Kısa cevap: Schengen vizesinde “yeterli geçim imkânı” için AB genelinde tek bir tutar yok. Vize Kodu’na göre konsolosluk, kalışın süresine ve amacına, gidilen ülkedeki ortalama konaklama ve yemek fiyatlarına ve her ülkenin AB’ye bildirdiği günlük referans tutarlara bakar. Türkiye için kabul edilmiş belge listesi ise son üç ayın hareketlerini gösteren ve düzenli gelirin kaynağını ortaya koyan banka dökümü, son üç aylık maaş bordrosu gibi gelir kanıtları ve varsa emekli belgesi istiyor. Masrafları bir başkası karşılıyorsa sponsorluk ve konaklama kanıtı da geçim imkânı yerine geçebilir.
Aşağıda önce ülkelerin resmi referans tutarlarını, ardından banka dökümünün nasıl okunduğunu ve meslek gruplarına göre sunulması gereken belgeleri anlatıyoruz. Başvurunun diğer adımları için vizeli seyahat rehberimize ve Schengen kademeli vize kuralı yazımıza bakabilirsiniz.
Konsolosluk “Yeterli Para”yı Nasıl Hesaplar?
AB Vize Kodu’nun 21(5). maddesine göre geçim imkânı:
- kalışın süresine ve amacına göre,
- ilgili ülkedeki ekonomik konaklama ve yemek ortalama fiyatları esas alınarak,
- kalınacak gün sayısıyla çarpılarak ve
- üye ülkelerin Schengen Sınırlar Kodu uyarınca belirlediği referans tutarlar temelinde değerlendirilir.
Aynı madde, sponsorluk ve/veya özel konaklama kanıtının da yeterli geçim imkânının kanıtı olabileceğini söyler. Yani hesabınızdaki paranın yanı sıra, önceden ödenmiş otel, aile yanında konaklama veya masrafları üstlenen bir davet eden kişi de değerlendirmeye girer.
Vize Kodu’nun 14. maddesi, başvuru sahibinin hem kalış süresi boyunca hem de dönüş için yeterli imkânı olduğunu veya bu imkânı yasal yollarla edinebileceğini gösteren belgeler sunmasını şart koşar. Dönüş bileti veya rezervasyonu bu yüzden maddi yeterliliğin de parçasıdır.
Ülkelerin Resmi Günlük Referans Tutarları
Schengen ülkeleri, sınır geçişi için aranan günlük tutarları Avrupa Komisyonu’na bildirir ve Komisyon bunları yayımlar. Aşağıdaki tablo Komisyon’un 8 Haziran 2026 tarihli özet tablosuna ve 1 Nisan 2026 tarihli ayrıntılı ekine dayanıyor:
| Ülke | Bildirilen referans tutar (kişi başı) |
|---|---|
| Almanya | Zorunlu tutar yok, durum bazında; başka kanıt yoksa günlük 45 avro |
| Fransa | Otel rezervasyonu varsa günlük 65 avro; konaklama belgesi (attestation d’accueil) varsa 32,50 avro; konaklama kanıtı yoksa 120 avro |
| İtalya | Tek kişi: 1-5 gün toplam 269,60 avro; 6-10 gün günlük 44,93 avro; 11-20 gün 51,64 avro sabit + günlük 36,67 avro; 20 günden fazla 206,58 avro sabit + günlük 27,89 avro |
| İspanya | Günlük 122,10 avro (asgari ücretin %10’u); kalış süresinden bağımsız olarak en az 1.098,90 avro |
| Hollanda | Günlük 55 avro (esnek uygulanır) |
| Yunanistan | Günlük 50 avro; 5 güne kadar kalışta en az 300 avro; reşit olmayanlar için yarısı |
| Belçika | Özel kişi yanında kalanlar için yaklaşık günlük 45 avro; otelde kalanlar için yaklaşık 95 avro |
| Avusturya | Durum bazında |
| Macaristan | Günlük 40 avro |
| Portekiz | Her giriş için 75 avro + günlük 40 avro |
| Bulgaristan | Günlük 50 avro, en az 500 avro (ayrıca konaklama için günlük 50 avro veya ön ödemeli konaklama) |
| Hırvatistan | Günlük 70 avro; onaylı garanti mektubu veya turistik rezervasyon varsa 30 avro |
| Polonya | 4 güne kadar 300 zloti; daha uzun kalışta günlük 75 zloti |
| İsviçre | Günlük 100 İsviçre frangı; öğrenciler için 30 frank |
Komisyon’un tablosunda İsveç için günlük 700 kron yazarken ayrıntılı ekte 450 kron yer alıyor; İsveç’e başvuracaksanız güncel tutarı İsveç temsilciliğinden teyit edin. Tutarlar ülkelerin bildirimlerine göre değişebilir.
Örnek hesaplar
- İtalya, tek kişi, 10 gün: 6-10 günlük dilimde günlük 44,93 avro × 10 = yaklaşık 450 avro.
- Fransa, 7 gece otel rezervasyonlu: 65 × 7 = 455 avro. Otel yalnızca 4 gece için rezerve edildiyse: 4 × 65 + 3 × 120 = 620 avro.
- İspanya, 7 gün: 7 × 122,10 = 854,70 avro; ancak asgari 1.098,90 avro kuralı nedeniyle en az 1.098,90 avro.
- Yunanistan, 4 gün: 4 × 50 = 200 avro, ancak 5 güne kadar kalışta asgari 300 avro.
Bu tutarlar alt sınırdır, hedef değil. Konsolosluk, uçak bileti ve konaklama gibi masrafların ödenip ödenmediğine, rotanın maliyetine ve gelirinizin düzenliliğine birlikte bakar. Ülkelerin çoğu bu tutarları sınırda da sorabilir; Komisyon’un ekinde Almanya’nın nakit, kredi kartı ve çeki kabul ettiği, Fransa’nın ise tüm kalış için tıbbi masrafları kapsayan sigorta sertifikası istediği belirtiliyor.
Banka Dökümünde Konsolosluk Neye Bakar?
Türkiye için uyumlaştırılmış belge listesi (C(2021) 5156) banka dökümünü tarif ederken iki ifade kullanıyor: son üç ayın hareketleri ve düzenli gelirin kaynağının kanıtlanması. Bu ifadeler, konsoloslukların dökümü nasıl okuduğunu da anlatıyor:
- Düzenli giriş: Maaş, emekli maaşı, kira geliri veya şirket ödemeleri gibi her ay tekrarlanan girişler.
- Bordroyla uyum: Bordrodaki net maaş ile hesaba yatan tutarın örtüşmesi.
- Harcama alışkanlığı: Hesabın gerçekten kullanılan bir hesap olduğunu gösteren olağan harcamalar.
- Bakiye: Seyahat maliyetini ve referans tutarı karşılayacak bir bakiye; ancak tek başına yüksek bakiye, gelir düzenliliğinin yerini tutmaz.
- Açıklanamayan toplu girişler: Başvurudan kısa süre önce hesaba yatan büyük tutarlar, kaynağı belgelenmezse soru işareti doğurur.
Banka dökümünü hazırlarken
- Güncel tarihli olsun: Döküm başvuru tarihine yakın bir tarihte alınmalı.
- Doğrulanabilir olsun: Bankanızdan kaşeli, imzalı veya karekodlu/e-imzalı döküm alın. İspanya’nın aracı kurumu BLS, karekodlu güncel hesap dökümünü öneriyor.
- Ad ve hesap bilgisi görünsün: Dökümde hesap sahibinin adı ve hesap numarası/IBAN açıkça yer almalı.
- Birden fazla hesabınız varsa: Maaşın yattığı hesap ile birikim hesabını birlikte sunmak, tabloyu tamamlar.
- Döviz hesapları: Avro veya dolar hesabınız varsa, onun dökümünü de ekleyebilirsiniz.
Toplu para yatırdıysanız
Ev veya araç satışı, miras, birikim hesabından aktarma ya da aile desteği gibi meşru bir kaynak varsa, bunu açıklayan belgeyi (satış sözleşmesi, noter senedi, aktarma dekontu, aile üyesinin dökümü) dosyaya ekleyin ve kısa bir açıklama yazın. Kaynağı belgelenemeyen para, ret formunda “geçim imkânının yasal yoldan edinildiği kanıtlanmadı” (4 numara) veya “belgelerin doğruluğuna dair makul şüphe” (12 numara) gerekçesine dönüşebilir.
Meslek Gruplarına Göre Gelir Belgeleri
Türkiye için uyumlaştırılmış listede meslek gruplarına göre şu belgeler sayılıyor:
| Grup | İstenen belgeler |
|---|---|
| Çalışanlar | İşveren yazısı veya izin onayı; okunabilir karekodlu SGK işe giriş bildirgesi ve SGK tescil ve hizmet dökümü; son üç aylık maaş bordrosu |
| Şirket sahipleri | Ticaret odası kaydı, ticaret sicil gazetesi, vergi ödeme belgesi, faaliyet belgesi |
| Çiftçiler | Ziraat odasından çiftçi belgesi |
| Emekliler | Emekli belgesi; emekli maaşının yattığı hesabın dökümü |
| Üniversite öğrencileri | YÖK’ten karekodlu öğrenci belgesi |
| Diğer öğrenciler | Öğrenci belgesi |
İşveren yazısında bulunması gerekenler (listeye göre): hangi konsolosluğa hitaben yazıldığı, çalışanın adı ve pasaport numarası, işe başlama tarihi ve görevi, izin süresi ve ücretli olup olmadığı, işverenin iletişim bilgileri, yazıyı imzalayanın adı ve unvanı.
Serbest meslek sahipleri (avukat, doktor, mali müşavir gibi) için listede ayrı bir başlık yok. Bu durumda şirket sahiplerine yönelik belgelerin karşılığını sunmak mantıklıdır: vergi levhası veya vergi ödemelerini gösteren belge, bağlı olunan meslek odasından kayıt belgesi ve gelir akışını gösteren banka dökümü.
Sponsor Belgeleri ve Dilekçesi
Masraflarınızı bir başkası karşılayacaksa iki farklı durum vardır:
1. Türkiye’deki bir aile üyesi karşılıyorsa (ör. öğrenci veya çalışmayan eş)
Uygulamada şu set hazırlanır:
- Sponsorun masrafları karşılayacağını belirten imzalı dilekçesi (kimin, hangi seyahat için, hangi tarihler arasında),
- Sponsorun son üç aylık banka dökümü ve gelir belgeleri (SGK dökümü, bordro veya emekli belgesi),
- Aradaki bağı gösteren tam tekmil vukuatlı nüfus kayıt örneği,
- Sponsorun kimlik fotokopisi.
Bu dilekçe için AB düzeyinde tek bir şablon yok; konsolosluğun veya aracı kurumun kontrol listesinde özel bir form isteniyorsa onu kullanın.
2. Gidilen ülkedeki bir kişi davet ediyor ve masrafları üstleniyorsa
Vize Kodu’nun 14(4). maddesine göre üye ülkeler, sponsorluk veya özel konaklama kanıtı için kendi ulusal formlarını isteyebilir. Komisyon’un ekinde bazı örnekler yer alıyor:
- Almanya: Ev sahibinin garanti mektubu, göç makamına yatırılan teminat veya sponsorluk beyanı (Verpflichtungserklärung) gibi belgeler geçim imkânı kanıtı olarak kabul ediliyor.
- Belçika: Ev sahibinin, yaşadığı belediye tarafından onaylanmış ve konaklama, sağlık ve geri dönüş masraflarını kapsayan garanti beyanı.
- Fransa: Konaklama belgesi (attestation d’accueil) olanlardan istenen günlük tutar 32,50 avroya iniyor.
Türkiye için belge listesi de aile veya arkadaş ziyaretlerinde kalış süresini, ilişkiyi ve davet edenin kimlik bilgilerini içeren bir davet mektubu, gerekirse akrabalık belgesi ve sponsorluk/konaklama kanıtı (bazı ülkelerde ulusal formla) istiyor.
Önemli: Sponsorunuz olsa bile kendi durumunuzu (iş, okul, aile bağı) göstermeniz gerekir. Sponsorluk “masrafları kim ödeyecek?” sorusunu yanıtlar; “Türkiye’ye dönecek misiniz?” sorusunu yanıtlamaz.
Başvurudan Önce Kısa Kontrol Listesi
- Gideceğiniz ülkenin referans tutarını kalış gün sayısıyla çarptınız mı ve hesabınızdaki bakiye bunu rahatça karşılıyor mu?
- Banka dökümü son üç ayı kapsıyor, adınızı ve hesap numaranızı gösteriyor mu?
- Bordro, SGK hizmet dökümü ve dökümdeki maaş girişleri birbirini tutuyor mu?
- Son haftalarda hesaba giren büyük tutarların kaynağını gösteren belge dosyada mı?
- Sponsor varsa dilekçe, sponsorun dökümü, gelir belgesi ve nüfus kayıt örneği birlikte mi?
- Dönüş bileti veya rezervasyonu ile konaklama belgeleri dosyada mı?
Sık Yapılan Hatalar
- Yalnızca bakiyeye güvenmek: Liste, gelirin düzenli olduğunu görmek istiyor; tek seferlik yüksek bakiye yeterli olmayabilir.
- Bordro ile dökümün uyuşmaması: Elden ödenen maaş veya bordrodan farklı tutarlar açıklama gerektirir.
- Karekodsuz SGK belgesi: Listede okunabilir karekod açıkça isteniyor.
- Sponsor belgelerini eksik bırakmak: Dilekçe tek başına yetmez; sponsorun gelir belgeleri ve aile bağı belgesi de gerekir.
- Referans tutarı hedef sanmak: Tablo alt sınırı gösterir; pahalı bir şehirde uzun kalış için daha yüksek imkân beklenir.
- Dönüş masrafını unutmak: Vize Kodu, kalışın yanında dönüş için de imkân gösterilmesini istiyor.
Kaynaklar
- EUR-Lex – 810/2009 sayılı AB Vize Kodu, Madde 14 ve 21 (konsolide metin)
- Avrupa Komisyonu – Dış sınır geçişi için ulusal referans tutarlar tablosu, 8 Haziran 2026 (PDF)
- Avrupa Komisyonu – Sınır Muhafızları El Kitabı Ek 25 / Vize Kodu El Kitabı Ek 18, 1 Nisan 2026 (PDF)
- Avrupa Komisyonu – Türkiye için uyumlaştırılmış belge listesi, C(2021) 5156 (PDF)
- Avrupa Komisyonu – Sınır geçişi ve referans tutarlar
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Türk Vatandaşlarının Tabi Olduğu Vize Uygulamaları
Son kontrol: 12 Ekim 2026. Referans tutarlar üye ülkelerin bildirimlerine göre güncellenir ve konsolosluklar ek belge isteyebilir; başvurudan önce ilgili ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin ve aracı kurumun güncel kontrol listesini inceleyin.