Artvin Gezi Rehberi: Çoruh Vadisi'nden Macahel'e

Kısa cevap: Artvin’i neden ve nasıl gezmeli?

Artvin bir “şehir gezisi” değil, bir vadi ve yayla gezisidir: il merkezi yarım günde görülür, asıl zaman ilçelere ayrılmalıdır. Kuzeyde Borçka Karagöl ve UNESCO biyosfer rezervi Macahel, doğuda Şavşat Karagöl, Sahara Yaylası, Tibeti Kilisesi ve Ardanuç Kalesi, güneyde Yusufeli’nin İşhan, Barhal ve Dörtkilise manastırları ile Kaçkarların güney kapısı Yaylalar köyü bulunur. Uçakla gelenler Rize-Artvin Havalimanı‘na (Artvin merkeze 125 km) iner; Havaş Hopa ve Borçka üzerinden Artvin otogarına gider. Yollar dar ve virajlı olduğu için araç kiralamak ve rotayı yönlere göre bölmek en verimli plandır. En iyi dönem yayla yollarının açık olduğu haziran–eylül ve renklerin değiştiği ekimdir.

Artvin temel bilgiler

Kısa tarih

Bugünkü Artvin toprakları Orta Çağ’da Gürcü kaynaklarında Klarceti ve Tao olarak anılan bölgenin parçasıydı. 9. ve 10. yüzyıllarda Bagratlı hanedanı bu vadilerde manastır ve kaleler kurdu: Kültür Portalı’na göre Artvin (Livane) Kalesi 937’de Kral Büyük Oşet’e, Dolishane Kilisesi 954–958 arasında Kral Sumbat’a, İşhan Manastırı’nın tamamlanması 1027’de Kral Magistros’a bağlanır. Ardanuç Kalesi ise daha önce, 5. yüzyılda onarılarak bir süre İberya Krallığı’nın başkenti olmuştu.

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre bölgenin Osmanlı yönetimine geçişi, Kanuni döneminde Erzurum Beylerbeyi İskender Paşa’nın 1551’de Ardanuç Kalesi’ni almasıyla tamamlandı. 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nın ardından Ayastefanos ve Berlin antlaşmalarıyla Artvin, Ardanuç, Borçka ve Şavşat Rus yönetimine bırakıldı. Birinci Dünya Savaşı’nın sonunda Ruslar çekildi; kısa İngiliz ve Gürcü yönetimlerinin ardından TBMM’nin 23 Şubat 1921 tarihli notasıyla bölge boşaltıldı. Artvin Valiliği’ne göre 7 Mart 1921‘den itibaren Artvin’de Türk bayrağı dalgalanmaya başladı; durum 16 Mart 1921 tarihli Moskova Antlaşması’yla kesinleşti. Artvin 7 Temmuz 1921’de sancak, 1924’te il oldu; 1936–1956 arasında il Çoruh adını taşıdı.

Cumhuriyet döneminde Artvin, Çoruh üzerindeki büyük baraj projeleriyle de anılır hâle geldi. DSİ’ye göre 275 metrelik Yusufeli Barajı 2022’de su tutmaya başladı ve eski Yusufeli ilçe merkezi yeni yerleşim alanına taşındı.

İlçeler ve öne çıkanları

Rize-Artvin Havalimanı (RZV) ayrıntılı rehber

Artvin’in kendi havalimanı yoktur. İle hizmet veren Rize-Artvin Havalimanı, 14 Mayıs 2022’de açılan ve denize dolgu üzerine yapılan bir havalimanıdır. DHMİ’ye göre Rize’nin Pazar ilçesinde, Rize merkeze 34 km, Artvin merkeze 125 km uzaklıktadır; IATA kodu RZV, ICAO kodu LTFO’dur. 3.000 x 45 metrelik pisti vardır ve iç hat ile dış hat trafiğine açıktır.

Artvin’e ulaşım adım adım:

1. Havaş (Artvin hattı): Terminal çıkışından kalkan servis Ardeşen, Fındıklı, Arhavi, Hopa ve Borçka’da durup Artvin Otobüs Terminali’nde son bulur; yolculuk yaklaşık 2–2,5 saattir. 2026 ücreti kaynaklara göre 550–600 TL’dir. Artvin’den havalimanına giderken de servis terminal önünden kalkar; Artvin Belediyesi sitesinde yayımlanan çizelgede günde beş sefer görünür. Saatler uçuşlara göre değiştiği için 0850 222 0 487 numaralı Havaş çağrı merkezinden teyit edin.
2. Hopa ve Arhavi’ye gidenler: Aynı servisin ara durakları kullanılır; Hopa yaklaşık 1 saat, Arhavi 45 dakika–1 saat sürer. Hopa’dan Sarp’a ve Batum’a dolmuşla devam edilebilir.
3. Araç kiralama: DHMİ’ye göre havalimanında Budget ve Avis ofisleri bulunur. Macahel, Şavşat, Yusufeli ve Kaçkar rotalarında toplu taşıma seyrek olduğundan kiralık araç en esnek seçenektir.
4. Taksi: Mümkündür ama 125 km’lik yolculuk nedeniyle ücret yüksektir; grup hâlinde seyahat edenler için anlamlı olabilir.
5. Kötü hava uyarısı: Havaş, Artvin–Hopa yolunun yağış ve heyelan nedeniyle geçici olarak kapanabileceğini, bu durumda servislerde gecikme ve iptal yaşanabileceğini duyuruyor; özellikle sonbahar ve kışın uçuştan önce yol durumunu kontrol edin.

Hangi şehirlere ve ülkelere uçuş var?

Rize-Artvin Havalimanı’ndan düzenli seferler İstanbul Havalimanı (THY), Sabiha Gökçen (Pegasus ve AJet), Ankara Esenboğa (AJet) ve İzmir (Pegasus) hatlarındadır. Dış hat trafiği sezonluktur: 2026 yazında flynas Riyad ve Cidde’den, THY Hofuf’tan sezonluk seferler yaptı. Program sezona göre değiştiği için biletlemeden önce havayolunun kendi sitesine bakın. Körfez’e gidecekler için: Suudi Arabistan vizesi, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri.

Alternatif havalimanları: Batum ve Trabzon

• Batum Havalimanı (BUS, Gürcistan): Hopa’nın yaklaşık 35 km kuzeydoğusundadır. Türkiye ile Gürcistan arasındaki protokol (Resmî Gazete, 29 Kasım 2007) kapsamında Batum Havalimanı’nın bir kısmı Hopa Terminali üzerinden Türk yolcularına hizmet verir: bazı İstanbul seferleri “Hopa” varışlı satılır, yolcuların gümrük ve pasaport işlemleri Hopa Terminali’nde yapılır ve otobüsle Sarp üzerinden Hopa’ya taşınırlar. Bu uygulamanın hangi seferlerde geçerli olduğunu biletleme sırasında havayolundan teyit edin. Doğrudan Batum’a uçup Sarp’tan kendiniz geçmek de mümkündür; bu durumda Gürcistan giriş kuralları geçerlidir.
• Trabzon Havalimanı (TZX): Artvin’e karayoluyla yaklaşık 225 km uzaklıktadır; daha fazla yurt içi ve yurt dışı sefer seçeneği sunar. Ayrıntılar için Trabzon rehberimize bakın.
• Erzurum Havalimanı: Yusufeli ve Şavşat tarafına giden ya da Doğu Anadolu ile birleştirilmiş rota yapanlar için alternatif olabilir; Erzurum–Artvin arası yaklaşık 195 km’dir.

Diğer havalimanları ve şehir bağlantıları için Türkiye havalimanları sayfası faydalıdır.

1, 2 ve 3 günlük Artvin rotaları

1 günlük rota (merkez ve Kafkasör)

1. Sabah: Atatepe’ye çıkıp Atatürk Anıtı’nın yanından Artvin ve Çoruh vadisini izleyin; belediye tesisinde kahvaltı yapın.
2. Öğleye doğru: Artvin Kalesi’ni Çoruh kıyısından görün (ziyaret askeri izinle). Çarşı Mahallesi ve İnönü Caddesi’nde kısa bir yürüyüş yapın.
3. Öğleden sonra: Hatila Vadisi Milli Parkı’nda 2–3 saatlik yürüyüş.
4. Akşam: Kafkasör Yaylası’nda orman içinde akşam yemeği; kışın aynı rota Atabarı Kayak Merkezi’yle değiştirilebilir.

2 günlük rota

• 1. gün: Yukarıdaki merkez rotası; dönüşte Dolishane Kilisesi’ne (Berta Köprüsü sapağı) uğrayın.
• 2. gün: Borçka’ya geçip Borçka Karagöl’de sabah yürüyüşü; ardından Macahel Geçidi üzerinden Camili’ye, Camili ve İremit ahşap camileri ile Maral Şelalesi. Geceleme Macahel’de veya Borçka’da.

3 günlük rota

• 1–2. gün: 2 günlük rota.
• 3. gün (seçenek A – doğu): Ardanuç Kalesi, Adakale ve İskender Paşa Camii; Cehennem Deresi Kanyonu ve Ferhatlı Kalesi; öğleden sonra Şavşat’ta Tibeti Kilisesi ve Karagöl. Geceleme Şavşat.
• 3. gün (seçenek B – güney): Yusufeli’ye geçip İşhan Manastırı ve Dörtkilise; akşam Altıparmak (Barhal) köyünde konaklama. Bir gün daha ayırabilirseniz Yaylalar köyü ve Kaçkar eteklerinde yürüyüş.
• Sahil eklentisi: Uçakla dönecekseniz son gün Arhavi’de Mençuna Şelalesi ve Hopa’da Kültür Evi, ardından Havaş ile havalimanı.

Yaylalar ve doğa rotaları

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü yayla turizmi başlığında Kaçkar Turizm Merkezi, Kafkasör Turizm Merkezi, Mersivan Yaylası, Borçka Karagöl, Şavşat Karagöl, Sahara Yaylası, Bilbilan Yaylası ve Arsiyan yaylalarını sayar. Korunan alanlar arasında Karagöl-Sahara Milli Parkı, Hatila Vadisi Milli Parkı, Camili’deki Efeler ve Gorgit tabiatı koruma alanları ile Kaçkar Dağları Milli Parkı’nın Artvin kesimi bulunur.

Papart Vadisi, Kültür Portalı’na göre Karçal Dağları Önemli Doğa Alanı’nın doğusunda, Şavşat’ın Meydancık beldesindedir; yoğun ormancılık faaliyetinden uzak kalmış yaşlı ormanları, Türkiye’ye endemik yaklaşık 70 bitki türü, dağ horozu ve ur keklik gibi kuşlarıyla doğa gözlemcilerinin rotasıdır. Camili havzası da Batı Palearktik’in önemli süzülen kuş göç yollarından biri üzerindedir; sonbaharda yırtıcı kuş göçü izlenebilir.

Akarsu sporları: Çoruh, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre 1993’te Dünya Akarsu Şampiyonası’na ev sahipliği yapmıştı. Bugün Yusufeli, Deriner, Artvin ve Borçka barajlarının gölleri nehrin il içindeki uzun kesimlerini göle çevirdiği için rafting parkurları değişti; Barhal (Altıparmak) Çayı gibi kollardaki güncel parkurları yerel işletmelerden teyit edin.

İklim ve Artvin’e ne zaman gidilir

Artvin, sahil ilçelerinde nemli Karadeniz iklimi, Çoruh vadisinin iç kesimlerinde daha kuru ve sıcak yazlı geçiş iklimi, yüksek yaylalarda ise sert kışlarla tanınır. Aşağıdaki değerler Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Artvin (merkez) istasyonuna ait resmi istatistiklerinden (ölçüm periyodu 1949–2025) alınmıştır.

Ne zaman gidilir? İl merkezinde yaz ayları ılıktır; temmuz–ağustos en az yağışlı dönemdir ve yayla yolları, Macahel ile Kaçkar için en uygun zamandır. Mayıs–haziran şelalelerin en gür, ormanların en yeşil olduğu aylardır (Mençuna’nın debisi nisan–mayısta zirve yapar). Ekim sonbahar renkleri için idealdir ama yağışlar artmaya başlar. Kasım–mart arasında merkezde kar görülür; MGM kayıtlarına göre merkezde ölçülen en yüksek kar kalınlığı 3 Şubat 1989’da 142 cm’dir. Sahil ilçeleri (Hopa, Arhavi) daha yağışlı ve nemli, Şavşat ile Sahara gibi yüksek kesimler belirgin biçimde daha soğuktur; yazın bile akşamlar için kalın giysi alın.

Artvin’de nerede kalınır?

• Artvin merkez (Çarşı Mahallesi ve İnönü Caddesi çevresi): Otobüsle gelenler, il merkezini ve Kafkasör–Hatila–Atatepe üçgenini gezecekler için. Otogar vadi tabanında olduğundan bavulla dolmuş veya taksi kullanın.
• Kafkasör: Orman içinde, şehre 10 km; belediye bungalovları vardır. Festival haftasında erken dolar.
• Hopa: Uçakla gelip Sarp–Batum’a geçecekler ve sahil–Borçka hattını gezecekler için pratik; Havaş durağı ve dolmuş bağlantıları güçlüdür.
• Borçka ve Macahel: Borçka Karagöl ve Camili için; Macahel köylerinde pansiyon ve ev pansiyonculuğu yapılır, sayıları sınırlıdır.
• Şavşat ve Karagöl çevresi: Karagöl-Sahara Milli Parkı, Tibeti ve Papart Vadisi için; Karagöl kıyısında küçük bir tesis ve kamp alanları vardır.
• Yusufeli, Altıparmak (Barhal), Sarıgöl ve Yaylalar: Kiliseler ve Kaçkar yürüyüşleri için; İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü Sarıgöl beldesindeki pansiyonları önerir.
• Arhavi: Mençuna Şelalesi ve Kamilet Vadisi için sahil konaklaması.

Etkinlik ve festivaller

• Kafkasör Kültür, Turizm ve Sanat Festivali: Artvin’in en büyük festivali. 45.’si 8–12 Temmuz 2026’da Kafkasör Yaylası’nda yapıldı; festival boğalı kortej yürüyüşüyle başladı, dört gün süren güreşlerde Artvin, Rize, Aydın, Muğla ve Erzurum’dan 157 boğa sekiz kategoride yarıştı. Artvin Belediyesi’ne göre yaklaşık 105 bin kişi arenayı ziyaret etti; toplam para ödülü 1,4 milyon TL’ydi.
• Sahara Pancarcı Festivali: Kültür Portalı’na göre her yıl temmuzun dördüncü hafta sonu Şavşat’taki Sahara Yaylası’nda düzenlenir.
• Ardanuç Kültür Sanat Festivali: Eylül ortasında konserler ve kayalık üzerine kurulu Ardanuç Arena’da yılın son boğa güreşleriyle yapılır.
• 7 Mart Kurtuluş Günü: Artvin’in 1921’de kurtuluşunun yıl dönümü; Valilik önünde tören ve temsilî gösteri düzenlenir.
• Kış etkinlikleri: Atabarı Kayak Merkezi’nde sezon boyunca kızak yarışları ve kış şenlikleri yapılır.

Tarihler yıldan yıla değiştiği için Artvin Belediyesi, Artvin Valiliği ve ilçe belediyelerinin duyurularını takip edin.

Alışveriş ve hediyelik

Artvin’den alınacak en anlamlı hediyeler coğrafi işaretli ürünlerdir: menşe adlı Hatila Balı ve Arhavi Kestane Balı (ambalajdaki menşe adı amblemine ve üretici bilgisine mutlaka bakın), mevsiminde Borçka Demir Elması, Şavşat fırınlarından Şavşat Ketesi ve Hopa’dan Laz böreği. Camili havzası saf Kafkas arısıyla bilindiği için yörede Macahel balı da satılır; bu ürün için 2025’te coğrafi işaret başvurusu yapılmıştır, tescilli değildir. Yaylalarda ve köy pazarlarında tereyağı, peynir, kuru fasulye ve pekmez bulunur. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Altıparmak köyünde dokunan ipek halıları da hediyelik olarak önerir. Bal alırken fiyat ve kaliteyi karşılaştırmadan, analiz ve etiket bilgisi olmayan ürün almayın.

Artvin’de pasaport başvurusu

Artvin’de pasaport işlemleri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) bağlı Artvin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü ile 9 ilçe nüfus müdürlüğünde yapılır.

İlçelerden başvuru: Hopa, Arhavi, Borçka, Şavşat, Yusufeli, Ardanuç, Kemalpaşa ve Murgul nüfus müdürlüklerinde de bordo pasaport başvurusu yapılabilir; adres ve telefonlar NVİ Artvin sayfasındaki “İl ve İlçe Nüfus Müdürlükleri İletişim Bilgileri” listesinde yayımlanır.

Adım adım:

1. Randevuyu yukarıdaki kanallardan alın; ilçede oturuyorsanız ilçe nüfus müdürlüğünü seçebilirsiniz (bordo pasaport için).
2. Pasaport defter bedeli ve harcını randevudan önce vergi dairesine veya anlaşmalı bankalara yatırın; güncel tutarlar ve muafiyetler için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
3. Fotoğrafınızın biyometrik kurallara uygun olduğundan emin olun: biyometrik fotoğraf rehberi ve fotoğraf doğrulama aracı.
4. Randevuya kimlik kartınızla gidin; hangi pasaport türünün size uygun olduğunu bilmiyorsanız pasaport seçim aracını kullanın.
5. Pasaport, başvuru sırasında beyan ettiğiniz adrese gönderilir.

Gürcistan’a gidecekseniz: Türk vatandaşları Batum’a yeni tip kimlik kartıyla da geçebildiği için kısa bir Batum gezisi için pasaport şart değildir; ancak Gürcistan üzerinden üçüncü bir ülkeye geçecekseniz pasaport gerekir.

Artvin’den vize başvurusu: hangi merkez?

Kısa cevap: Artvin’de resmi vize başvuru merkezi bulunmuyor; Artvin’de oturanlar için en yakın resmi merkezler Trabzon’dadır. İldeki “vize danışmanlık” ofisleri aracı şirketlerdir ve konsolosluk adına başvuru kabul etmez. Başvuru yeri, ikamet ettiğiniz ilin hangi temsilciliğin yetki alanında olduğuna göre belirlenir:

• Almanya: Almanya Dışişleri Bakanlığı’na göre Artvin, Ankara Büyükelçiliği görev alanındadır. Almanya adına başvuruları alan tek yetkili kuruluş iDATA’dır; Artvin’de oturanlar Ankara yetki alanındaki iDATA Trabzon ofisine başvurabilir (İnönü Mah. Yavuz Selim Bulvarı No:365A, Ortahisar). Bkz. Almanya vizesi.
• İtalya: İtalya’nın İstanbul Başkonsolosluğu’na göre Artvin, İstanbul Başkonsolosluğu görev bölgesindedir. iDATA, İtalya temsilcilikleri adına başvuru almaya yetkili tek kuruluştur; başvuru randevuyla iDATA’nın İstanbul, Bursa veya Trabzon ofislerinden yapılır. Bkz. İtalya vizesi.
• Hollanda, Fransa, Avusturya, Polonya ve diğer Schengen ülkeleri: Merkezler ülkeye göre değişir; Avusturya ve Polonya’nın VFS listelerinde Trabzon da yer alır. Hangi merkeze gidebileceğinizi ülkenin kendi yetki bölgesi kuralı belirler. Bkz. Hollanda, Fransa, Avusturya, Polonya.
• Rusya: Trabzon’da Rusya Federasyonu Başkonsolosluğu bulunur; Türk vatandaşları için e-vize seçeneği de vardır. Bkz. Rusya vizesi.
• Gürcistan ve Azerbaycan: Vize gerekmez; Gürcistan’a kimlikle de girilebilir. Bkz. Gürcistan, Azerbaycan. Ermenistan için e-vize gerekir: Ermenistan.
• ABD ve İngiltere: Mülakat ve biyometri randevuları Ankara ve İstanbul’dadır: ABD vizesi, İngiltere vizesi.

Büyükelçiliklerin adresleri için Türkiye’deki elçilikler sayfasına, vizesiz veya e-vizeyle gidilebilecek ülkeler için vizesiz seyahat, vizeli seyahat ve e-vize seyahat rehberi sayfalarımıza bakın.

Sarp Sınır Kapısı ve Batum

Sarp Sınır Kapısı, Kemalpaşa ilçesindeki Sarp köyünde, Karadeniz kıyısında Türkiye’yi Gürcistan’a bağlar; karşı taraftaki köyün adı Sarpi’dir. Kapı 1989’da açıldı; Artvin Valiliği’ne göre 19 Kasım 1990’dan beri 24 saat hizmet veriyor. Ticaret Bakanlığı’na göre Sarp, Gürcistan, Azerbaycan, Rusya ve Orta Asya ülkelerine giden transit yolcu, araç ve eşyanın da geçtiği bir kapıdır; araçla olduğu kadar yaya olarak da geçilebilir.

Nasıl gidilir? Artvin’den Hopa’ya (yaklaşık 70 km) dolmuş veya otobüsle, Hopa’dan Sarp’a (yaklaşık 15–20 km) dolmuşla gidilir. Kapı yaya olarak geçildikten sonra Gürcistan tarafından Batum’a minibüs ve taksiler kalkar; Batum merkez kapıdan yaklaşık 15–20 km uzaklıktadır. Yaz ve bayram dönemlerinde araç kuyruğu saatler sürebilir; yaya geçiş çoğu zaman daha hızlıdır.

Belgeler: Türk vatandaşları Gürcistan’a pasaportla veya yeni tip kimlik kartıyla girebilir; kimlikle girenlerin Gürcistan üzerinden üçüncü bir ülkeye geçemeyeceği Dışişleri Bakanlığı notlarında yer alır. Gürcistan’ın 1 Ocak 2026’dan beri tüm kalış süresini kapsayan seyahat sağlık sigortası şartı getirdiği Tiflis Büyükelçiliği duyurusuyla bildirilmiştir. 18 yaşından küçük çocukların ebeveynlerden biriyle seyahatinde diğer ebeveynin noter onaylı muvafakatnamesi istenebilir. Güncel koşullar için Gürcistan vize rehberimize bakın.

Pratik bilgiler

• Acil durum: Ambulans, polis, itfaiye, jandarma ve AFAD için tek numara 112.
• Nüfus işlemleri: Alo 199 (NVİ çağrı merkezi).
• Turizm bilgisi: Artvin İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Çarşı Mahallesi Sabit Osman Avcı Caddesi No:26, telefon 0466 280 17 00; Kültür Portalı’nın Artvin sayfası gezilecek yerleri listeler.
• Ulaşım kartı: Artvin’de büyükşehirlerdeki gibi elektronik kartlı entegre bir toplu taşıma sistemi yoktur; dolmuş ücretleri araç içinde ödenir, güncel tarife belediyenin ulaşım sayfasındadır.
• Havaş: Çağrı merkezi 0850 222 0 487; servis saatleri uçuşlara göre değişir.
• Sarp Gümrük Müdürlüğü: (0466) 215 30 00.
• Yol durumu: Heyelan ve kar nedeniyle yollar geçici olarak kapanabilir; yola çıkmadan e-Devlet’teki trafiğe kapalı yol sorgulamasına ve MGM uyarılarına bakın.
• Doğa güvenliği: Kaçkar zirvesi, Cehennem Deresi ve şelale patikalarında uygun ayakkabı ve ekipman şarttır; Dilberdüzü’nden zirveye rehbersiz çıkılmaması önerilir.
• Kiliseler: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre ildeki kilise ve şapeller ibadete açık değildir; ziyaret edilebilirler ancak bazıları restorasyon nedeniyle geçici olarak kapalı olabilir.

Artvin’den günübirlik geziler

• Borçka Karagöl ve Macahel: Merkezden kuzeye; Karagöl için yarım gün, Macahel ve Maral Şelalesi için tam gün.
• Şavşat Karagöl, Sahara ve Tibeti: Doğuya; Ardanuç Kalesi ve Cehennem Deresi ile birleştirilebilir.
• Yusufeli kiliseleri: Güneye; İşhan ve Dörtkilise için tam gün, Barhal ve Yaylalar için konaklama önerilir.
• Arhavi ve Mençuna Şelalesi: Sahile; Hopa’da Kültür Evi ile birleştirilebilir.
• Batum (Gürcistan): Hopa ve Sarp üzerinden; kimlik kartıyla gidilebilir: Gürcistan rehberi.
• Rize–Ayder: Sahil yoluyla batıya; Fırtına Vadisi ve Ayder için Rize rehberimiz.
• Trabzon: Sümela ve Uzungöl için Trabzon rehberimiz.

Diğer şehir rehberlerimiz için Türkiye şehirleri sayfasına göz atabilirsiniz.