Sivas Gezi Rehberi: Selçuklu Taç Kapılarından Divriği'ye

Kısa cevap: Sivas’ı neden ve nasıl gezmeli?

Sivas, Anadolu Selçuklu dönemine ait medreseleri tek bir meydanda görebileceğiniz, Milli Mücadele tarihinin kilit şehirlerinden biri ve YHT sayesinde Ankara’ya yaklaşık 2,5 saat uzaklıkta bir il merkezidir. İlk gün Kent Meydanı (Çifte Minareli, Şifaiye, Buruciye, Gök Medrese), Ulu Camii, Atatürk ve Kongre Müzesi ve tarihi çarşı; ikinci gün UNESCO listesindeki Divriği Ulu Camii; üçüncü gün Kangal Balıklı Kaplıca ve Gürün’deki Gökpınar Gölü ya da kışın Yıldız Dağı en verimli plandır. Şehre uçakla geliyorsanız Nuri Demirağ Havalimanı merkeze 23 km’dir ve belediye otobüsüyle bağlantı vardır.

Sivas temel bilgiler

Kısa tarih

Sivas ve çevresi Hitit döneminden beri yerleşim alanıdır: Altınyayla’daki Sarissa (Kuşaklı) ve Yıldızeli’ndeki Kayalıpınar (Samuha), Hitit metinlerinde adı geçen kentlerdir. Roma döneminde kent Sebasteia adıyla bilinir; bugünkü Sivas adının bu isimden türediği kabul edilir.

Kentin altın çağı Anadolu Selçuklu dönemidir. Sivas, Kayseri ve Konya ile birlikte devletin önemli merkezlerinden biri oldu; I. İzzeddin Keykavus 1217’de Şifaiye’yi yaptırdı ve burada gömüldü. 1271 yılı, kentin mimari tarihinde ayrı bir yere sahiptir: Gök Medrese, Çifte Minareli Medrese ve Buruciye aynı yıl inşa edildi. Divriği’de ise Mengücekli Beyliği döneminde, 1228–29’da Ulu Camii ve Darüşşifa yapıldı.

Osmanlı döneminde Sivas, Doğu Anadolu’ya giden kervan ve ordu yollarının üzerinde önemli bir eyalet merkezi oldu; Kale Camii (1580), Behram Paşa Hanı (1576) ve hanlar bölgesi bu dönemin izleridir. 19. yüzyıl sonunda Hükümet Konağı (1884), idadi binası (1892) ve Sanayi Mektebi (1896–99) gibi yapılar kente modern görünümünü verdi.

Cumhuriyet tarihinde Sivas’ın yeri Sivas Kongresi ile belirlenir: 4–11 Eylül 1919’da toplanan kongre, Milli Mücadele’nin ulusal ölçekte örgütlenmesinde dönüm noktası oldu. Mustafa Kemal, 2 Eylül–18 Aralık 1919 arasında 108 gün kongre binasını karargâh olarak kullandı. Cumhuriyet döneminde demiryolu ve sanayi yatırımlarıyla büyüyen Sivas, bugün Sivas Cumhuriyet Üniversitesi ve YHT bağlantısıyla bölgenin öne çıkan şehirlerindendir.

İlçeler ve öne çıkanları

Sivas Türkiye’nin yüzölçümü bakımından en geniş ikinci ilidir; ilçeler arası mesafeler uzun olduğu için gezi planı yaparken bunu hesaba katın. İlçe nüfusları TÜİK 2025 ADNKS verileridir; uzaklıklar Sivas İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’nün karayolu mesafeleridir.

Merkez ilçe ile birlikte il toplam 17 ilçeden oluşur; nüfusun büyük bölümü il merkezinde yaşar.

1, 2 ve 3 günlük Sivas rotaları

1 günlük rota (merkez)

1. Sabah: Gök Medrese’nin mermer taç kapısıyla başlayın ve Vakıf Müzesi’ni gezin. Ardından birkaç dakika yürüyerek Kent Meydanı’na geçin: Çifte Minareli Medrese, karşısındaki Şifaiye (Keykavus türbesi ve avlu), Kale Camii ve Buruciye’nin cephesi.
2. Öğle: Atatürk ve Kongre Müzesi’ni gezin; ardından Sivas köftesi ya da Sivas katmeri ile öğle molası verin.
3. Öğleden sonra: Ulu Camii’nin eğik minaresine uğrayın (restorasyon durumunu kontrol edin), hanlar bölgesinde Behram Paşa Hanı, Subaşı Hanı ve Çorapçı Hanı’nı dolaşın; Sivas bıçağı ve pastırma alışverişi yapın.
4. Akşam: Tarihi hamamlardan birinde (Kurşunlu Hamamı’nda kadın ve erkek bölümleri ayrıdır) günü bitirin ya da Selçuklu Parkı’ndan aydınlatılmış meydanı izleyin.

2 günlük rota

• 1. gün: Yukarıdaki merkez rotası.
• 2. gün: Sabah 07.35 raybüsüyle ya da özel araçla Divriği’ye gidin. Ulu Camii ve Darüşşifa’yı (taş kapıları ve darüşşifa havuzunu) gezin, Divriği pilavıyla öğle yemeği yiyin, öğleden sonra kaleye çıkıp Hüma Hatun Sokağı’ndaki geleneksel evleri görün. Akşam raybüsle ya da araçla Sivas’a dönün.

3 günlük rota

• 1–2. gün: 2 günlük rota.
• 3. gün (seçenek A – güney rotası, yaz): Kangal Balıklı Kaplıca → Gürün’de Gökpınar Gölü → Şuğul Vadisi yürüyüşü. Özel araçla tam gün; Balıklı Kaplıca’nın açık havuz durumunu önceden teyit edin.
• 3. gün (seçenek B – kuzey rotası, kış): Yıldız Dağı Kayak Merkezi’nde kayak; dönüşte Yıldızeli yakınındaki Kayalıpınar ören yerine bakış.
• 3. gün (seçenek C – kültür rotası): Sivas Arkeoloji Müzesi (Sarissa ve Kayalıpınar buluntuları) → Altınyayla’da Sarissa → Şarkışla’da Âşık Veysel Müzesi.

Sivas Nuri Demirağ Havalimanı (VAS) ayrıntılı rehber

Sivas Nuri Demirağ Havalimanı, DHMİ’ye bağlı, 1957’den beri hizmet veren, iç ve dış hat trafiğine açık bir sivil havalimanıdır. ICAO kodu LTAR, IATA kodu VAS’tır ve şehir merkezine yaklaşık 23 km uzaklıktadır. Havalimanı, adını Türk havacılığının öncülerinden sanayici Nuri Demirağ’dan alır; Demirağ, Sivas Divriğili’dir. DHMİ’ye göre pist 01/19 yönünde 3.811 m uzunluğunda ve 45 m genişliğindedir; meydan yüksekliği yaklaşık 1.596 m’dir ve CAT I aletli iniş sistemi bulunur.

Terminal: 18 Aralık 2010’da hizmete giren terminal binası 20.047 m² büyüklüğündedir ve yıllık 3 milyon yolcu kapasitelidir. İç ve dış hat yolcuları aynı binayı kullanır; DHMİ’ye göre 16 check-in bankosu, kafe, araç kiralama ofisleri, sağlık birimi, turizm danışma ve ATM bulunur. DHMİ verilerini aktaran yerel basına göre havalimanı 2025’te 518.121 yolcuya hizmet verdi; bunun 9.381’i dış hat yolcusuydu.

Şehre ulaşım adım adım:

1. Belediye havalimanı otobüsü: Sivas Belediyesi’nin havalimanı servisi uçuş saatlerine göre çalışır. Merkezden havalimanına giderken araç ‘Üniversite’ durağından kalkar, yaklaşık 15 dakika sonra ‘Terminal’ (otogar) durağından geçer. Belediye, uçuş rötar yapsa da servis saatinin değişmediğini belirtir. Ücret 120 TL’dir (belediye tarifesi, 13 Ekim 2026); saatler ulasim.sivas.bel.tr’deki “Havalimanı Hareket Saatleri” sayfasında yayımlanır.
2. Havaş: DHMİ, havalimanı ulaşım seçenekleri arasında HAVAŞ’ı sayar. Servisin uçuş saatlerine göre çalıştığı bildirilir; güncel güzergâh ve ücret için havas.net’teki “Otobüs Hizmetleri” sayfasına bakın.
3. Taksi: Merkeze trafiğe göre yaklaşık yarım saat sürer. Gece geç saatte inecekseniz konaklama yerinizden transfer istemek pratik olabilir.
4. Araç kiralama: Terminalde araç kiralama ofisleri vardır. Divriği, Kangal ve Gürün gibi ilçeleri gezecekseniz havalimanında araç teslim almak zaman kazandırır.
5. Otopark: DHMİ’ye göre havalimanı otoparkı 356 araç kapasitelidir.

Hangi şehirlere uçuş var? Sivas’tan tarifeli seferleri THY, Pegasus ve AJet düzenler; bağlantılar ağırlıklı olarak İstanbul üzerindendir. Dış hatta, Anadolu Ajansı’nın duyurduğu ve Köln Bonn Havalimanı’nın da doğruladığı AJet Sivas–Köln/Bonn seferi, 8 Temmuz–9 Eylül 2026 arasında çarşamba günleri haftada bir kez yapıldı; Köln Bonn Havalimanı bunu Sivas’ın tek uluslararası tarifeli hattı olarak tanıttı. Program sezona göre değişir; biletlemeden önce havayolunun kendi sitesini esas alın.

Almanya’ya uçacaklar için: Köln/Bonn Schengen bölgesindedir ve bordo pasaport sahipleri vizeye tabidir; ayrıntılar için Almanya vizesi rehberimize ve vizeli seyahat rehberine bakın. Diğer havalimanlarının şehir bağlantıları için Türkiye havalimanları sayfası faydalıdır.

Alternatif havalimanları: Sivas’tan doğrudan uçuş bulamadığınız noktalar için en yakın büyük havalimanı karayoluyla yaklaşık 200 km uzaklıktaki Kayseri Erkilet (ASR)‘dir. Çoğu yolcu için daha pratik çözüm, YHT ile Ankara’ya geçip Esenboğa’dan uçmaktır; Ankara bağlantıları için Ankara rehberimize, Kayseri için Kayseri rehberimize göz atın.

Tren, otogar ve şehir içi ulaşım

Sivas Garı, hem yüksek hızlı tren hem de anahat trenleri için önemli bir duraktır. Ankara–Sivas YHT hattı 26 Nisan 2023’te açıldı; Anadolu Ajansı’na göre hat 405 km uzunluğundadır ve 66,1 km toplam uzunlukta 49 tünel ile 49 viyadük içerir. Trenler Elmadağ, Kırıkkale, Yerköy, Yozgat, Sorgun, Akdağmadeni ve Yıldızeli’nde durur. TCDD Taşımacılık’a göre 4 Mayıs 2024’ten beri İstanbul–Sivas arasında günde bir gidiş bir dönüş aktarmasız YHT de çalışır.

Sivas Belediyesi’nin ulaşım sitesinde yayımlanan kalkış listesine göre Sivas Garı’ndan günde üç YHT’nin (biri İstanbul’a kadar gider) yanı sıra Ankara, Kars, Malatya ve Samsun yönlerine konvansiyonel trenler ve günde iki Divriği raybüsü kalkar. Doğu Anadolu’ya trenle devam edecekler için Sivas, Kars yönündeki hattın önemli bir durağıdır. Bilet ve kesin saatler için tek resmi kanal ebilet.tcddtasimacilik.gov.tr’dir.

Şehir içi: Sivas’ta tramvay ya da metro yoktur; ulaşım belediye otobüsleriyle sağlanır. Belediyeye göre 22 hat vardır ve ödeme KentKart ile yapılır. Ekim 2026 tarifesinde tam biniş 40 TL, indirimli 30 TL, araç içinde kredi kartı ya da sürücü kartıyla ödeme 45 TL’dir. Kent Meydanı çevresindeki tarihi yapılar birbirine yürüme mesafesinde olduğundan merkezi gezerken toplu taşımaya pek ihtiyaç duyulmaz. Belediye ile ilgili sorunlar için Beyaz Masa hattı 444 58 44’tür.

İklim ve Sivas’a ne zaman gidilir

Sivas, yüksek rakımı nedeniyle sert karasal iklime sahiptir: yazları ılık ve kurak, kışları uzun, soğuk ve karlıdır. Aşağıdaki değerler Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün resmi istatistiklerinden (ölçüm periyodu 1929–2025) alınmıştır.

MGM kayıtlarına göre ölçülen en yüksek sıcaklık 40,3 °C (temmuz), en düşük sıcaklık −34,4 °C (şubat) ve en yüksek kar kalınlığı 110 cm’dir (2 Şubat 1950).

Ne zaman gidilir? Şehir ve ilçe gezileri için en dengeli dönemler haziran ve eylül–ekim başıdır; gündüzler ılık, akşamlar serindir. Temmuz–ağustos kurak ve güneşlidir, gece sıcaklıkları 12 °C civarına düştüğü için yazın bile hırka alın. Mayıs yağışlı geçebilir. Kasım–mart arasında gece sıcaklıkları sıfırın altındadır; Yıldız Dağı’nda kayak için en uygun dönem budur, ancak Divriği ve Gürün yollarında kar ve buzlanmaya dikkat edin.

Sivas’ta nerede kalınır?

• Kent Meydanı – İstasyon Caddesi çevresi: İlk kez gelenler için en merkezi bölge. Selçuklu yapıları, Atatürk ve Kongre Müzesi, hanlar ve lokantalar yürüme mesafesindedir.
• Tarihi hanlar bölgesi: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre 1576 tarihli Behram Paşa Hanı bugün konaklama amaçlı kullanılıyor; tarihi bir yapıda kalmak isteyenler için seçenek.
• Gar çevresi: Erken YHT’si ya da gece treni olanlar için pratik. Divriği raybüsü de buradan kalkar.
• Otogar (Terminal) çevresi: Gece otobüsüyle gelecek ya da havalimanı otobüsüne binecekler için uygundur; havalimanı servisi bu duraktan geçer.
• Üniversite tarafı: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi çevresi, havalimanı servisinin ilk durağına yakındır; uzun kalanlar için alternatif.
• Yıldız Dağı ve Balıklı Kaplıca: Kayak ya da kür amaçlı gelenler için tesis içi konaklama; Balıklı Kaplıca’daki yeni tesisin 2027 yazında bitirilmesi hedefleniyor.

Etkinlik ve festivaller

• Sivas Kongresi yıl dönümü: Kongrenin 107. yılı 2026’da 31 Ağustos–5 Eylül arasında Valilik koordinasyonunda resmi törenler ve etkinliklerle anıldı. Etkinlikler her yıl eylül başında Atatürk ve Kongre Müzesi çevresinde yapılır.
• Şarkışla Âşık Veysel Festivali: 27. festival 18 Temmuz 2026’da Şarkışla’da düzenlendi; konserler ve Sivrialan’daki müzeye ziyaretler programın parçasıdır.
• Pir Sultan Abdal Anma Etkinlikleri: 37. etkinlik 29–30 Ağustos 2026’da Yıldızeli’nin Banaz köyünde yapıldı.
• Sivas Belediyesi Gurbetçi Buluşmaları ve Gastronomi Festivali: 2026’da ağustos ayında düzenlendi; Sivas köftesi, katmer ve yöresel lezzetler tanıtıldı.
• Uluslararası Sivas Geleneksel Âşıklar Bayramı: 17.’si 2025’te düzenlendi; aynı dönemde (15 Haziran 2025) Âşık Veysel Şatıroğlu ve Yöresel Müzik Aletleri Müzesi açıldı.

Tarihler yıldan yıla değişebilir; güncel program için Sivas Belediyesi ve Sivas Valiliği duyurularını takip edin.

Alışveriş ve hediyelik

Sivas’tan alınacak en karakteristik hediye Sivas bıçağıdır: 2018’de mahreç işaretiyle tescillenen bıçakların coğrafi işaret belgesine göre 1827’de kentte yaklaşık 40 bıçakçı dükkânı vardı. Hanlar bölgesi ve çarşıdaki bıçakçılarda el yapımı çakı ve mutfak bıçağı bulunur. Yiyecek olarak Sivas pastırması, Zara balı, Gürün dut pekmezi ve Gemerek gilaburusu en çok tercih edilenlerdir; kuru gıda için Subaşı Hanı iyi bir adrestir.

El sanatlarında Sivas el halısı, Şarkışla kilimi, Sivas kemik tarağı ve Yenihan bebekleri Türk Patent sicilinde coğrafi işaretli ürünlerdir. Şifaiye Medresesi’ndeki dükkânlar ve Çorapçı Hanı (İhramcızade Kültür Sanat Evi) el sanatları için merkezi noktalardır. Gök Medrese Vakıf Müzesi’nde de vakıf halıları ve kilimleri yakından görebilirsiniz.

Sivas’ta pasaport başvurusu

Sivas’ta pasaport işlemleri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) bağlı İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü ile ilçe nüfus müdürlüklerinde yapılır.

Adım adım:

1. Randevuyu yukarıdaki kanallardan alın; ilçede oturuyorsanız bordo pasaport için ilçe nüfus müdürlüğünü de seçebilirsiniz.
2. Pasaport defter bedeli ve harcı randevuya gitmeden önce vergi dairesine veya anlaşmalı bankalara yatırılır; güncel tutarlar ve muafiyetler için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
3. Fotoğrafınızın biyometrik kurallara uygun olduğundan emin olun: biyometrik fotoğraf rehberi ve fotoğraf doğrulama aracı.
4. Randevuya kimlik kartınızla gidin; hangi pasaport türünün size uygun olduğunu bilmiyorsanız pasaport seçim aracını kullanın.
5. Pasaport, başvuruda beyan ettiğiniz adrese gönderilir.

Sivas’taki vize başvuru merkezleri

Kısa cevap: Sivas’ta konsoloslukların yetkilendirdiği bir vize başvuru merkezi bulunmuyor. Sivas’taki “vize danışmanlık” ofisleri aracı şirketlerdir ve konsolosluk adına başvuru kabul etmez. Başvurunuzu, ikamet ettiğiniz ilin bağlı olduğu temsilciliğin yetki alanına göre yaparsınız:

• Almanya: Almanya Dışişleri Bakanlığı’na göre Sivas, Almanya Ankara Büyükelçiliği‘nin görev alanındadır. Almanya’nın Türkiye’deki vize hizmet sağlayıcısı iDATA’dır; başvurunuzu Ankara yetki alanına göre yaparsınız. Yazın Köln/Bonn seferi nedeniyle en çok sorulan vize budur: Almanya vizesi.
• İtalya: iDATA, Türkiye’de İtalya temsilcilikleri adına vize başvurusu almaya yetkili tek kuruluştur. İtalya Büyükelçiliği’nin konsolosluk ağı sayfasına göre Sivas, İtalya İstanbul Başkonsolosluğu yetki bölgesindedir; başvuru bu bölgedeki iDATA ofislerinden birine randevuyla yapılır. Bkz. İtalya vizesi.
• Hollanda, Fransa, Avusturya ve diğer Schengen ülkeleri: Başvuru merkezleri ülkeye göre değişir ve çoğunlukla Ankara ile İstanbul’dadır; hangi merkeze gidebileceğinizi ülkenin yetki bölgesi kuralı belirler. Bkz. Hollanda vizesi, Fransa vizesi, Avusturya vizesi.
• ABD ve İngiltere: Mülakat ve biyometri randevuları Ankara ve İstanbul’dadır: ABD vizesi, İngiltere vizesi.

Büyükelçiliklerin çoğu YHT ile yaklaşık 2,5 saat uzaklıktaki Ankara’dadır; adresler için Türkiye’deki elçilikler sayfasına bakın. Vizesiz veya e-vizeyle gidilebilecek ülkeler için vizesiz seyahat ve e-vize seyahat rehberi sayfalarımız yol gösterir.

Pratik bilgiler

• Acil durum: Ambulans, polis, itfaiye ve jandarma için tek numara 112.
• Nüfus işlemleri: Alo 199 (NVİ çağrı merkezi).
• Belediye: Sivas Belediyesi Beyaz Masa 444 58 44.
• Turizm bilgisi: Sivas İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün sitesi (sivas.ktb.gov.tr) müze, ören yeri ve tarihi yapı bilgisi yayımlar; havalimanında da turizm danışma birimi vardır.
• Ulaşım kartı: KentKart; kartsız yolcular araç içinde kredi kartıyla 45 TL ödeyebilir.
• Müzekart: Bakanlığa bağlı müzelerde (Atatürk ve Kongre Müzesi, Arkeoloji Müzesi) geçerlidir. Gök Medrese Vakıf Müzesi ve belediye müzeleri farklı kurumlara bağlıdır.
• Giyim: Rakım yüksek olduğundan yaz akşamları bile serindir; kışın kalın mont, bere ve kaymaz ayakkabı şarttır.
• Cami ziyareti: Ulu Camii, Kale Camii ve Divriği Ulu Camii’ni namaz saatleri dışında ziyaret edin; kadınlar için başörtüsü bulundurmak iyi olur.

Sivas’tan günübirlik geziler

• Divriği: UNESCO listesindeki Ulu Camii ve Darüşşifası, kale ve geleneksel evler; raybüsle ya da araçla tam gün.
• Kangal ve Gürün: Balıklı Kaplıca, Gökpınar Gölü ve Şuğul Vadisi; özel araçla tam gün.
• Yıldız Dağı: Kışın kayak, yazın Yıldız Gölü çevresinde yürüyüş; şehre 58 km.
• Banaz ve Kayalıpınar (Yıldızeli): Pir Sultan Abdal türbesi ve Hitit kenti Samuha.
• Şarkışla – Sivrialan: Âşık Veysel Müzesi; Gemerek’teki Sızır Şelalesi ile birleştirilebilir.
• Tödürge Gölü (Zara): Sivas–Erzurum yolunun 50. kilometresinde piknik ve kayık gezisi.
• Hamidiye Millet Bahçesi: Sivas–Ankara yolunun 8. km’sinde; Savaş Atları Müzesi, El Sanatları Müzesi, Tarım Aletleri Müzesi, MiniaSivas ve Yöresel Lezzetler Konağı aynı alanda.
• Ankara ve Yozgat: YHT ile; Ankara için Ankara rehberimiz.

Diğer şehir rehberlerimiz için Türkiye şehirleri sayfasına göz atabilirsiniz.