Kısa cevap: Türk vatandaşları Fas’a ve Fas yönetimindeki Batı Sahra bölgelerine vizesiz gidebilir ve 90 güne kadar kalabilir. T.C. Dışişleri Bakanlığı’na göre pasaportunuz ülkeye giriş tarihinden itibaren en az 6 ay geçerli olmalıdır ve hologramlı etiketle süresi uzatılmış pasaportlar kabul edilmez. Giriş yalnızca pasaportla yapılır. Batı Sahra’nın statüsü tartışmalıdır; Fas kontrolündeki bölgeyi ayıran Berm hattı çevresi mayınlı ve tehlikelidir.
Bu sayfa, Fas’ın genel giriş şartlarının yanı sıra Batı Sahra’ya seyahat etmeyi düşünenler için özel uyarıları bir araya getiriyor. Yalnızca Fas’ın şehirlerini (Marakeş, Fes, Kazablanka vb.) gezmeyi planlıyorsanız ayrıntılı Fas vize ve seyahat rehberimizi de inceleyebilirsiniz.
Fas ve Batı Sahra Hızlı Bilgi Tablosu
| Konu | Bilgi |
|---|---|
| Vize durumu | Vizesiz (tüm T.C. pasaport türleri) |
| Kalış süresi | 90 güne kadar |
| Giriş belgesi | Yalnızca pasaport (kimlik kartı geçmez) |
| Pasaport geçerliliği | Girişten itibaren en az 6 ay; etiketle uzatılmış pasaport geçmez |
| Batı Sahra’nın statüsü | Tartışmalı; büyük kısmı Fas yönetiminde, BM gözetiminde |
| Yüksek riskli bölge | Berm hattı çevresi ve hattın doğusu (mayınlı) |
| Fas’ın başkenti | Rabat |
| Batı Sahra’daki büyük şehirler | Layun (El Aaiún), Dahla, Smara |
| Para birimi | Fas dirhemi (MAD) |
| Dil | Arapça ve Amazigh (resmi); Hassaniye Arapçası ve Fransızca yaygın; Batı Sahra’da İspanyolca da bilinir |
| Saat farkı | Türkiye’den 2 saat geride (Ramazan ayında 3 saat) |
Fas’a ve Batı Sahra’ya Vize Gerekir mi?
Hayır. T.C. Dışişleri Bakanlığı’nın vize uygulamaları listesine göre umuma mahsus pasaport hamilleri Fas’a 90 gün süreyle vizeden muaftır; hususi, hizmet ve diplomatik pasaport hamilleri de aynı şekilde 90 güne kadar vizesiz seyahat edebilir. Bakanlığın “Fas’a Seyahat Edecek Türk Vatandaşlarının Dikkatine” başlıklı notunda bu muafiyetin, ülkeye giriş tarihinden itibaren 6 ay süreyle geçerli pasaport hamili olma koşuluna bağlı olduğu belirtilir.
Batı Sahra için ayrı bir vize uygulaması yoktur. Bölgenin Fas yönetimindeki kısmına giriş, Fas’ın sınır kontrolü ve giriş kuralları çerçevesinde gerçekleşir. Uygulamada Batı Sahra’ya giden yolcular ya Fas’a giriş yaptıktan sonra iç hat uçuşu veya karayoluyla bölgeye geçer ya da Layun ve Dahla havalimanlarına gelen uluslararası seferlerle doğrudan giriş yapar.
Batı Sahra’nın Durumu: Seyahatten Önce Bilinmesi Gerekenler
Batı Sahra, statüsü uluslararası düzeyde tartışmalı bir bölgedir ve Birleşmiş Milletler’in Özerk Olmayan Topraklar listesinde yer alır. Kısaca:
- Bölgenin büyük kısmı Fas’ın yönetimindedir ve Fas makamları bölgeye erişimi yakından denetler.
- Fas kontrolündeki bölge ile doğudaki Polisario Cephesi kontrolündeki alan, “Berm” adı verilen yaklaşık 2.700 km uzunluğundaki askerî bir setle ayrılır.
- BM barış gücü MINURSO, 1991’den beri bölgede görev yapmaktadır. Fas ile Polisario arasındaki ateşkes 2020’de bozulmuştur ve zaman zaman sivil kayıplara yol açan çatışmalar yaşanmaktadır.
Kesinlikle Gidilmemesi Gereken Bölgeler
Berm hattının her iki yanında yaklaşık 30 km genişliğinde mayınlı askerî bölgeler bulunur ve bu alanlarda çok sayıda ölümcül kaza yaşanmıştır. Sınır ötesi roket saldırıları da görülmüştür. İngiltere Dışişleri Bakanlığı (FCDO), Berm hattının 40 km kuzeyi ve batısındaki bölgelere (Smara şehri dahil) ve hattın güneyi ile doğusundaki tüm topraklara her türlü seyahatin yapılmamasını tavsiye etmektedir. Türk vatandaşlarına da bu bölgelerden kesinlikle uzak durmalarını öneriyoruz.
Ücra çöl bölgelerinde patlamamış mühimmat riski de vardır. Yalnızca ana yolları kullanın, belirgin olmayan patikalara girmeyin ve yerde gördüğünüz metal veya plastik nesnelere dokunmayın.
Bağımsız Gezginler İçin Kısıtlamalar
Batı Sahra’ya erişim denetimlidir. Organize turlar genellikle kabul edilse de bağımsız seyahat edenler kontrol noktalarında geri çevrilebilir. Yollarda çok sayıda polis ve jandarma kontrol noktası bulunur; pasaportunuzu ve otel bilgilerinizi her zaman yanınızda bulundurun. Siyasi toplantı ve gösterilerden uzak durun, askerî tesislerin ve güvenlik güçlerinin fotoğrafını çekmeyin.
Bölgede Türkiye’nin temsilciliği bulunmaz; acil durumlarda T.C. Rabat Büyükelçiliği ve 7/24 hizmet veren Konsolosluk Çağrı Merkezi ile iletişime geçmeniz gerekir.
Fas’a Kimlik Kartıyla Gidilir mi?
Hayır. Fas’a ve Fas yönetimindeki Batı Sahra’ya girişte geçerli pasaport gerekir. T.C. kimlik kartı seyahat belgesi olarak kabul edilmez.
Pasaport Şartları
Girişten İtibaren 6 Ay Geçerlilik
T.C. Dışişleri Bakanlığı’nın Fas notuna göre pasaportun ülkeye giriş tarihinden itibaren en az 6 ay geçerli olması gerekir. Bakanlığın genel asgari pasaport geçerlilik tablosunda Fas için 3 ay yazsa da ülkeye özel güncel not 6 ay şartını açıkça belirttiğinden, sorun yaşamamak için en az 6 ay geçerlilik bırakın.
Etiketle Uzatılmış Pasaportlar Geçersiz
Aynı notta önemli bir uyarı daha yer alır: Hologramlı koruyucu etiket (sticker) ile süresi uzatılmış pasaportlar Fas makamlarınca geçerli sayılmamaktadır. Böyle bir pasaportunuz varsa seyahatten önce yeni pasaport çıkarın.
Giriş Damgasını Kontrol Edin
Fas’a ilk girişinizde pasaportunuza giriş damgası basıldığından emin olun. Damgası eksik olan yolcular ülkeden çıkarken sorun yaşayabilmektedir. Fas’ta pasaportların posta yoluyla gönderilmesi yasaktır.
Sınırda İstenebilecek Belgeler
- Geçerli pasaport (girişten itibaren en az 6 ay geçerli, etiketle uzatılmamış)
- Dönüş veya devam bileti
- Konaklama bilgisi: Otel rezervasyonu veya kalacağınız adres
- Yeterli maddi imkân: Nakit, banka kartı veya hesap dökümü
- Batı Sahra’ya gidiyorsanız tur programı veya otel rezervasyonu; kontrol noktalarında seyahat amacınız sorulabilir
90 Günü Aşanlar İçin Prosedür
Fas’ta Türk vatandaşları için yasal kalış süresi 90 gündür. T.C. Dışişleri Bakanlığı’na göre 90 günlük yasal süreyi aşan vatandaşlarımızın ülkeden çıkabilmesi için, Rabat Büyükelçiliğinin Fas Dışişleri, Afrika İşbirliği ve Yurtdışında Yaşayan Faslılar Bakanlığı‘na vatandaş adına başvuru yapması gerekir. Büyükelçiliğin 2024 tarihli duyurusuna göre bu işlem için uçuştan en az 6 iş günü önce konsolosluk şubesine uçak bileti, T.C. kimlik kartı, pasaport (asılları ve fotokopileri) ve bir vesikalık fotoğrafla başvurulmalıdır.
Daha uzun süre kalmak, çalışmak veya okumak isteyenlerin ise süre dolmadan Fas emniyet makamlarına oturma izni (carte de séjour) başvurusu yapması gerekir.
Türkiye’den Fas ve Batı Sahra’ya Nasıl Gidilir?
İstanbul’dan Kazablanka Mohammed V Havalimanı‘na Türk Hava Yolları ve Fas’ın bayrak taşıyıcısı Royal Air Maroc‘un direkt seferleri bulunur; uçuş yaklaşık 4,5-5 saat sürer. Marakeş gibi diğer şehirlere de dönemsel seferler düzenlenir.
Batı Sahra’ya ulaşmak için:
- Havayolu: Kazablanka’dan Layun Hassan I Havalimanı‘na ve Dahla Havalimanı‘na iç hat uçuşları vardır. Kanarya Adaları’ndan da dönemsel seferler bulunur.
- Karayolu: Agadir’den güneye uzanan Atlantik kıyı yolu Layun ve Dahla’ya ulaşır. Mesafeler çok uzundur ve yol boyunca sık sık kontrol noktası bulunur; gece yolculuğundan kaçının.
Para ve Ödeme
- Para birimi: Fas dirhemi (MAD). Batı Sahra’nın Fas yönetimindeki bölgelerinde de dirhem kullanılır.
- Kapalı para birimi: Dirhem serbestçe döviz çevrilemez; ülke dışında temin etmek zordur. Avro veya ABD dolarını Fas’a vardıktan sonra banka ve döviz bürolarında bozdurun.
- Döviz beyanı: 100.000 dirhem veya üzeri değerdeki dövizi girişte ve çıkışta gümrüğe beyan etmeniz gerekir.
- Kart kullanımı: Büyük şehirlerde ve otellerde kart kabul edilir; Batı Sahra’da ve kırsal bölgelerde nakit gerekir.
Güvenlik ve Sağlık
- Acil numaralar (Fas): Polis 190, ambulans ve itfaiye 150, jandarma 177. Batı Sahra’da da 150 numarası acil durumlar için kullanılır.
- Terör tehdidi: Fas ve Batı Sahra’da terör saldırısı riski göz ardı edilemez; kalabalık yerlerde dikkatli olun ve yerel makamların uyarılarına uyun.
- Deprem: Fas’ta 2023’te yaşanan büyük deprem yaklaşık 3.000 kişinin ölümüne yol açmıştı. Konakladığınız yerdeki güvenlik talimatlarını öğrenin.
- Sağlık hizmetleri: Batı Sahra’nın büyük şehirleri Layun, Dahla ve Smara’da hastane ve eczane bulunur; ileri tedavi için Fas’taki büyük merkezlere veya Kanarya Adaları’na sevk gerekebilir. Çöl bölgelerinde sağlık hizmeti yok denecek kadar azdır. Tıbbi tahliye kapsamı içeren seyahat sağlık sigortası yaptırın.
- Çöl şartları: Yüksek sıcaklık ve kum fırtınalarına karşı yeterli su, güneş koruması ve sağlam bir araçla yola çıkın.
- Ramazan: Ramazan ayında gündüz saatlerinde kamuya açık alanlarda yemek, içmek ve sigara içmek hoş karşılanmaz.
Fas ve Batı Sahra’da Gezilecek Yerler
Dahla
Atlantik ile çöl arasında uzanan bir yarımadada kurulu Dahla, dünyanın önde gelen kite sörf ve rüzgâr sörfü merkezlerinden biridir. Sakin lagünü, beyaz kum tepeleri (“Dune Blanche”) ve taze deniz ürünleriyle Batı Sahra’nın en çok ziyaret edilen şehridir.
Layun (El Aaiún)
Batı Sahra’nın en büyük şehri olan Layun, İspanyol sömürge döneminden kalma yapıları, Hassaniye kültürü ve çevresindeki kum tepeleriyle ilginç bir duraktır. Yakındaki Foum El Oued kıyı bölgesi ve Khnifiss Lagünü (bölgenin hemen kuzeyinde, Fas’ta) kuş gözlemi için uygundur.
Fas’ın Klasik Rotası
Batı Sahra’ya giden çoğu gezgin yolculuğunu Fas’ın klasik duraklarıyla birleştirir: renkli çarşılarıyla Marakeş, dünyanın en büyük yaya medinelerinden Fes, mavi sokaklarıyla Şefşavan, Hasan II Camii ile Kazablanka ve Sahra’nın kapısı Merzouga kum tepeleri. Bu şehirler hakkında ayrıntılı bilgi için Fas rehberimize göz atabilirsiniz.
Agadir ve Atlantik Kıyısı
Batı Sahra’ya karayoluyla giderken geçilen Agadir, uzun kumsallarıyla bilinen bir tatil şehridir. Güneydeki Tan-Tan ve Tarfaya ise çöl ile okyanusun buluştuğu sakin kasabalardır.
Ne Zaman Gidilir?
- Ekim-Nisan: Batı Sahra ve güney Fas için en uygun dönem; çöl sıcaklığı makul seviyededir. Dahla’da kite sörf için rüzgâr neredeyse yıl boyunca uygundur.
- Mayıs-Eylül: İç kesimlerde ve çölde sıcaklık çok yükselir; kıyı şehirleri okyanus etkisiyle daha ılımandır.
- Ramazan dönemi: Saat farkı değişir ve bazı işletmelerin çalışma saatleri kısalır.
Kuzey ve Batı Afrika’daki diğer ülkeler için Tunus, Moritanya ve Cezayir sayfalarımıza göz atabilirsiniz.
Türkiye ve Fas Temsilcilikleri
T.C. Rabat Büyükelçiliği
- Adres: Abdelkarim Benjelloun Caddesi No: 7, 10010 Rabat
- Telefon: +212 537 66 15 22
- Nöbetçi / acil durum telefonu: +212 662 04 32 40 (mesai saatleri dışında; konsolosluk işlemleri hakkında bilgi verilmez)
- E-posta: [email protected]
- Konsolosluk Çağrı Merkezi (7/24): +90 312 292 29 29
Fas’ın Türkiye’deki Temsilcilikleri
Fas’ın Türkiye’de Ankara Büyükelçiliği ve İstanbul Başkonsolosluğu bulunur. Oturma izni, çalışma ve uzun süreli kalış gibi konularda bu temsilciliklerden bilgi alabilirsiniz.
Kaynaklar
Bu sayfadaki giriş şartları aşağıdaki resmi kaynaklardan derlenmiş ve 12 Ekim 2026 tarihinde kontrol edilmiştir:
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Türk Vatandaşlarının Tabi Olduğu Vize Uygulamaları
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Fas’a Seyahat Edecek Türk Vatandaşlarının Dikkatine
- T.C. Rabat Büyükelçiliği – 90 Günü Aşan Vatandaşlarımıza Duyuru
- T.C. Rabat Büyükelçiliği – İletişim
- Birleşmiş Milletler – MINURSO (Batı Sahra BM Misyonu)
- GOV.UK – Batı Sahra Seyahat Uyarıları
Vize ve giriş kuralları önceden haber verilmeksizin değişebilir. Seyahatinizden önce bilgileri T.C. Dışişleri Bakanlığı ve havayolu şirketinizle teyit etmenizi öneririz.