesi Cizre Mezarlığı'nın kuzeybatı köşesinde, surlara bitişik olarak yapılmıştır; büyük ölçüde yıkılan yapıdan mescit, türbe, bir medrese hücresi, giriş ünitesi ve bir eyvan ayakta kalmıştır. Kültür Portalı'na göre türbe, medresenin idare odalarının altındaki bodrumdadır ve içinde Mem, Zîn ve Bekir'e atfedilen üç mezar bulunur; hikâyenin Cizre Beyi Emir Zeynuddin döneminde, hicri 854'te (1450–1451) yaşandığı kabul edilir. Ehmedê Xanî'nin Mem û Zîn mesnevisini bilenler için anlamlı bir duraktır. Yaklaşık 30 dakika ayırın.

Cizre Ulu Camii 4
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Cizre Ulu Camii

Dağkapı Mahallesi'ndeki cami, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün tarih özetine göre Zengi Atabeyi Ebu'l-Kasım Mahmud Sencer Şah döneminde minaresi ve yıkılan bölümleriyle yeniden yapıldı; ayrı bir kaide üzerinde yükselen yuvarlak gövdeli minarenin 1155 tarihli olduğu kabul edilir. Müdürlüğe göre kapı üzerindeki ejder figürlü işlemeleri İsmail Ebu'l-İz el-Cezeri yapmıştır; tokmaklardan biri bugün İstanbul'daki Türk ve İslam Eserleri Müzesi'ndedir. Yapı restorasyonlar nedeniyle zaman zaman ibadete kapatıldı; gitmeden açık olup olmadığını yerel olarak sorun. Kırmızı Medrese ile aynı yürüyüşe eklenir.

Cizre Kalesi (Birca Belek) ve Dicle kıyısı 5
Kaynak Wikimedia Commons (Public domain)

Cizre Kalesi (Birca Belek) ve Dicle kıyısı

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Cizre şehir merkezinde Dicle Nehri kenarında kurulan kale, dış kale ve iç kaleden oluşur. Halk arasında Birca Belek olarak bilinen yapı ve çevresindeki meydan bugün şehrin buluşma alanıdır: Cizre Belediyesi'nin Kültür-Sanat ve Dil Festivali Mayıs 2026'da 12. kez burada yapıldı. Müdürlüğe göre İsmail Ebu'l-İz el-Cezeri Müzesi de Birca Belek'teki eski karargâh binasına kurulmuştur. Akşamüstü Dicle kıyısında yürüyüş ve nehrin karşı yakasındaki manzara için 1 saat ayırın; sınır hattına yakın kesimlerde fotoğraf çekerken dikkatli olun.

Cudi Dağı ve Sefine (Nuh Ziyaret Tepesi) 6
Cudi Dağı (Suriye tarafından) · Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Cudi Dağı ve Sefine (Nuh Ziyaret Tepesi)

Silopi, Cizre ve Şırnak merkez arasında, Irak sınırına yaklaşık 15 km uzaklıktaki dağın 2.000 metreyi aşan dört doruğu vardır; 2.017 metrelik doruk Nuh Peygamber Ziyaret Tepesi ya da Sefine olarak anılır. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü dağı yürüyüş ve flora gözlemi için uygun bulur, ancak tırmanış rotalarının henüz belirlenmediğini belirtir. Valilik Temmuz 2026'da 5. Hz. Nuh'u Anma Merasimi'ni Sefine mevkiinde düzenledi. Dağ dönem dönem özel güvenlik bölgesi ilan edildiği için bireysel değil, resmî program ve organizasyonlarla gidin; tam gün ayırın.

Kasrik Boğazı, Kasrik Kalesi ve Köprüsü 7
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Kasrik Boğazı, Kasrik Kalesi ve Köprüsü

Cizre–Şırnak karayolu, Gabar ile Cudi dağlarını ayıran Kasrik Boğazı'ndan geçer. Kültür Portalı envanterine göre Kasrik, Kızılsu ile Hoşal derelerinin birleştiği boğazda kurulmuş, Şırnak merkeze bağlı bir beldedir; kalesi XV.–XVI. yüzyıla tarihlenir. Akçay (Güneş) Deresi üzerindeki üç gözlü Kasrik Köprüsü, modern karayolu köprüsünün hemen yanındadır; envanter kaydına göre 35,7 m uzunluğunda ve XVI. yüzyıldan kalmadır. Boğaz 4 Mart 2020'de Resmî Gazete'de kesin korunacak hassas alan ilan edildi. Yol üstünde 30–60 dakikalık mola yeterlidir.

Finik Kalesi ve Faki Teyran Medresesi (Güçlükonak) 8
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY 4.0)

Finik Kalesi ve Faki Teyran Medresesi (Güçlükonak)

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre yörede Finik Harabeleri olarak bilinen kale, Güçlükonak'a bağlı Damlarca köyü sınırlarında, Cizre–Şırnak yol ayrımından 12 km uzakta, Dicle'nin kuzeyinde, Güçlükonak yolunun üst kesimindeki kayalıklardadır. İç ve dış kaleden oluşur; kaleye Faki Teyran camisinin karşı yamacından taş döşeli eski yolu izleyerek tırmanılır. Müdürlük, şair Faki Teyran'a atfedilen medreseyi de inanç turizmi durakları arasında sayar. Kazı ve restorasyon yapılmamış korumasız bir örendir; sağlam ayakkabı giyin, yarım gün ayırın.

Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası 9
Temsilî: Dicle Nehri · Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası

Kültür Portalı'na göre kaplıca Güçlükonak'ın Düğünyurdu köyü yakınında, Dicle kıyısındadır; su sıcaklığı 67 °C, debisi 7 lt/sn'dir ve suyun kalsiyum ile sülfit içerdiği belirtilir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kaplıcanın Hz. Süleyman'ın eşi Belkıs'a düğün hediyesi olarak verildiğine inanıldığını, romatizma ve kas-eklem rahatsızlıkları için tercih edildiğini yazar. Restorasyon sonrası Şubat 2025'te yeniden hizmete açıldı; alanda termal otel bulunur. Kronik rahatsızlığınız varsa önce doktorunuza danışın. Havuz ve dinlenme için yarım gün ayırın.

Nuh Nebi Camii ve Medresesi (Silopi) 10
Temsilî: Silopi · Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Nuh Nebi Camii ve Medresesi (Silopi)

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Silopi merkezine 2 km uzaklıktaki Birlik (Cuma) köyünde, mezarlık içinde yer alan cami-medrese kompleksi halk arasında Nuh Nebi olarak anılır. Dıştan 23,22×24,79 m ölçüsündeki yapıda ortadaki avlunun güneyinde iki sahınlı cami, kuzeyinde medrese bulunur. Kitabesi olmadığı için kesin tarihi bilinmez; Kültür Portalı plan ve mimari özelliklerine bakarak Selçuklu dönemine, 13. yüzyıl başlarına tarihler. Habur yönüne giderken 30–45 dakikalık bir mola olarak planlanabilir.

Dicle ve Habur kıyıları 11
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

Dicle ve Habur kıyıları

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre ilin en önemli akarsuyu Dicle'dir; Kızılsu, Habur ve Hezil çaylarıyla beslenir ve kano-rafting gibi akarsu sporlarına elverişlidir, Kızılsu Çayı'nda sportif olta balıkçılığı yapılır. Dicle Cizre'nin doğusundan geçerek Suriye sınırını, Silopi'deki Habur Çayı ise Irak sınırını çizer. Kıyıda yürüyüş için Cizre'deki Birca Belek çevresi en erişilebilir noktadır. Sınır hattına yakın kıyılara inmeyin, askerî alanların fotoğrafını çekmeyin. Yaz öğleden sonraları sıcak çok yüksek olduğundan kıyı yürüyüşünü sabah veya akşamüstü yapın.

Faraşin Yaylası (Beytüşşebap) 12
Temsilî: Beytüşşebap'ta dağlar · Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Faraşin Yaylası (Beytüşşebap)

Kültür Portalı'na göre Faraşin Yaylası Beytüşşebap ilçe merkezinin kuzeydoğusunda, stabilize yoldan yaklaşık 1,5 saatlik mesafededir; bitki çeşitliliği nedeniyle arıcıların ve küçükbaş besicilerinin yaylasıdır. Anadolu Ajansı yaylanın 2.625 metre rakımlı olduğunu ve Şırnak, Hakkari ile Van'ın kesiştiği bölgede bulunduğunu belirtir. Yaz aylarında göçerler ve kampçılar gelir. Faraşin bazı dönemlerde Valilik'in geçici özel güvenlik bölgesi ilanlarına dahil edildiğinden gitmeden önce durumu teyit edin. Arazi tipi araçla tam gün planlayın.

Zümrüt Kaplıcası ve Beytüşşebap 13
Temsilî: Beytüşşebap'ta dere · Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Zümrüt Kaplıcası ve Beytüşşebap

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre Zümrüt Kaplıcası Beytüşşebap ilçesine 7 km uzaklıktaki Ilıcak (Ilıca) köyündedir; Beytüşşebap Çayı'nın batısında kayalıktan çıkan 39 °C'lik kükürtlü su iki havuzda toplanır ve tesislere dere üzerindeki asma köprüyle geçilir. Müdürlük, Kürtçe Mevlid'in yazarı Mela Hasan Bateyi'nin Güneyyaka köyündeki türbesini de ilçedeki inanç turizmi durakları arasında sayar. 2023'te Beytüşşebap Balı için coğrafi işaret başvurusu yapıldı. İlçe merkezine Şırnak'tan dağ yoluyla gidilir; kış aylarında yol koşullarını önceden sorun.

İdil Meryem Ana Kilisesi 14
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

İdil Meryem Ana Kilisesi

İdil ilçe merkezinin eski yerleşim dokusunda yer alan kilise Süryani Ortodoks cemaatine aittir ve faal durumdadır. Bazilikal planlı, taştan yapılmış kilisenin iç mekânı sıvalıdır; yapıya sonradan kubbeli bir çan kulesi eklenmiştir. Şırnak Valiliği'nin turizm sayfası, İdil'de Süryanilerden kalma çok sayıda kilise bulunduğunu belirtir. Ayin saatlerinde ziyaret etmeyin, kapı kapalıysa cemaat görevlisinden izin isteyin, içeride fotoğraf için onay alın. İdil, Cizre'ye karayoluyla havalimanı yönünden ulaşılır; Mor Dodo ile birlikte yarım günlük bir rota oluşturur.

Mor Dodo Kilisesi (İdil, Haberli/Basibrin) 15
Tarihî fotoğraf (1909) · Wikimedia Commons (Public domain)

Mor Dodo Kilisesi (İdil, Haberli/Basibrin)

Kültür Portalı'na göre İdil'e bağlı Haberli (Basibrin) köyünün kuzeybatısında, köye hâkim bir noktadadır; tamamen taştan yapılmıştır, sağlamdır ve ibadete açıktır. Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün tanıtım broşüründe kompleksin ayrıntılı ölçülerinin alındığı ve rölövesinin çıkarıldığı belirtilir. Kaynaklarda Tur Abdin bölgesinin Süryani yapıları arasında anılır. Köy yolu dar olduğundan gündüz gidin; kilise görevlisi yoksa kapıyı zorlamayın. İdil merkezden gidiş-dönüş ve ziyaret için 1,5–2 saat ayırın.

Müze

Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün müzeler listesinde tek kayıt Cizre'deki İsmail Ebu'l-İz el-Cezeri Müzesi'dir. İlin arkeolojik buluntularını sergileyen bir devlet müzesi bulunmuyor.

İsmail Ebu'l-İz el-Cezeri Müzesi (Cizre)
Temsilî: Birca Belek, Cizre · Wikimedia Commons (Public domain)

İsmail Ebu'l-İz el-Cezeri Müzesi (Cizre)

Cizre Kaymakamlığı'na göre İsmail Ebu'l-İz bin Rezzaz el-Cezeri 1136'da Cizre'nin Tor mahallesinde doğdu ve 1206'da Cizre'de öldü; sibernetik ve robot biliminin öncülerinden kabul edilir. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'ne göre onun adını taşıyan müzede Cezeri'nin makineleri ve buluşlarından örnekler sergilenir. Cizre Belediyesi müze çalışmalarını Ocak 2021'de Birca Belek'teki karargâh binasında başlattığını duyurmuştu. Kırmızı Medrese ve Ulu Camii ile aynı yürüyüşe eklenebilir.

İlçeler

Şırnak'ın Merkez ile birlikte 7 ilçesi vardır. TÜİK 2025 verilerine göre nüfusun yüzde 29'u Cizre'de, yüzde 27'si Silopi'de, yüzde 18'i Merkez'de yaşar. Gezi açısından ilçeler şöyle ayrışır:

Cizre
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Cizre

2025 nüfusu 166.290 ile ilin en kalabalık ilçesi. Nuh Türbesi, Kırmızı Medrese, Mem û Zîn Türbesi, Ulu Camii, Birca Belek ve Cezeri Müzesi buradadır. Havalimanına 10 km uzaklıktadır ve gezginler için en pratik konaklama üssüdür.

Silopi
Habur Sınır Kapısı · Wikimedia Commons (Public domain)

Silopi

2025 nüfusu 152.610. Irak'a açılan Habur Sınır Kapısı ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır (Ticaret Bakanlığı). Birlik köyündeki Nuh Nebi Camii ve Medresesi ile Cudi Dağı'nın güney etekleri ilçe sınırlarındadır.

Merkez
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Merkez

2025 nüfusu 105.697. İl merkezi yaklaşık 1.375 metre yükseklikte, Cudi ve Gabar dağlarının arasındadır. Valilik, İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü ve otogar buradadır; Kasrik Boğazı ile Kasrik Köprüsü merkez ilçeye bağlı Kasrik beldesindedir.

İdil
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 3.0)

İdil

2025 nüfusu 76.548. Meryem Ana Kilisesi, Haberli köyündeki Mor Dodo Kilisesi ve Süryani köy kiliseleriyle bilinir. Şerafettin Elçi Havalimanı Cizre–İdil yolu üzerindedir.

Uludere
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY 3.0)

Uludere

2025 nüfusu 45.988. Dağlık ve yaylalarla çevrili bir ilçedir; Haziran 2026'da İnceler Barajı yakınında 3. Goyi Dengbêj Festivali düzenlendi. Ulaşım il merkezinden dağ yoluyla sağlanır.

Beytüşşebap
Kaynak Wikimedia Commons (CC BY-SA 4.0)

Beytüşşebap

2025 nüfusu 13.971. Faraşin Yaylası, Zümrüt Kaplıcası ve Mela Hasan Bateyi Türbesi buradadır. Beytüşşebap Balı ve Jirki Kilimi ilçenin bilinen ürünleridir.

Ne Yenir? Yöresel Lezzetler

Perde pilavı

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün tarifine göre yumurta ve yağla yoğrulmuş ince hamur yuvarlak tabanlı bir kaba serilir, içine tavuk eti, baharat ve bademle karıştırılmış pilav konur, ağzı yine hamurla kapatılıp fırında ya da altlı üstlü ateşte pişirilir.

Şımşıpe

Yörede dolmanın adıdır ve 22 Aralık 2017'de coğrafi işaretle tescillendi. Soğan, patlıcan, domates ve kabak oyulur, pancar veya asma yaprağı hazırlanır; pirinç ve kıymadan baharatlı iç harçla doldurularak tencerede pişirilir.

Cizre Meyre (Mehir)

Mahreç işaretiyle tescilli (tescil no. 1465). Ayran ve dövme ateşe konur, çırpılmış yumurta eklenip kaynayana kadar karıştırılır, doğranmış kabak ve pancar yaprağıyla pişirilir ve soğuk servis edilir; yaz sıcağının yemeğidir.

Suryaz (Şırnak Soryaz)

Suryaz otu kıyılıp haşlanır, süzülür; kızgın yağda soğanla kavrulup kavurmayla karıştırılır. Şırnak Belediyesi'nin 'Şırnak Soryaz' adıyla yaptığı coğrafi işaret başvurusu TÜRKPATENT'in 180. bülteninde (2024) yayımlandı.

Kutlık

İnce bulgur ve çiğ köftelik yarma yoğrulup hamur yapılır, kızartılmış soğanlı kıymayla doldurulur. Kaynar suda haşlanan köfteler yumurtaya bulanıp yağda kızartılır; içli köftenin yöresel biçimidir.

Serbıdev

İyice pişirilen yarma geniş bir tabağa alınır, ortası açılıp çukura kurut (keşk) suyu ve yağ dökülür, üzerine kavurma parçaları dizilerek servis edilir.

Kipe ve Hekeheşandi

Kipe, temizlenmiş koyun bağırsağının kıyma ve pirinçle doldurulup kaynatılmasıyla yapılır. Hekeheşandi ise yağsız pişirilmiş pilavın kıymayla yoğrulup şekil verildikten sonra yumurtaya bulanarak yağda kızartılmasıdır.

Cizre Bırınczer

Şeker ve sudan kaynatılan şerbette pirinç pişirilir, tarçın ve sarı renk katılır, soğuk servis edilir. Cizre Bırınczer için 2023'te coğrafi işaret başvurusu yapıldı (C2023/000040).

Cizre Luzine, Memilheva ve Şırnak Hanuhin

Cizre Luzine Tatlısı ile Cizre Memilheva Kurabiyesi, Şırnak Valiliği'nin 2021 açıklamasına göre ilin ilk coğrafi işaretli ürünleri arasındadır. Şırnak Hanuhin Tatlısı ise TÜRKPATENT'in 203. bülteninde 1757 numarayla tescillendi.

Şırnak Dergul Tahini

Mahreç işaretiyle tescilli (tescil no. 1460). Coğrafi sınırı Şırnak merkeze bağlı Kumçatı beldesidir; tescil başvurusuna göre kepeksiz susam çok hafif kavrulup öğütülür ve katkı maddesi ya da tatlandırıcı eklenmez.

Cizre Aşure

Cizre Kaymakamlığı'nın Mayıs 2025'te yaptığı coğrafi işaret başvurusu Temmuz 2026'da TÜRKPATENT'in 225. bülteninde yayımlandı. Hz. Nuh'u Anma programlarında da aşure ikram ediliyor.

Silopi Behnat inciri ve Beytüşşebap balı

Yerel basının aktardığı tescil listesinde Silopi Behnat İnciri yer alır. Beytüşşebap İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü'nün çiçek balı için yaptığı coğrafi işaret başvurusu 2023'te yayımlandı.

Havalimanı ve Şehre Ulaşım

NKT
Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı
Merkeze ~60 km
Taksi (havalimanı taksi kooperatifi)

DHMİ'ye göre havalimanı Cizre'ye 10 km, Şırnak il merkezine 60 km uzaklıktadır. Terminal önünde S.S. 77 No'lu Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı Taksiciler Kooperatifi çalışır (0534 897 00 73). Cizre'ye kısa bir taksi yolculuğuyla, il merkezine yaklaşık bir saatte varılır; taksimetre ücretini binmeden sorun.

Havalimanı servisi: Cizre–Silopi–Şırnak

DHMİ'nin ulaşım sayfasına göre Cizre Nuh Tur havalimanı ile Cizre, Silopi ve Şırnak merkez arasında yolcu taşır (0532 268 39 06). Seferler uçuş saatlerine göre düzenlenir; DHMİ servis saatleri ve güzergâh için Şırnak Belediyesi'nin sitesine yönlendirir.

Havalimanından Irak'a transfer

DHMİ'nin listelediği Cizre Nur Tur, havalimanı–Cizre–Duhok–Erbil–Kerkük–Süleymaniye hattında transfer ve araç kiralama hizmeti verir (0543 655 21 73). Habur'dan Irak'a geçişte pasaport zorunludur; ayrıntılar aşağıdaki Habur bölümünde.

Araç kiralama ve özel araç

Gelen yolcu salonunda araç kiralama ofisi, terminal dışında 87 araçlık (1.860 m²) açık otopark bulunur (DHMİ). Havalimanı Cizre–İdil karayolu üzerinde, Düzova köyü yanındadır.

Şırnak Havalimanı'ndan Hangi Şehirlere Uçuş Var?

Şerafettin Elçi Havalimanı iç hat havalimanıdır; yurt dışına doğrudan tarifeli sefer yoktur. DHMİ'nin uçuş noktaları listesinde Türk Hava Yolları'nın İstanbul Havalimanı hattı yer alır; AJet ise Ankara Esenboğa ve İstanbul Sabiha Gökçen'e uçar. Sefer sıklığı sezona göre değişir. Yurt dışına İstanbul veya Ankara aktarmasıyla gidilir.

Şırnak (NKT) – iç hat bağlantıları
Türkiye · İstanbul Havalimanı (THY), Ankara Esenboğa (AJet), İstanbul Sabiha Gökçen (AJet)

Şırnak'ta Ulaşım: Havalimanı, Otogar, İlçeler ve Habur

Şırnak'ta demiryolu ve raylı sistem yoktur. Uçakla gelenler Cizre yakınındaki Şerafettin Elçi Havalimanı'nı, otobüsle gelenler Şırnak veya Cizre otogarını kullanır; ilçeler arasında minibüs ve dolmuş çalışır.

  • Şerafettin Elçi Havalimanı (NKT): Cizre–İdil yolu üzerinde, Düzova köyü yanında. DHMİ’ye göre Cizre’ye 10 km, il merkezine 60 km; uçuş operasyon saatleri her gün 08.30–20.30. İstanbul (THY) ile Ankara ve Sabiha Gökçen (AJet) bağlantısı vardır.

  • Havalimanı servisi: Cizre Nuh Tur havalimanı–Cizre–Silopi–Şırnak hattında, Cizre Nur Tur ise havalimanı–Cizre–Duhok–Erbil–Kerkük–Süleymaniye hattında taşımacılık yapar (DHMİ ulaşım sayfası).

  • Taksi: Terminal önünde S.S. 77 No’lu havalimanı taksi kooperatifi çalışır (0534 897 00 73). Ücreti taksimetreye göre ödeyin ve binmeden yaklaşık tutarı sorun.

  • Şırnak otogarı: İl merkezinin Bahçelievler Mahallesi tarafında, Yoğurtçular mevkiindedir. Şehirlerarası otobüslerin bir bölümü Cizre otogarında son bulur; bilet alırken varış noktasını sorun.

  • İlçeler arası: Şırnak–Cizre arası yaklaşık 38 km’dir; Kasrik Boğazı’ndan geçen yolda minibüs ve dolmuşlar çalışır. Silopi, İdil ve Güçlükonak’a Cizre’den, Beytüşşebap ve Uludere’ye il merkezinden gidilir.

  • Tren: İlde demiryolu yoktur. Bölgenin en yakın tren noktaları komşu illerdedir; Şırnak’a karayolu veya havayoluyla gelinir.

  • Şehir içi: Metro, tramvay ya da kartlı belediye ulaşım sistemi bulunmaz; il merkezinde belediye otobüsü, minibüs ve taksi kullanılır. Ücret araçta ödenir.

  • Habur Sınır Kapısı (Irak): Silopi’ye 17 km uzaklıkta, 10 Temmuz 2003’ten beri 24 saat hizmet veren kapı Irak’taki İbrahim Halil kapısına bağlanır (Ticaret Bakanlığı). Geçişte pasaport zorunludur.

  • Kontrol noktaları: Kırsal yollarda jandarma ve polis kontrol noktaları bulunabilir; kimlik, ehliyet ve araç ruhsatını hazır tutun.

  • Yol ve hava koşulları: İl merkezi ile Beytüşşebap ve Uludere yollarında kışın kar görülebilir; Cizre ve Silopi’de yaz sıcaklığı 40 °C’yi aşabilir. Uzun sürüşlerden önce Karayolları yol durumu bilgisine bakın.

Kısa cevap: Şırnak’ı neden ve nasıl gezmeli?

Şırnak’ın ziyaretçi açısından kalbi Cizre‘dir: Hz. Nuh’a atfedilen türbe, 14. yüzyıl yapısı Kırmızı Medrese, Mem û Zîn Türbesi, Ulu Camii ve Dicle kıyısındaki Birca Belek aynı semtte, birbirine birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir. İlk gün Cizre’yi gezin; ikinci gün Kasrik Boğazı’ndan geçerek il merkezine çıkın ve dönüşte Finik Kalesi’ne uğrayın; üçüncü gün İdil’deki Süryani kiliselerini ya da Güçlükonak’taki Belkıs Ana Kaplıcası’nı seçin. Temmuzdaki Hz. Nuh’u Anma programına denk gelirseniz Cudi Dağı‘ndaki Sefine mevkiine resmî organizasyonla çıkabilirsiniz.

Ulaşım: Şerafettin Elçi Havalimanı Cizre’ye 10 km, il merkezine 60 km uzaklıktadır; İstanbul ve Ankara’dan doğrudan uçuş vardır. Sınır: Silopi’deki Habur Sınır Kapısı Irak’a açılan ana kara kapısıdır ve geçiş için pasaport şarttır; ayrıntılar Habur bölümünde. Güvenlik: Şehir merkezleri olağan akışında; dağlık kırsal alanlarda Valilik’in süreli güvenlik bölgesi ilanlarını takip etmek gerekir (güvenlik bölümü).

Şırnak temel bilgiler

BilgiDeğer
Nüfus (TÜİK ADNKS, 31.12.2025)573.666
İlçe nüfusları (2025)Cizre 166.290, Silopi 152.610, Merkez 105.697, İdil 76.548, Uludere 45.988, Beytüşşebap 13.971, Güçlükonak 12.562
İlçe sayısı7 (Merkez dahil)
Kuruluş18 Mayıs 1990 (Siirt, Mardin ve Hakkari’den ayrılan ilçelerle)
Plaka kodu73
Telefon alan kodu0486
Rakımİl merkezi ortalama 1.375 m (Şırnak Belediyesi); havalimanı 2.038 ft ≈ 621 m (DHMİ)
HavalimanıŞırnak Şerafettin Elçi (NKT / LTCV), iç hat
YHT / trenYok; ilde demiryolu bulunmuyor
Sınır kapısıHabur (Irak), Silopi
Komşu ülkelerIrak, Suriye
Komşu illerHakkari, Van, Siirt, Mardin

Kısa tarih

Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, ilin tarihini Nuh Tufanı anlatısıyla başlatır: Tufan sonrası Nuh ve oğullarının Cizre’yi kurduğuna, Şırnak’ın ise onların yazlığı ve yaylası olduğuna inanılır; “Şırnak” adının bazı kaynaklarda “Şehr-i Nuh”tan türetildiği söylenir. Müdürlüğe göre Cizre MÖ 4000’lerden itibaren Gerzubakarta adıyla Gutilerin hâkimiyetindeydi ve ilk Cizre suru bu dönemde yapıldı; Asur Kralı Sanherib’in Cudi’nin tepesine kabartmalar yaptırdığı kaydedilir.

İslam döneminde Cizre bölgenin önemli merkezlerinden biri oldu. Müdürlüğün tarih özetine göre Büyük Selçuklu Sultanı Melikşah’ın veziri şehri 1085’te aldı; 1127’de Musul Zengileri bölgeye hâkim oldu ve bir süre Cizre’yi başkent yaptı. Bu dönemde Dicle üzerinde bir taş köprü yaptırıldı ve Ulu Camii’nin minaresi ile yıkılan bölümleri yeniden inşa edildi. Artuklu sarayında çalışan ünlü mühendis İsmail Ebu’l-İz el-Cezeri Cizrelidir. 1185’te Selahaddin Eyyubi’nin yönetimine giren şehir 1258’de Moğol hâkimiyetine geçti; 1260’tan itibaren Cizre Beyliği dönemi başladı ve 1627’ye kadar sürdü. Kırmızı Medrese ile Abdaliye Medresesi bu dönemin eserleridir; Mem û Zîn hikâyesi de bu dönemde, 1450–1451’de geçer.

Osmanlı döneminde Şırnak, Cizre’ye bağlı bir nahiye iken Şırnak Belediyesi’ne göre 19. yüzyıl sonunda kaza merkezi oldu. Cumhuriyet döneminde Siirt’e bağlı bir ilçeydi; 18 Mayıs 1990’da Siirt, Mardin ve Hakkari’den ayrılan yedi yerleşimle il statüsüne kavuştu.

Güvenlik ve güncel durum

Şırnak’a gitmeyi düşünenler için tablo dengelidir. Cizre, Silopi, İdil ve il merkezinde günlük yaşam olağan akışında; 2026’da Cizre Kültür-Sanat ve Dil Festivali (mayıs), Şırnak Belediyesi’nin Kültür, Sanat ve Gençlik Festivali (haziran) ve Valilik’in Hz. Nuh’u Anma Merasimi (temmuz) binlerce kişiyi ağırladı. Habur kapısından 2025’te 3,49 milyon yolcu geçti. Öte yandan il, iki ülkeye sınırı olan ve dağlık kesimlerinde özel kuralların uygulandığı bir yer. Resmî kaynaklardan derlenen güncel durum:

  • Geçici özel güvenlik bölgeleri: Şırnak Valiliği, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve 2565 sayılı Askerî Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu’nun 32/A maddesine dayanarak kırsal alanları 15’er günlük dönemlerle “geçici özel güvenlik bölgesi” ilan ediyor. 2025’teki ilanlarda (ör. 13–27 Mart, 27 Nisan–11 Mayıs) Cudi Dağı, Gabar Dağı, Bestler-Dereler (Besta), Kurt Dağı, Kel Mehmet dağları, Faraşin, Altındağ, İncebel ve Oymakaya bölgeleri yer aldı. Bu sürelerde yetkili makamdan izin almadan girmek yasaktır ve 5442 sayılı Kanun’un 66. maddesine göre ceza uygulanır. Güncel ilanlar Valilik’in duyurular sayfasında yayımlanır.
  • Cudi Dağı ve Sefine: Sefine mevkii yerel basına göre yılın büyük bölümünde giriş kısıtlamasına tabidir; ancak Valilik, Belediye, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Diyanet’in birlikte düzenlediği Hz. Nuh’u Anma Merasimi’nde (2026’da 4–5 Temmuz) ziyaretçilere açılır ve belediyeler ücretsiz ulaşım sağlar. Yerel basın Ağustos 2026’da Sefine’de yaklaşık 40 yıl aradan sonra ilk kez cuma namazı kılındığını aktardı.
  • Gabar Dağı: Petrol arama ve üretim sahalarının bulunduğu bölge, kritik altyapı sayılır; tesislere yaklaşmayın ve fotoğraf çekmeyin.
  • Kontrol noktaları: İlçeler arası yollarda jandarma ve polis kontrol noktaları bulunabilir. Kimlik, ehliyet ve araç ruhsatını hazır tutun; gece yolculuğu yerine gündüz sürüşünü tercih edin.
  • Sınır hattı: Dicle (Suriye sınırı) ve Habur Çayı (Irak sınırı) kıyısındaki askerî alanlara ve sınır hattına yaklaşmayın. Irak’a geçecekler T.C. Bağdat Büyükelçiliği ve Erbil Başkonsolosluğu’nun duyurularını takip etmeli; 2026’daki bölgesel gelişmeler için Irak vize ve güvenlik sayfamıza bakın.
  • Sıcak çarpması: Cizre ve Silopi ovada olduğundan yazın gölgede bile 40 °C’nin üzeri sık görülür; MGM’nin Şırnak istasyonunda ölçülen en yüksek sıcaklık 42,3 °C’dir. Öğle saatlerinde açık alan gezisi yapmayın.

Pratik öneri: Cizre’nin tarihî merkezini ve şehir içi rotaları bireysel olarak gezebilirsiniz. Dağ, yayla ve kaplıca rotaları için yerel rehber veya resmî kayıtlı organizasyonlarla hareket edin, rotanızı birine bildirin ve Valilik duyurularını kontrol edin. Acil durumda tek numara 112.

İlçeler ve öne çıkanları

İlçeNüfus (2025)Öne çıkan
Cizre166.290Nuh Türbesi, Kırmızı Medrese, Mem û Zîn Türbesi, Ulu Camii, Birca Belek, Cezeri Müzesi, havalimanı yakınlığı
Silopi152.610Habur Sınır Kapısı, Nuh Nebi Camii ve Medresesi, Cudi Dağı’nın güney etekleri
Merkez105.697Valilik ve nüfus müdürlüğü, otogar, Kasrik Boğazı ve Köprüsü
İdil76.548Meryem Ana Kilisesi, Mor Dodo Kilisesi
Uludere45.988Yaylalar, Goyi Dengbêj Festivali
Beytüşşebap13.971Faraşin Yaylası, Zümrüt Kaplıcası, Mela Hasan Bateyi Türbesi
Güçlükonak12.562Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası, Finik Kalesi, Faki Teyran Medresesi

1, 2 ve 3 günlük Şırnak rotaları

1 günlük rota: Cizre

  1. Sabah: Hz. Nuh Camii avlusundaki Nuh Peygamber Türbesi ve el-Cezeri’nin kabri.
  2. Öğleye doğru: Hemen kuzeydeki Kırmızı Medrese ve Şeyh Ahmed el-Cezeri Türbesi; ardından mezarlığın kuzeybatı köşesindeki Abdaliye Medresesi ve Mem û Zîn Türbesi.
  3. Öğleden sonra: Ulu Camii’nin kapısı ve minaresi; İsmail Ebu’l-İz el-Cezeri Müzesi (açıklığını önceden teyit edin).
  4. Akşamüstü: Birca Belek ve Dicle kıyısında yürüyüş; akşam yemeğinde perde pilavı veya kutlık.

Yazın öğle sıcağında kapalı mekânları, sabah ve akşamüstü açık alanları gezin.

2 günlük rota

  • 1. gün: 1 günlük Cizre rotası.
  • 2. gün: Cizre’den Şırnak merkeze giden yolda Kasrik Boğazı’nda durun; Kasrik Kalesi ve üç gözlü Kasrik Köprüsü’nü görün. İl merkezinde öğle yemeğinden sonra Cizre’ye dönerken Güçlükonak yol ayrımından Finik Kalesi’ne sapın ya da Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası’nda dinlenin.

3 günlük rota

  • 1–2. gün: 2 günlük rota.
  • 3. gün (seçenek A, İdil): Havalimanı yönünden İdil’e geçin; Meryem Ana Kilisesi ve Haberli köyündeki Mor Dodo Kilisesi. Uçuşunuz akşamsa dönüşte doğrudan havalimanına gidebilirsiniz.
  • 3. gün (seçenek B, Silopi): Silopi’deki Nuh Nebi Camii ve Medresesi; Irak’a geçecekseniz Habur kapısı. Cudi Dağı ancak resmî program dönemlerinde (temmuz) eklenebilir.

Yaz aylarında Beytüşşebap’taki Faraşin Yaylası ve Zümrüt Kaplıcası için ayrı bir gün ayırın; güvenlik bölgesi ilanlarını önceden kontrol edin.

Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı (NKT)

Şırnak Şerafettin Elçi Havalimanı (IATA: NKT, ICAO: LTCV), DHMİ tarafından işletilen ve iç hat trafiğine açık sivil havalimanıdır. DHMİ’ye göre 23 Temmuz 2013’te resmî açılışı yapılarak hizmete girdi. Adresi Cizre–İdil yolu arası, Düzova köyü yanıdır (telefon 0486 636 77 00). DHMİ’nin ulaşım sayfasına göre Cizre’ye 10 km, il merkezine 60 km uzaklıktadır; meydan yüksekliği 2.038 feet’tir.

Terminal: DHMİ’ye göre 4.000 m²’lik iç hatlar terminali yılda 500.000 yolcu kapasitelidir; danışma, bilet satış gişeleri, 8 check-in kontuarı, 1 bagaj konveyörü, bebek bakım odası, kafe, mescit, sağlık hizmeti, gelen yolcu salonunda araç kiralama ve girişte bankamatik bulunur. VIP salonu vardır, CIP salonu ve kargo terminali yoktur. Pist 3.000 × 45 metre ve betondur.

Çalışma saatleri: DHMİ’nin iletişim sayfasına göre havalimanı haftanın her günü açıktır; uçuş operasyon saatleri 08.30–20.30’dur.

Havalimanından şehre ulaşım adım adım:

  1. Cizre’ye (10 km): Terminal çıkışındaki havalimanı taksileri (S.S. 77 No’lu kooperatif, 0534 897 00 73) veya Cizre Nuh Tur servisiyle kısa sürede ulaşılır.
  2. Silopi’ye: Cizre Nuh Tur servisi Cizre üzerinden Silopi’ye devam eder (0532 268 39 06); taksiyle de gidilebilir.
  3. Şırnak il merkezine (60 km): Uçuş saatlerine göre düzenlenen servis veya taksiyle, Kasrik Boğazı üzerinden yaklaşık bir saatte varılır. DHMİ, servis saatleri ve güzergâh için Şırnak Belediyesi’nin sitesine yönlendirir.
  4. Irak’a (Duhok, Erbil, Kerkük, Süleymaniye): Cizre Nur Tur havalimanından Habur üzerinden transfer düzenler (0543 655 21 73). Pasaportunuzu ve Irak giriş koşullarını önceden kontrol edin.
  5. Kendi aracınızla: Terminal dışında 1.860 m²’lik, 87 araçlık açık otopark vardır.

Yolcu sayıları: Yerel basının aktardığı DHMİ verilerine göre havalimanı 2026’nın ilk yedi ayında 256.586 yolcuya hizmet verdi; Nisan 2026’da dış hatlarda da yaklaşık 3 bin yolcu taşındı. Bu dış hat trafiği tarifeli değil, özel seferlerden oluşur.

Yurt dışına uçacaklar için: Şırnak’tan yurt dışına doğrudan tarifeli sefer yoktur; İstanbul veya Ankara aktarmasıyla uçulur. Diğer havalimanlarının şehir bağlantıları için Türkiye havalimanları sayfasına, Schengen vizesi için vizeli seyahat rehberine, vizesiz gidilebilecek ülkeler için vizesiz seyahat rehberine bakın.

Otogar, karayolu ve şehir içi ulaşım

Karayolu: Şırnak’a batıdan gelenler genellikle Mardin–Midyat–İdil–Cizre hattını, kuzeyden gelenler Siirt veya Batman bağlantılarını kullanır. Cizre ile il merkezi arasındaki yaklaşık 38 km’lik yol Kasrik Boğazı’ndan geçer. Cizre–Silopi yolu Habur’a ve oradan Irak’a uzanır; bu güzergâhta TIR trafiği yoğundur, sollamalarda dikkatli olun.

Otobüs ve minibüs: Şırnak otogarı il merkezinin Bahçelievler Mahallesi tarafında, Yoğurtçular mevkiindedir. Büyük şehirlerden gelen otobüslerin bir kısmı Cizre’de son bulur; bilet alırken aracın hangi otogarda yolculuğu bitirdiğini sorun. İlçeler arası ulaşımda minibüs ve dolmuşlar çalışır.

Şehir içi: Şırnak’ta metro, tramvay ya da kartlı belediye ulaşım sistemi yoktur. İl merkezinde belediye otobüsleri ve dolmuşlar, Cizre ve Silopi’de dolmuş ve taksi kullanılır. Cizre’nin tarihî yapıları Dağkapı semtinde toplandığı için bu bölge yürüyerek gezilir.

İklim ve Şırnak’a ne zaman gidilir?

Şırnak’ın iklimi, il merkezinin yüksekliği ile Cizre–Silopi ovasının sıcaklığı arasında belirgin farklar gösterir. Aşağıdaki değerler Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Şırnak istasyonu resmî istatistiklerinden (ölçüm periyodu 1970–2025) alınmıştır; Cizre ve Silopi yazın bu değerlerden daha sıcaktır.

AyOrt. sıcaklık (°C)Ort. en yüksek (°C)Ort. en düşük (°C)Aylık yağış (mm)Yağışlı gün
Ocak2,66,2-0,595,99,7
Şubat3,77,50,497,510,0
Mart7,511,43,9119,511,3
Nisan12,716,98,6103,810,4
Mayıs18,422,813,757,37,6
Haziran24,929,619,85,61,7
Temmuz29,234,024,03,60,5
Ağustos29,133,924,00,60,4
Eylül24,629,519,89,50,9
Ekim17,521,913,345,25,7
Kasım10,013,96,483,07,4
Aralık5,08,41,792,09,4

MGM kayıtlarına göre ölçülen en yüksek sıcaklık 42,3 °C (temmuz), en düşük -14,5 °C (ocak) olmuştur. Günlük en yüksek yağış 18 Mart 2020’de 124,6 mm, en yüksek kar kalınlığı 10 Şubat 2020’de 65 cm olarak kaydedildi. Temmuzda günlük ortalama güneşlenme süresi 11 saattir.

Ne zaman gidilir? Kültür gezisi için en rahat dönemler nisan–mayıs ve ekim–kasım başıdır: sıcaklıklar ılımlıdır, yağış henüz azdır ya da azalmaya başlamıştır. Haziran–eylül arası neredeyse yağışsızdır ama Cizre ve Silopi’de öğle sıcağı yorucudur; bu dönemde Faraşin gibi yaylalar ve Cudi’deki temmuz programı öne çıkar. Aralık–mart en yağışlı dönemdir; il merkezi ve dağ ilçelerinde kar görülebilir.

Şırnak’ta nerede kalınır?

  • Cizre merkez: Tarihî yapılara yürüme mesafesi, havalimanına yakınlık (10 km) ve Silopi–Habur yönüne kolay geçiş nedeniyle gezginler için en pratik üs.
  • Şırnak il merkezi: Kasrik Boğazı, Beytüşşebap ve Uludere yönüne gidecekler ile resmî işleri olanlar için uygun. Yüksekliği sayesinde yaz geceleri Cizre’den serindir.
  • Silopi: Irak’a geçecek veya Irak’tan dönen yolcular için kapıya yakın konaklama seçeneği sunar.
  • Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası: Kaplıca alanındaki termal otel, kür amaçlı kalmak isteyenlere seçenek sunar.

Şırnak Valiliği’nin turizm sayfasına göre il genelinde 4 turizm işletme belgeli tesiste 543 oda ve 1.110 yatak, belediye belgeli 6 tesiste 182 oda ve 481 yatak bulunur. Kapasite sınırlı olduğundan temmuzdaki anma programı ve bayram dönemlerinde erken rezervasyon yapın.

Etkinlik ve festivaller

  • Hz. Nuh’u Anma Merasimi (temmuz): Şırnak Valiliği, Şırnak Belediyesi, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı iş birliğiyle düzenlenir. 2026’da beşincisi yapıldı: 4 Temmuz’da Cizre’deki Hz. Nuh Camii’nde Kur’an tilaveti ve türbe ziyareti, 5 Temmuz’da Cudi Dağı’ndaki Sefine mevkiinde öğle namazı, anma töreni ve aşure ikramı. TBMM Başkanı da törene katıldı. Programla birlikte il merkezinde “Hz. Nuh’u Anma ve Sefine Festivali” kapsamında gösteriler düzenlendi.
  • Cizre Kültür-Sanat ve Dil Festivali (mayıs): Cizre Belediyesi ve yerel derneklerin düzenlediği festival 2026’da 12. kez Birca Belek çevresinde yapıldı; dengbêj divanı, konserler, film gösterimleri ve paneller yer aldı.
  • Şırnak Kültür, Sanat ve Gençlik Festivali (yaz): Şırnak Belediyesi’nin il merkezindeki Kent Meydanı’nda düzenlediği konserler ve etkinlikler.
  • Goyi Dengbêj Festivali (haziran): Uludere’de İnceler Barajı yakınında yerel sanatçıların katıldığı, 2026’da üçüncüsü yapılan festival.

Tarihler yıldan yıla değişir; güncel takvim için Şırnak Valiliği, Şırnak ve Cizre belediyelerini takip edin.

Alışveriş ve hediyelik

Şırnak’tan alınacak en anlamlı ürünler coğrafi işaretli gıdalar ve el dokumalarıdır. Şırnak Dergul Tahini (Kumçatı beldesi) katkısız, hafif kavrulmuş susamdan yapılır ve uzun yolculuğa dayanıklıdır. Beytüşşebap balı için coğrafi işaret başvurusu yapılmıştır. Yerel basının aktardığı tescil listesinde Beytüşşebap Jirki Kilimi ve Silopi Behnat İnciri de yer alır. Eruh Belediyesi adına 2022’de tescillenen Şal Şepik kumaşının coğrafi sınırı Şırnak’ı da kapsar.

Tatlı sevenler için Cizre’nin coğrafi işaretli luzine tatlısı ve memilheva kurabiyesi, il merkezinin tescilli hanuhin tatlısı aranacak lezzetlerdir. Ürün alırken ambalajda veya işletmede coğrafi işaret amblemini arayın.

Şırnak’ta pasaport başvurusu

Şırnak’ta pasaport işlemleri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) bağlı il ve ilçe nüfus müdürlüklerinde yapılır. Bordo (umuma mahsus) pasaport için ilçe müdürlüklerine de başvurulabilir; hususi (yeşil) ve hizmet (gri) pasaport işlemleri il müdürlüğünde yürütülür.

MüdürlükAdresTelefon
Şırnak İl / MerkezAtatürk Mah. Zübeyde Hanım Cad. Hükümet Konağı Üst Zemin Kat No:8, Merkez0486 280 20 60 (Valilik rehberi)
CizreKale Mah. Belediye Cad. Beyaz Saray İşhanı No:17Alo 199
SilopiYeşiltepe Mah. Cumhuriyet Cad. Hükümet Konağı Kat:2 No:14Alo 199
İdilYukarı Mah. Hükümet Cad. Hükümet Konağı Kat:2 No:1Alo 199
UludereDoğu Mah. Cumhuriyet Cad. Hükümet Konağı Kat:2 No:91Alo 199
BeytüşşebapElki Mah. Hükümet Konağı Kat:3Alo 199
GüçlükonakBağlar Mah. Vali Atilla Koç Cad. Hükümet Konağı Kat:2 No:1Alo 199

Adım adım:

  1. Randevuyu randevu.nvi.gov.tr, e-Devlet “Pasaport Başvuru Randevusu”, NVİ Mobil veya Alo 199 üzerinden alın. Habur üzerinden Irak’a gidecekseniz yolculuk tarihinizden önce pasaportun elinize ulaşması için süre bırakın.
  2. Pasaport defter bedeli ve harcını vergi dairesine veya anlaşmalı bankalara yatırın; güncel tutarlar ve muafiyetler için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
  3. Fotoğrafınızın biyometrik kurallara uygun olduğundan emin olun: biyometrik fotoğraf rehberi ve fotoğraf doğrulama aracı.
  4. Hangi pasaport türünün size uygun olduğunu bilmiyorsanız pasaport seçim aracını kullanın.
  5. Randevuya kimlik kartınızla gidin; pasaport başvuruda beyan ettiğiniz adrese gönderilir.

Habur Sınır Kapısı: Irak’a pasaportla geçiş

Habur Gümrük Kapısı, Şırnak’ın Silopi ilçesinde, Türkiye’yi Irak’ın İbrahim Halil (İbrahim el-Halil) kapısına bağlayan ana kara sınır kapısıdır. Ticaret Bakanlığı İpekyolu Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü’ne göre kapı 18 Temmuz 1969 tarihli Bakanlar Kurulu kararıyla kuruldu, gümrük idaresi 1973’te hizmete girdi; Silopi’ye 17 km uzaklıktaki kapı, Yap-İşlet-Devret modeliyle 2006 ve 2021’de modernize edildi ve 10 Temmuz 2003’ten beri 24 saat hizmet veriyor. 2021’deki modernizasyonla peron sayısı 24’ten 32’ye çıkarıldı.

Yoğunluk: Ticaret Bakanlığı’nın kara kapıları istatistiğine göre Habur’dan 2025’te 3.493.471 yolcu geçti; kapı yolcu sayısında Kapıkule’den sonra ikinci sıradadır. Bakan’ın Temmuz 2026’daki açıklamasına göre 2026’nın ilk altı ayında günde ortalama 4.098 yolcu girişi, 4.385 yolcu çıkışı ile 535 binek araç girişi ve 568 çıkışı yapıldı. Ekim 2026’da transit TIR kuyruğunda bekleme süresinin 9 güne çıktığı bildirildi; bu durum yük taşımacılığını ilgilendirir, ancak binek araçla geçenler de bayram ve tatil dönemlerinde uzun kuyruklara hazırlıklı olmalıdır.

Hangi belgeler gerekir?

  • Pasaport: Irak’a T.C. kimlik kartıyla girilemez; Habur’dan geçecekler dahil geçerli pasaport şarttır. T.C. Dışişleri Bakanlığı’nın tablosunda Irak için asgari pasaport geçerlilik süresi 6 aydır.
  • Vize: Dışişleri Bakanlığı ve Irak Ankara Büyükelçiliği bilgilerine göre umuma mahsus pasaport sahiplerinden 15 yaş altı ve 50 yaş üstü olanlar 30 güne kadar vizesiz girebilir; 15–50 yaş arası vizeye tabidir. Irak’ın e-vize sistemini Kürdistan Bölgesi’ni de kapsayacak şekilde genişlettiği bildirildiğinden, Duhok veya Erbil’e gidecek 15–50 yaş arası yolcuların güncel uygulamayı T.C. Erbil Başkonsolosluğu’ndan teyit etmesi gerekir. Ayrıntılar için Irak vizesi sayfamıza bakın.
  • Kendi aracınızla: Ruhsat, uluslararası geçerli trafik sigortası (yeşil kart) ve gerekiyorsa vekâletname bulundurun; Dışişleri Bakanlığı’nın yabancı ülkelere kara taşıtıyla gidecek yolculara yönelik rehberini inceleyin.

Kapıya nasıl gidilir? Cizre’den Silopi yönüne ilerleyip Silopi’den sonra kapıya ulaşılır. Şerafettin Elçi Havalimanı’ndan Duhok, Erbil, Kerkük ve Süleymaniye’ye transfer yapan özel firmalar DHMİ’nin ulaşım sayfasında listelenir.

Güvenlik notu: T.C. Bağdat Büyükelçiliği 2026’da bölgesel çatışmalar nedeniyle Irak’taki vatandaşlara kalabalık alanlardan, havalimanı çevrelerinden ve askerî tesislerden uzak durmalarını tavsiye etti; aynı duyuruda kara yolunun açık olduğu ve Habur–İbrahim Halil kapısının faaliyetini sürdürdüğü belirtildi. Yola çıkmadan önce Dışişleri Bakanlığı’nın güncel seyahat uyarılarına bakın.

Vize başvuru merkezleri

Kısa cevap: Şırnak’ta resmî vize başvuru merkezi (iDATA, VFS Global vb.) bulunmuyor. Şehirdeki “vize danışmanlık” büroları aracıdır ve konsolosluk adına başvuru kabul etmez. Başvuru, ikamet ettiğiniz ilin bağlı olduğu temsilciliğin merkezine yapılır:

  • İtalya: İtalya Ankara Büyükelçiliği’nin resmî listesine göre Şırnak, Ankara Büyükelçiliği‘nin sorumlu olduğu 27 ilden biridir. Türkiye’de İtalya adına başvuru almaya yetkili tek kuruluş iDATA’dır; Şırnak’ta oturanlar iDATA’nın Ankara (Karum AVM, Çankaya) veya Gaziantep (Mücahitler, Yasem İş Merkezi) ofisine başvurur. Bkz. İtalya vizesi.
  • Almanya: Şırnak, Almanya’nın İstanbul ve İzmir başkonsolosluklarının görev alanında olmadığından Ankara Büyükelçiliği‘ne bağlıdır; iDATA’nın bu yetki alanındaki ofisleri Ankara, Gaziantep ve Trabzon’dadır. Bkz. Almanya vizesi.
  • Hollanda, Fransa ve diğer VFS ülkeleri: En yakın VFS merkezleri Gaziantep ve Ankara’dadır; hangi merkeze gidebileceğinizi ülkenin kendi yetki bölgesi kuralı belirler. Bkz. Hollanda vizesi, Fransa vizesi.
  • ABD ve İngiltere: Mülakat ve biyometri randevuları Ankara ve İstanbul’dadır: ABD vizesi, İngiltere vizesi.

Büyükelçiliklerin çoğu Ankara’dadır; adresler için Türkiye’deki elçilikler sayfasına, e-vizeyle gidilebilecek ülkeler için e-vize seyahat rehberine bakın. Gaziantep’teki başvuru merkezlerine gidecekler için Gaziantep rehberimiz, Ankara için Ankara rehberimiz ulaşım bilgisi verir.

Pratik bilgiler

  • Acil durum: Ambulans, polis, itfaiye ve jandarma için tek numara 112.
  • Nüfus işlemleri: Alo 199 (NVİ çağrı merkezi).
  • Valilik: Atatürk Mah. Zübeyde Hanım Cad. Hükümet Konağı, Merkez (0486 280 20 23). Geçici özel güvenlik bölgesi ilanları Valilik’in sitesinde ve yerel basında duyurulur.
  • Turizm bilgisi: Şırnak İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün sitesi (sirnak.ktb.gov.tr) kültür varlıklarını ilçe ilçe listeler; Kültür Portalı’nın Şırnak sayfası da gezilecek yer kayıtlarını içerir.
  • Ulaşım kartı: Şırnak’ta kartlı şehir içi ulaşım sistemi yoktur; minibüs, dolmuş ve belediye otobüslerinde ücret araçta ödenir.
  • Nakit: Köylerde ve kaplıcalarda kart geçmeyebilir; yanınızda nakit bulundurun. Havalimanı girişinde bankamatik vardır (DHMİ).
  • Kıyafet: Türbe, cami ve medreseleri ziyaret ederken omuz ve dizleri örten kıyafet giyin; kadınlar başörtüsü bulundursun.
  • Sıcak: Temmuz–ağustosta Cizre ve Silopi’de öğle saatlerinde açık alan gezisinden kaçının; yanınızda su taşıyın.
  • Fotoğraf: Askerî tesislerin, kontrol noktalarının, sınır hattının ve Gabar’daki enerji tesislerinin fotoğrafını çekmeyin.

Şırnak’tan günübirlik geziler

  • Kasrik Boğazı ve Şırnak merkez: Cizre’den 38 km; boğazdaki kale ve köprü, il merkezinin dağ manzarası.
  • Finik Kalesi ve Belkıs Ana Kaplıcası: Dicle kıyısında Güçlükonak yönü; kaleye kısa bir tırmanış, ardından kaplıcada dinlenme.
  • İdil: Meryem Ana ve Mor Dodo kiliseleri; havalimanı yönüne giderken yarım gün.
  • Silopi ve Habur: Nuh Nebi Camii ve Medresesi; Irak’a geçmeyecekseniz kapıya yaklaşmanız gerekmez.
  • Faraşin Yaylası ve Zümrüt Kaplıcası: Yaz aylarında Beytüşşebap üzerinden tam gün; güvenlik ilanlarını kontrol edin.
  • Midyat ve Mardin: İdil’in batısındaki Tur Abdin bölgesi; Mardin rehberimiz Midyat ve Deyrulzafaran’ı anlatır.
  • Hasankeyf (Batman): Dicle’nin yukarı kesiminde; ayrıntılar Batman rehberimizde.

Komşu dağ ili için Hakkari rehberimize, Diyarbakır rehberimize ve diğer şehir rehberlerimiz için Türkiye şehirleri sayfasına göz atabilirsiniz.

Kaynaklar

Son kontrol: 13 Ekim 2026

Sıkça Sorulan Sorular

Şırnak havalimanından şehir merkezine nasıl gidilir?
Şerafettin Elçi Havalimanı, DHMİ'ye göre Cizre'ye 10 km, Şırnak il merkezine 60 km uzaklıktadır. Terminal önündeki havalimanı taksileriyle veya uçuş saatlerine göre çalışan Cizre Nuh Tur servisiyle Cizre, Silopi ve Şırnak merkeze gidebilirsiniz. Servis saatleri için DHMİ, Şırnak Belediyesi'nin sitesine yönlendirir. İl merkezine yolculuk yaklaşık bir saat sürer.
Şırnak Havalimanı nerede, hangi şehirlere uçuş var?
Havalimanı Cizre ile İdil arasındaki karayolunun kenarında, Düzova köyü yanındadır. DHMİ'nin listesinde Türk Hava Yolları'nın İstanbul Havalimanı seferleri yer alır; AJet ise Ankara Esenboğa ve İstanbul Sabiha Gökçen'e uçar. Havalimanı iç hat statüsündedir; yurt dışına İstanbul veya Ankara aktarmasıyla gidilir.
Şırnak'ta gezilecek en önemli yerler nelerdir?
Cizre'deki Nuh Peygamber Türbesi, Kırmızı Medrese, Mem û Zîn Türbesi, Ulu Camii ve Birca Belek ilk sırada gelir. Bunları Cudi Dağı'ndaki Sefine mevkii (resmî programlarla), Kasrik Boğazı, Finik Kalesi, Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası, İdil'deki Meryem Ana ve Mor Dodo kiliseleri ile Beytüşşebap'taki Faraşin Yaylası izler.
Cudi Dağı'na çıkılabilir mi?
Cudi Dağı'nın Sefine mevkii her yıl Valilik ve Belediye'nin düzenlediği Hz. Nuh'u Anma Merasimi'nde ziyaretçilere açılır; 2026'da 4–5 Temmuz'da yapıldı ve belediyeler ücretsiz ulaşım sağladı. Ancak Valilik, Cudi Dağı bölgesini dönem dönem 15 günlük geçici özel güvenlik bölgesi ilan eder ve bu sürede izinsiz giriş yasaktır. Bireysel tırmanış yerine resmî program ve organizasyonları takip edin.
Şırnak'a gitmek güvenli mi?
İl merkezi, Cizre, Silopi ve İdil'de günlük yaşam normal akışında sürüyor; Cizre'nin tarihî yapıları, festivaller ve Hz. Nuh'u Anma programları ziyaretçi ağırlıyor. Bununla birlikte sınır ili olduğu için Valilik, Cudi, Gabar, Besta, Faraşin gibi kırsal alanları süreli olarak özel güvenlik bölgesi ilan edebilir; kontrol noktaları ve askerî alanlar bulunur. Kırsala çıkmadan önce Valilik duyurularını kontrol edin ve askerî tesislerin fotoğrafını çekmeyin.
Habur Sınır Kapısı'ndan Irak'a nasıl geçilir?
Habur, Silopi'ye 17 km uzaklıkta, 24 saat açık kara sınır kapısıdır ve Irak'taki İbrahim Halil kapısına bağlanır. Geçiş için geçerli pasaport gerekir; T.C. kimlik kartıyla Irak'a girilemez. T.C. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre 15 yaş altı ve 50 yaş üstü umuma mahsus pasaport sahipleri 30 güne kadar vizesiz girebilir; 15–50 yaş arası vizeye tabidir. Güncel kuralları gitmeden Irak vize sayfamızdan ve T.C. Erbil Başkonsolosluğu'ndan kontrol edin.
Habur'da beklemeler uzun mu?
Ticaret Bakanlığı'na göre 2026'nın ilk altı ayında Habur'dan günde ortalama 4.098 yolcu girişi ve 4.385 yolcu çıkışı yapıldı. Ekim 2026'da transit TIR kuyruğunda bekleme süresinin 9 güne çıktığı haberleri yayımlandı; bu durum yük araçlarını ilgilendirir. Binek araçla geçeceklerin bayram ve tatil dönemlerinde yoğunluğa hazırlıklı olması gerekir.
Şırnak'ta pasaport başvurusu nereye yapılır?
Bordo (umuma mahsus) pasaport başvuruları Şırnak İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü'ne ve Cizre, Silopi, İdil, Uludere, Beytüşşebap ve Güçlükonak ilçe nüfus müdürlüklerine yapılabilir. İl müdürlüğü Atatürk Mahallesi Zübeyde Hanım Caddesi'ndeki Hükümet Konağı'ndadır. Randevu randevu.nvi.gov.tr, e-Devlet, NVİ Mobil veya Alo 199 üzerinden alınır.
Şırnak'ta oturanlar Schengen vizesine nereden başvurur?
Şırnak'ta resmî vize başvuru merkezi yoktur. İtalya Ankara Büyükelçiliği'nin resmî listesine göre Şırnak, Ankara Büyükelçiliği'nin yetki alanındadır; başvurular iDATA'nın Ankara veya Gaziantep ofisine yapılır. Almanya için de Şırnak Ankara Büyükelçiliği'ne bağlıdır. VFS Global ile çalışan ülkeler için en yakın merkezler Gaziantep ve Ankara'dadır.
Şırnak'ta kaç gün kalınmalı?
Cizre'nin tarihî yapıları ve Dicle kıyısı için 1 gün yeterlidir. Kasrik Boğazı, Şırnak merkez ve Finik Kalesi ile 2 gün; İdil kiliseleri, Belkıs Ana Kaplıcası veya Silopi–Habur yönüyle 3 gün planlayın. Temmuzdaki Hz. Nuh'u Anma programına denk getirirseniz Cudi Dağı için bir gün daha ekleyin.
Şırnak'a ne zaman gidilir?
MGM'nin Şırnak istasyonu verilerine göre temmuz ve ağustos ortalaması 29 °C'nin üzerindedir, ortalama en yüksek sıcaklık 34 °C'dir ve neredeyse hiç yağış düşmez. En rahat dönemler nisan–mayıs ile ekim–kasım başıdır. Cudi'deki anma programı temmuzda, Cizre Kültür-Sanat ve Dil Festivali mayısta yapılır. Kışın il merkezinde kar görülebilir.
Şırnak'ta ne yenir?
Perde pilavı, şımşıpe (dolma), Cizre meyre (mehir), suryaz, kutlık, serbıdev, kipe ve hekeheşandi başlıca yöresel yemeklerdir. Tatlılarda bırınczer, Cizre luzine, memilheva kurabiyesi ve Şırnak hanuhin; hediyelikte Kumçatı'nın Dergul tahini ve Beytüşşebap balı öne çıkar.
Şırnak'ta kaplıca var mı?
Evet. Güçlükonak'ta Dicle kıyısındaki Belkıs Ana (Hesta) Kaplıcası, Kültür Portalı'na göre 67 °C'lik suyuyla ilin en sıcak kaynağıdır ve termal oteli vardır. Beytüşşebap'a 7 km uzaklıktaki Zümrüt Kaplıcası 39 °C'lik kükürtlü suya sahiptir. Merkeze bağlı Besta (Besto Meyrem) kaplıcası ise Ağustos 2026'da tadilat için 15 gün kapatıldı.
Şırnak'ın plaka ve telefon kodu nedir?
Şırnak'ın plaka kodu 73, telefon alan kodu 0486'dır. İl merkezi Şırnak Belediyesi'ne göre ortalama 1.375 metre yüksekliktedir.