Trabzon Gezi Rehberi: Sümela'dan Uzungöl'e, Boztepe'den Akçaabat'a

Kısa cevap: Trabzon’u neden ve nasıl gezmeli?

Trabzon, Doğu Karadeniz’i keşfetmek için en iyi başlangıç noktasıdır: havalimanı şehrin içindedir, Sümela ve Uzungöl gibi bölgenin en çok ziyaret edilen yerleri günübirlik mesafededir. Birinci gün Ayasofya, Trabzon Kalesi ve Zağnos Vadisi, Meydan–Uzun Sokak, akşamüstü Boztepe; ikinci gün Sümela Manastırı ve dönüşte Hamsiköy sütlacı; üçüncü gün Uzungöl en verimli plandır. Trabzon’da tren yoktur; şehir içinde dolmuşlar ve belediye otobüsleri, ilçelere ve yaylalara ise araç kiralamak ya da tur zaman kazandırır.

Trabzon temel bilgiler

Kısa tarih

Trabzon, antik çağda Karadeniz kıyısındaki Yunan koloni kenti Trapezus olarak anılır; İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, adın kalenin yamuk (trapez) biçimli planından geldiğinin düşünüldüğünü belirtir. Roma ve Bizans dönemlerinde liman ve İran’a uzanan kervan yolunun başlangıcı olarak önem kazandı.

1204’te İstanbul’un Haçlılar tarafından işgal edilmesinin ardından Komnenos hanedanı Trabzon’da Trabzon İmparatorluğu‘nu kurdu. Ayasofya ve Kızlar Manastırı bu dönemin eseridir; imparatorluk en parlak dönemini I. Manuel Komnenos zamanında (1238–1263) yaşadı. Trabzon 1461’de Fatih Sultan Mehmet tarafından fethedildi. Yavuz Sultan Selim şehzadeliğini burada geçirdi; annesi Gülbahar Hatun adına 1514’te külliye yaptırıldı.

Birinci Dünya Savaşı’nda Rus işgaline uğrayan şehir 24 Şubat 1918’de kurtuldu; bu tarih her yıl kurtuluş günü olarak kutlanır. Atatürk Trabzon’u 1924, 1930 ve 1937’de ziyaret etti; Haziran 1937’de Soğuksu’daki köşkte mal varlığını millete bağışlama kararını aldı. Bugün Trabzon, Karadeniz Teknik Üniversitesi, limanı, fındık ticareti ve Körfez ülkelerinden gelen turist yoğunluğuyla bölgenin en büyük merkezlerinden biridir.

İlçeler ve öne çıkanları

1, 2 ve 3 günlük Trabzon rotaları

1 günlük rota (şehir merkezi)

1. Sabah: Ayasofya Camii’nde freskleri ve çan kulesini görün (dolmuşla Meydan’dan 10 dakika). Ardından Atatürk Köşkü’ne geçin.
2. Öğle: Meydan’a dönüp Uzun Sokak ve Kunduracılar Caddesi’nde dolaşın; öğle yemeğinde kuymak veya pide deneyin. Trabzon Şehir Müzesi’ne kısa bir ziyaret yapın.
3. Öğleden sonra: Ortahisar’a yürüyüp Ortahisar Fatih Camii, Zağnos Köprüsü ve Gülbahar Hatun Camii rotasını tamamlayın; pazartesi değilse Trabzon Müzesi’ni (Kostaki Konağı) gezin.
4. Akşamüstü: Kızlar Manastırı’nın ardından Boztepe’de çay eşliğinde gün batımını izleyin.

2 günlük rota

• 1. gün: Yukarıdaki şehir rotası.
• 2. gün: Sabah erkenden Maçka yoluyla Sümela Manastırı (kalabalıktan önce varmak için 08.30 civarı). Dönüşte Hamsiköy’de sütlaç molası; zaman kalırsa akşam Akçaabat’ta köfte ve Ortamahalle yürüyüşü.

3 günlük rota

• 1–2. gün: 2 günlük rota.
• 3. gün (seçenek A – Uzungöl): Of–Çaykara üzerinden Uzungöl; göl çevresinde yürüyüş, yazın Sultan Murat Yaylası. Dönüş yolunda Sürmene’de pide.
• 3. gün (seçenek B – batı rotası): Sera Gölü → Çal Mağarası (Düzköy) → Hıdırnebi Yaylası → akşam Akçaabat. Özel araçla tam gün.

Trabzon Havalimanı (TZX) ayrıntılı rehber

Trabzon Havalimanı, DHMİ tarafından işletilen ve 1957’de hizmete giren iç ve dış hat havalimanıdır. Ortahisar ilçesinin Pelitli ve Konaklar mahalleleri sınırında, Trabzon–Rize karayolunun kuzeyinde ve şehir merkezine 7 km uzaklıktadır. DHMİ’ye göre terminal binalarının toplam büyüklüğü 23.745 m²’dir; pist 2.640 × 45 m’dir ve meydan yüksekliği 31,8 m’dir.

Terminaller: İç hat terminali 2008’de hizmete girdi; 20 check-in kontuarı, 6 kapı ve 4 bagaj bandı vardır, gelen yolcu salonunda 14 araç kiralama ofisi bulunur. Dış hat terminali 1998 tarihlidir; 16 kontuar, 3 kapı, döviz bürosu ve duty free mağazası bulunur. Her iki terminalin yıllık kapasitesi 2 milyonar yolcudur. DHMİ verilerine göre Ocak–Temmuz 2026’da havalimanını 2.120.258 yolcu kullandı (1.691.830 iç hat, 428.428 dış hat); Trabzon bu dönemde Türkiye’nin en yoğun 9. havalimanıydı.

Şehre ulaşım adım adım:

1. Havaş: Terminal çıkışındaki Havaş otobüsleri, şehir merkezi hattında Meydan Zeytinlik belediye durağı, Tanjant (Migros), Kahramanmaraş yaka kavşağı (İsmar karşısı) ve Beşirli (Orhan Petrol) noktalarına bağlanır. Rize, Of, Sürmene ve Araklı yönüne giden yolcular için ayrı bir doğu hattı vardır. Seferler iç hat uçuşlarına göre düzenlendiğinden uçuş iptallerinde değişebilir; bilgi için 0850 222 0 487.
2. Belediye otobüsü ve dolmuş: Havalimanının hemen bitişiğindeki sahil yoluna yürüyün; Meydan yönüne giden belediye otobüsü ve dolmuşlara buradaki duraklardan binebilirsiniz. Nisan 2026 tarifesinde belediye otobüsü 27,50 TL, Ortahisar dolmuşu 32 TL’dir.
3. Taksi: Merkeze trafiğe göre yaklaşık 15 dakika. Havalimanı taksi durağı: 0462 325 67 29.
4. Araç kiralama ve otopark: Gelen salonundaki kiralama ofislerinden araç alabilirsiniz. DHMİ’ye göre havalimanında 288 araçlık otopark vardır (15 engelli park yeri); güncel otopark ücretleri DHMİ ücret tarifelerinde yayımlanır.

Hangi şehirlere uçuş var? İç hatlarda İstanbul (İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen), Ankara, İzmir, Antalya, Bodrum, Gaziantep, Tarsus (Çukurova) ve Bursa Yenişehir’e seferler görülüyor. Dış hatlarda Ekim 2026 itibarıyla en yoğun pazar Suudi Arabistan’dır (Riyad, Cidde, Medine, Dammam); bunu BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn, Umman, Ürdün, Irak (Erbil), Almanya (Köln, Düsseldorf, Frankfurt, Stuttgart), Azerbaycan (Bakü) ve KKTC izler. Dış hat seferlerinin önemli kısmı yaz sezonunda artar; program sezona göre değişir, biletleme öncesi havayolunun sitesini esas alın.

Yurt dışına uçacaklar için vize notları: Suudi Arabistan ve Kuveyt için Suudi Arabistan ve Kuveyt, BAE için Birleşik Arap Emirlikleri vizesi, vizesiz gidilen ülkeler için Katar, Umman, Ürdün, Azerbaycan ve KKTC, Bahreyn için Bahreyn e-vizesi, Almanya için Almanya vizesi rehberlerimize bakın. Diğer havalimanları için Türkiye havalimanları sayfası faydalıdır.

Alternatif havalimanları: Rize-Artvin Havalimanı (RZV) kuş uçuşu yaklaşık 88 km, Ordu-Giresun Havalimanı (OGU) yaklaşık 143 km uzaklıktadır; karayolu mesafeleri daha uzundur. Trabzon’daki uçuş seçenekleri çok daha geniş olduğundan bu havalimanları genellikle yalnız Rize–Artvin veya Ordu–Giresun yönüne gidecekler için mantıklıdır.

Otogar ve şehir içi ulaşım

Trabzon Şehirlerarası Otobüs Terminali, eski terminalin yerine Değirmendere’de yapılan ve 23 Ekim 2023’te hizmete giren 3 katlı binadır. Açılışta yapılan açıklamalara göre 28 peron, 100 araçlık otopark (ilk yarım saat ücretsiz), restoran ve bekleme alanları bulunur. İstanbul, Ankara, Samsun, Erzurum gibi şehirlerin yanı sıra Batum ve Tiflis’e de otobüs kalkar. Otogardan Meydan’a belediye otobüsleri (ör. 204 Pulathane–Tanjant–Meydan–Otogar), dolmuşlar ve taksilerle ulaşılır.

Şehir içinde raylı sistem yoktur. Belediye otobüslerinde elektronik Trabzon Kart geçerlidir; anonim kart ve bakiye yükleme şehirdeki kart ATM’lerinden, sanal kart ise belediyenin “Trabzon Ulaşım” mobil uygulamasından yapılır. Dolmuşlarda ücret araçta ödenir. Belediye, raylı sistem projesinde ilk kazmanın 1 Eylül 2026’da vurulmasını planladığını açıkladı; projenin güncel durumu için belediye duyurularını takip edin.

İklim ve Trabzon’a ne zaman gidilir

Trabzon ılıman ve bol yağışlı Karadeniz iklimine sahiptir: kışlar kıyıda ılık, yazlar nemli ve ılıktır. Aşağıdaki değerler Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün resmi istatistiklerinden (ölçüm periyodu 1927–2025) alınmıştır.

Ne zaman gidilir? Şehir gezisi ve Sümela için mayıs–haziran ve eylül en dengeli dönemdir. Yaylalar ve Uzungöl için haziran–eylül en uygun zamandır; temmuz ve ağustos aynı zamanda yayla şenliklerinin ve Körfez ülkelerinden gelen ziyaretçilerin en yoğun olduğu aylardır, konaklamayı erken ayırın. Ekim–aralık en yağışlı dönemdir. Kışın kıyıda ortalama sıcaklık 7 °C’nin altına pek düşmez; ancak yaylalar ve Zigana yolu karlıdır, Uzungöl’e kış lastiği ya da zincirle gidilmelidir.

Trabzon’da nerede kalınır?

• Meydan – Uzun Sokak – Kahramanmaraş Caddesi: İlk kez gelenler için en merkezi bölge. Restoranlar, çarşı ve dolmuş kalkış noktaları yürüme mesafesindedir; Havaş’ın Meydan durağı da buradadır.
• Ortahisar – Kale çevresi: Tarihi yapılara yakın, daha sakin sokaklar; yokuşlar nedeniyle bavulla ulaşım zahmetli olabilir.
• Boztepe yamacı: Manzaralı ve sessiz; ancak merkeze dolmuş ya da taksiyle inmek gerekir.
• Yomra – Pelitli – havalimanı hattı: Erken uçuşu olanlar ve Uzungöl yönüne gidecekler için pratik; sahil yoluna doğrudan bağlanır.
• Akçaabat: Köfte, Ortamahalle ve batı rotası (Sera Gölü, Hıdırnebi) için iyi bir üs; Trabzon’a dolmuşla bağlantılıdır.
• Uzungöl ve yaylalar: Doğa odaklı geziler için göl çevresindeki ahşap konaklamalar; yaz ve bayram dönemlerinde fiyatlar ve doluluk çok yükselir.

Etkinlik ve festivaller

• 24 Şubat Kurtuluş Günü: Trabzon’un 1918’de düşman işgalinden kurtuluşu her yıl törenlerle kutlanır; Şehir Müzesi de 2017’de bu tarihte açılmıştır.
• Uzungöl Kış Festivali: İlki 23–25 Ocak 2026’da Büyükşehir Belediyesi ve Valilik desteğiyle yapıldı; Kalandar geleneğinin canlandırıldığı kortej ve kar etkinlikleri düzenlendi.
• Türkiye Kültür Yolu Festivali – Trabzon: Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın festivali 2026’da 6–14 Haziran’da Trabzon’da düzenlendi; konserler, sergiler ve Akçaabat’ta çocuk etkinlikleri yer aldı.
• Uluslararası Akçaabat Müzik ve Halk Oyunları Festivali ve Hıdırnebi Yayla Şenliği: 34.’sü 16–20 Temmuz 2026’da Akçaabat Belediyesi tarafından düzenlendi.
• Yayla şenlikleri: Kadırga Yayla Şenliği (temmuzun üçüncü haftası; 2026’da 17 Temmuz), Sis Dağı Şenliği (2026’da 24–25 Temmuz) ve ağustos boyunca Düzköy ile diğer ilçelerdeki şenlikler. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü her yıl yayla şenlikleri takvimi yayımlar.

Tarihler yıldan yıla değişir; güncel takvim için Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ve belediyelerin duyurularını takip edin.

Alışveriş ve hediyelik

Trabzon’dan alınacak en bilinen hediyelik hasır bilezik ve telkâri gümüş işleridir; “Trabzon Telkariye ve Hasırı” 2008’den beri coğrafi işaretlidir ve kuyumcular Kunduracılar Caddesi ile Meydan çevresinde yoğunlaşır. Sürmene bıçağı, Çarşıbaşı keşanı (el dokuması örtü) ve Trabzon kazaziyesi (ipek tel işi) de tescilli el sanatlarıdır. Yiyecek olarak paketli Tonya tereyağı, kuymaklık peynir, Vakfıkebir ekmeği, fındık ve fındık ezmesi, sezonunda kara lahana ve hurma tercih edilir. Uzun Sokak ve Kunduracılar Caddesi şehrin ana alışveriş aksıdır; balık ve sebze için Meydan’a yakın hal ve pazar yerlerine bakabilirsiniz.

Trabzon’da pasaport başvurusu

Trabzon’da pasaport işlemleri İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) bağlı Trabzon İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü ile 18 ilçe nüfus müdürlüğünde yapılır.

Adım adım:

1. Randevuyu yukarıdaki kanallardan alın; ilçede oturuyorsanız bordo pasaport için ilçe nüfus müdürlüğünü de seçebilirsiniz.
2. Pasaport defter bedeli ve harcı randevudan önce vergi dairesine ya da anlaşmalı bankalara yatırılır; güncel tutarlar ve muafiyetler için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
3. Fotoğrafınızın biyometrik kurallara uygun olduğundan emin olun: biyometrik fotoğraf rehberi ve fotoğraf doğrulama aracı.
4. Randevuya kimlik kartınızla gidin; hangi pasaport türünün size uygun olduğunu bilmiyorsanız pasaport seçim aracını kullanın.
5. Pasaport, başvuruda beyan ettiğiniz adrese gönderilir.

Trabzon’daki vize başvuru merkezleri ve konsolosluklar

Kısa cevap: Trabzon’da iDATA ve VFS Global’in resmi vize başvuru merkezleri vardır. Bu merkezler evrak ve biyometrik veri alır; vize kararını ilgili büyükelçilik ya da konsolosluk verir. Şehirdeki “vize danışmanlık” ofisleri ise aracı şirketlerdir, temsilcilik adına başvuru kabul etmez.

• iDATA Trabzon (Almanya ve İtalya): İnönü Mah. Yavuz Selim Bulvarı Öztürkler Apt. No: 365A, Ortahisar (Fatih Devlet Hastanesi üstü, Tanjant yolu üzeri); başvuru saatleri hafta içi 08.00–12.30 / 13.30–17.30. iDATA’nın resmi tatil tablosuna göre Trabzon ofisi Almanya başvurularında Ankara Büyükelçiliği yetki alanındadır. İtalya’da ise İstanbul Başkonsolosluğu’nun resmi listesine göre Trabzon İstanbul Başkonsolosluğu yetki alanındadır. Bkz. Almanya vizesi, İtalya vizesi.
• VFS Global Trabzon: Pazarkapı’da, Devlet Sahil Yolu Caddesi’ndeki Trabzon Ticaret ve Sanayi Odası binasındadır. Avusturya Dışişleri Bakanlığı Trabzon’u VFS başvuru merkezleri arasında sayar; VFS’nin Polonya sayfasında da Trabzon merkezi yer alır. Diğer VFS ülkeleri için merkez listesi ülkeye göre değişir; randevudan önce ilgili ülkenin “Başvuru Merkezi Bulun” sayfasını kontrol edin. Bkz. Avusturya vizesi, Hollanda vizesi, Fransa vizesi, Bulgaristan vizesi, Yunanistan vizesi.
• Rusya Federasyonu Trabzon Başkonsolosluğu: Şehit Refik Cesur Cad. No: 6, Ortahisar; telefon +90 462 326 26 00. Vize ve konsolosluk işlemleri hafta içi belirli saatlerde yapılır. Bkz. Rusya vizesi.
• Gürcistan Trabzon Başkonsolosluğu: Ortahisar Mah. Pertevpaşa Sok. No: 10. Türk vatandaşları Gürcistan’a vizesiz ve kimlik kartıyla gidebilir; 2026’dan itibaren seyahat sağlık sigortası zorunludur. Bkz. Gürcistan rehberi.
• İran Trabzon Başkonsolosluğu: Kızıltoprak Sokak’ta bulunur. Bkz. İran rehberi.
• ABD ve İngiltere: Mülakat ve biyometri randevuları Ankara ve İstanbul’dadır: ABD vizesi, İngiltere vizesi.

Büyükelçiliklerin çoğu Ankara’dadır; adresler için Türkiye’deki elçilikler sayfasına bakın. Vizesiz veya e-vizeyle gidilebilecek ülkeler için vizesiz seyahat, e-vize seyahat ve vizeli seyahat rehberlerimiz yol gösterir.

Pratik bilgiler

• Acil durum: Ambulans, polis, itfaiye ve jandarma için tek numara 112.
• Nüfus işlemleri: Alo 199 (NVİ çağrı merkezi).
• Belediye çağrı merkezi: Ulaşım istek ve şikâyetleri için Alo 153.
• Turizm bilgisi: Trabzon İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü (trabzon.ktb.gov.tr) müze, yayla ve festival bilgilerini; Kültür Portalı gezilecek yerleri yayımlar.
• Ulaşım kartı: Trabzon Kart (fiziksel) veya “Trabzon Ulaşım” uygulamasındaki sanal kart; dolmuşlarda ücret araçta ödenir.
• Müzekart: Sümela Manastırı ve Trabzon Müzesi’nde geçerlidir; Atatürk Köşkü, Şehir Müzesi, Kızlar Manastırı ve Çal Mağarası belediye işletmesidir.
• Pazartesi uyarısı: Trabzon Müzesi pazartesi kapalıdır; Sümela ise muze.gov.tr’ye göre her gün açıktır.
• Hava: Yaylalarda sis ve yağmur birkaç dakikada bastırabilir; yazın da yağmurluk ve kat kat giysi bulundurun.

Trabzon’dan günübirlik geziler

• Sümela Manastırı ve Hamsiköy (Maçka): Şehre en yakın büyük tarihi rota; yarım–tam gün.
• Uzungöl ve Sultan Murat Yaylası (Çaykara): Doğa rotası; tam gün, yazın yayla uzantısıyla.
• Batı rotası: Akçaabat Ortamahalle, Sera Gölü, Çal Mağarası ve Hıdırnebi Yaylası; özel araçla tam gün.
• Rize ve Ayder: Sahil yoluyla doğuya devam ederek Rize çay bahçeleri ve Çamlıhemşin–Ayder yaylası; uzun bir gün ya da bir gece konaklama gerektirir.
• Batum (Gürcistan): Otogardan doğrudan otobüsle; Sarp sınır kapısındaki bekleme süresi değişkendir. Kimlik kartıyla gidilebilir, seyahat sağlık sigortası zorunludur: Gürcistan rehberi.

Diğer şehir rehberlerimiz için Türkiye şehirleri sayfasına göz atabilirsiniz; İstanbul ve Ankara bağlantıları için İstanbul ve Ankara rehberlerimiz de faydalıdır.