Samsun Gezi Rehberi: Bandırma Vapuru'ndan Kızılırmak Deltası'na

Kısa cevap: Samsun’u neden ve nasıl gezmeli?

Samsun, Millî Mücadele tarihinin başladığı şehri görmek, Amisos döneminin altın hazinesini incelemek ve Karadeniz kıyısında uzun kumsallarda yürümek için iki–üç günlük bir rotaya çok uygun bir şehirdir. İlk gün Bandırma Gemi Müzesi, Kurtuluş Yolu, Onur Anıtı, Gazi Müzesi ve Samsun Müzesi; ikinci gün Amisos Tepesi teleferiği, Batıpark ve Atakum sahili; üçüncü gün Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti ya da Şahinkaya Kanyonu en verimli plandır. Şehre en kolay ulaşım Samsun Çarşamba Havalimanı üzerindendir; YHT bağlantısı yoktur.

Samsun temel bilgiler

Kısa tarih

Bugünkü Samsun’un antik adı Amisos‘tur. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün tarihçesine göre Lidya Kralı Krezüs’ün yenilgisinin ardından kent Pers hâkimiyetine girmiş, Pers İmparatoru Darius şehri üç kilometre batıdaki Toraman Tepe’de yeniden kurdurmuştur; burası sonraları “Kara Samsun” diye anılmıştır. Helenistik dönemde Amisos, Pontus Krallığı’nın önemli kentlerinden biriydi; Amisos Tepesi’ndeki tümülüslerde bulunan altın takılar bu dönemin yönetici ailelerine aittir. Roma ve Bizans dönemlerinde liman kenti olarak önemini korudu.

Türk döneminde Samsun Kalesi çevresinde yeniden şekillenen şehirde 14. yüzyılda Selçuklu komutanı Hıdır Bey’in ahşap camisi ve 1314 tarihli Kale Camii yapıldı. Osmanlı döneminde tütün ihracatıyla büyüyen liman kenti 1869’da büyük bir yangın geçirdi; Büyük Cami bu yangının ardından 1884’te yeniden inşa edildi. 19 Mayıs 1919‘da Mustafa Kemal ve 18 silah arkadaşı Bandırma Vapuru’yla Tütün İskelesi’ne çıktı; Mıntıka Palas’ta altı gün kaldıktan sonra 25 Mayıs’ta Havza’ya geçti. Bu nedenle 19 Mayıs her yıl Samsun’da ay boyu süren etkinliklerle kutlanır.

İlçeler ve öne çıkanları

1, 2 ve 3 günlük Samsun rotaları

1 günlük rota (şehir merkezi)

1. Sabah: Canik’teki Bandırma Gemi Müzesi ve Millî Mücadele Açık Hava Müzesi ile başlayın (pazartesi 12.00’de açıldığını unutmayın).
2. Öğle öncesi: Kurtuluş Yolu ve Tütün İskelesi’nde Mustafa Kemal’in karaya çıkış canlandırmasını görün; Onur Anıtı’na ve Gazi Müzesi’ne yürüyün.
3. Öğle: Saathane Meydanı ve Büyük Cami çevresinde Bafra veya Terme pidesi molası verin.
4. Öğleden sonra: Samsun Müzesi’nde Amisos Hazinesi’ni ve Akhilleus mozaiğini gezin.
5. Akşam: Batıpark’tan teleferikle Amisos Tepesi’ne çıkıp gün batımını izleyin.

2 günlük rota

• 1. gün: Yukarıdaki merkez rotası.
• 2. gün: Sabah Panorama 1919 Müzesi ve Kent Müzesi; öğleden sonra tramvayla Atakum’a geçip sahil yürüyüşü ve plaj. Yaz değilse Tekkeköy Mağaraları Arkeoloji Vadisi iyi bir alternatiftir.

3 günlük rota

• 1–2. gün: 2 günlük rota.
• 3. gün (seçenek A – batı): Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti → İkiztepe Höyüğü → Bafra Müzesi ve Bafra pidesi. Yarım–tam gün.
• 3. gün (seçenek B – güney): Şahinkaya Kanyonu tekne turu → Vezirköprü Taşhan → dönüşte Havza Atatürk Evi Müzesi. Tam gün; hafta sonu Odak Samsun G1 hattı kullanılabilir.
• 3. gün (seçenek C – kış): Ladik’te Akdağ Kayak Merkezi, Ladik Gölü ve Ambarköy Açık Hava Müzesi.

Samsun Çarşamba Havalimanı (SZF) ayrıntılı rehber

Samsun Çarşamba Havalimanı, DHMİ tarafından işletilen ve Çarşamba ilçesinin Çınarlık Mahallesi’nde, şehir merkezine 25 km mesafede bulunan havalimanıdır. Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre 1958–1999 arasında hizmet veren ve şehre 4 km uzaklıktaki eski Samsun Havalimanı’nın yerine yapılmış, 15 Aralık 1998‘de trafiğe açılmıştır. Havalimanı 24 saat uçuşa açıktır.

Yolcu sayısı ve yeni terminal: DHMİ’nin 3 Eylül 2026 tarihli açıklamasına göre havalimanı 2025’te 1 milyon 640 bin yolcuya ve 17.169 uçak trafiğine hizmet verdi. Aynı gün temeli atılan 29.120 metrekarelik yeni iç ve dış hatlar terminaliyle yıllık kapasite 2 milyondan 3 milyon yolcuya, uçak park pozisyonu 14’e, otopark kapasitesi 246 araçtan 1.506 araca çıkarılacak. Ağustos 2026’da havalimanını 180.017 yolcu kullandı; bunların 28.466’sı dış hat yolcusuydu.

Şehre ulaşım adım adım:

1. SAMAIR: Büyükşehir Belediyesi’nin 1 Haziran 2024’te başlattığı havalimanı otobüsleridir. Merkeze ve Atakum’a gidecekler H1 (Üniversite Batı Garajı–Havalimanı), Tekkeköy ve otogar yönüne gidecekler H2 (Toplu Taşıma Transfer Merkezi–Havalimanı), Bafra’ya gidecekler H3, Çarşamba ve Terme yönüne gidecekler H4 hattını kullanır. Sefer saatleri uçuşlara göre belirlenir; samair.samsun.bel.tr üzerinden durak seçilerek rezervasyon yapılabilir.
2. Havaş: DHMİ’ye göre havalimanında Havaş servisleri de çalışır; özellikle Terme, Ünye, Fatsa ve Ordu yönüne gidecekler için uygundur.
3. Taksi: Terminal önündeki S.S. 41 Nolu Çınarlık Havalimanı Taksi Kooperatifi (0534 073 10 00) hizmet verir.
4. Özel araç: Rent a car firmaları terminaldedir; mevcut otopark 246 araçlıktır.

Samsun’dan hangi şehirlere ve ülkelere uçuş var?

İç hatlarda Türk Hava Yolları ile İstanbul Havalimanı’na; Pegasus ve AJet ile Sabiha Gökçen’e; AJet ile Ankara’ya; Pegasus ve SunExpress ile Antalya ve İzmir’e; SunExpress ile Adana-Mersin (Çukurova) yönüne seferler bulunur. AJet 2026 yazında 3 Temmuz–23 Ekim arasında haftada iki gün Bodrum seferi koydu. Dış hatlarda ağırlık Almanya’dadır: SunExpress 24 Haziran 2026’dan itibaren Köln seferlerini başlattı; Düsseldorf’a SunExpress ve Corendon, sezonluk olarak Pegasus uçar; Stuttgart, Münih, Berlin ve Hannover seferleri de çoğunlukla yaz programındadır. Bağdat ve sezonluk Üsküp seferleri de görülür. Uçuş programı sezona göre değişir; kesin bilgi için havayolunun sitesine bakın.

Almanya’ya uçacaklar için: Almanya Schengen bölgesindedir ve bordo pasaport sahipleri vizeye tabidir. Ayrıntılar için Almanya vizesi rehberimize ve vizeli seyahat rehberine bakın. Türkiye’deki diğer havalimanlarının şehir bağlantıları için Türkiye havalimanları sayfası faydalıdır.

Alternatifler: Amasya Merzifon Havalimanı (MZH) Samsun’un güneyindeki en yakın havalimanlarından biridir; ancak Samsun’dan bu havalimanına düzenli toplu taşıma bulunmaz. Samsun’dan doğrudan uçuş olmayan bir ülkeye gidecekseniz İstanbul aktarmalı bilet almak çoğu zaman en pratik çözümdür; İstanbul bağlantıları için İstanbul rehberimize, Ankara için Ankara rehberimize göz atın.

Otogar, tren ve şehir içi ulaşım

Otogar: Yusuf Ziya Yılmaz Samsun Şehirlerarası Otobüs Terminali, İlkadım ilçesinin Kıran Mahallesi’nde, Şehit Korhan Ekiz Bulvarı No: 118’dedir. Otogardan merkeze en kolay yol E4 (Büyük Cami–Otogar), E5, E6, T3, T4 ve 25 numaralı belediye otobüsleridir; tramvay otogara uğramaz.

Tren: Samsun Garı’na tramvayın Gar durağından ulaşılır. TCDD Taşımacılık’ın Samsun–Amasya bölgesel treni 133 km’lik hatta günde karşılıklı sefer yapar ve yaklaşık 3 saat sürer; tren Havza’dan geçer. Samsun–Sivas bölgesel treni haftada üç gün çalışır; 2026 yazında Tokat–Sivas arasındaki bakım nedeniyle Zile/Turhal’a kadar işletildi. 18 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan kamu hizmeti yükümlülüğü listesinde Sivas–Samsun ana hat, Samsun–Amasya bölgesel hat olarak yer aldı.

Tramvay: SAMULAŞ’a göre ilk etap 10 Ekim 2010’da Üniversite–Gar arasında 15,7 km ana hat ve 21 istasyonla açıldı. 2016’da Gar–Tekkeköy, 2019’da OMÜ kampüs uzatmasıyla sistem yaklaşık 35 km’ye ve 43 istasyona ulaştı. Büyükşehir Belediyesi’nin açıklamasına göre 42 metre uzunluğunda, 402 yolcu kapasiteli 12 yeni tramvayın tamamı geldiğinde filo 29’dan 41 araca çıkacak; Şehir Hastanesi tramvay hattının yapımı da Eylül 2026’da başladı.

İklim ve Samsun’a ne zaman gidilir

Samsun ılıman ve yağışlı Karadeniz iklimine sahiptir: kışlar ılık ama yağışlı, yazlar sıcak ve nemlidir. Aşağıdaki değerler Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün resmi istatistiklerinden (ölçüm periyodu 1929–2025) alınmıştır.

Ne zaman gidilir? Deniz ve Atakum plajları için en iyi dönem haziran–eylül arasıdır; temmuz–ağustosta günlük ortalama sıcaklık 23 °C civarındadır ve yağışlı gün sayısı yılın en düşük seviyesine iner. Şehir ve doğa gezileri için mayıs–haziran ile eylül dengeli aylardır. Ekim–mart arasında aylık yağış 60–80 mm’ye çıkar ve güneşlenme süresi günde 3–4 saate düşer; bu dönemde müzeler, Havza kaplıcaları ve Akdağ kayak merkezi öne çıkar. Kuş Cenneti’nde göç dönemleri olan ilkbahar ve sonbahar kuş gözlemi için en verimli zamandır.

Samsun’da nerede kalınır?

• Cumhuriyet Meydanı – Saathane – Kale Mahallesi: Gazi Müzesi, Onur Anıtı, Kurtuluş Yolu ve çarşı yürüme mesafesindedir; tramvay durakları yakındır. Kısa ziyaretler için en pratik bölge.
• Atakum sahil şeridi: Yaz aylarında plaja yakın olmak isteyenler için; sahil boyunca kafeler, yürüyüş ve bisiklet yolu vardır, tramvayla merkeze bağlanır.
• Batıpark – Baruthane çevresi: Amisos Tepesi teleferiğine ve sahile yakın, merkez ile Atakum arasında dengeli bir konum.
• Otogar çevresi (Kıran Mahallesi): Gece otobüsüyle gelip erken ayrılacaklar için.
• Tekkeköy – Çarşamba hattı: Havalimanına yakın olmak isteyenler ve doğu ilçelerine (Çarşamba, Terme) gidecekler için.
• Havza: Kaplıca tatili yapmak ve güney rotasını (Şahinkaya, Ladik) gezmek isteyenler için alternatif.

Etkinlik ve festivaller

• 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı: Samsun’da etkinlikler ay boyunca sürer; Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü’ne göre 2026 programı 1–30 Mayıs arasında yapıldı ve 36 ülkeden gençlerin katıldığı Uluslararası Gençlik Şöleni düzenlendi. Bayram günü Sevgi Bayrağı Tütün İskelesi’nden karaya çıkarılır.
• Samsun Kültür Yolu Festivali: Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Türkiye Kültür Yolu Festivali kapsamında üçüncü kez 20–28 Haziran 2026’da düzenlendi; Batıpark’tan Saathane Meydanı’na ve Tütün İskelesi’ne uzanan 18 noktada 225 etkinlik ve 44 lezzet noktası yer aldı.
• Ladik Yayla Şenlikleri: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre Ladik Yaylası’nda her yıl düzenlenir; Akdağ’da çim kayağı yarışmaları da yapılır.
• Büyükşehir etkinlikleri: Yaz aylarında Atakum ve ilçelerde açık hava sinema geceleri gibi etkinlikler yapılır; güncel takvim belediyenin etkinlikler sayfasında yayımlanır.

Festival tarihleri yıldan yıla değişebilir; gitmeden önce İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün etkinlik takvimine bakın.

Alışveriş ve hediyelik

Samsun’dan alınacak hediyeliklerin çoğu coğrafi işaretlidir. Yiyecek olarak Bafra nokulu, Bafra kaymaklı lokumu, Salıpazarı kestane balı ve 2026’da tescillenen Bafra pirinci en çok tercih edilenlerdir; pideler taze tüketildiği için yolculukta paketlenmiş nokul daha pratiktir. El sanatlarında Vezirköprü semaveri, Vezirköprü susuz bezi, Tahtaköprü kilimi, Bafra zembili ile Çarşamba sekiz köşe kasketi ve yumurta topuk Çarşamba ayakkabısı yöreye özgü tescilli ürünlerdir. Merkezde Saathane Meydanı çevresindeki tarihi çarşı ve Kuyumcular Çarşısı, Kurtuluş Yolu yakınındaki Yabancılar Pazarı ve Atakum’daki alışveriş merkezleri başlıca alışveriş bölgeleridir.

Samsun’da pasaport başvurusu

Samsun’da pasaport işlemleri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) bağlı İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü ile 17 ilçe nüfus müdürlüğünde yapılır.

Adım adım:

1. Randevuyu yukarıdaki kanallardan alın; ilçede oturuyorsanız bordo pasaport için ilçe nüfus müdürlüğünü de seçebilirsiniz.
2. Pasaport defter bedeli ve harcı, randevuya gitmeden önce vergi dairesine veya anlaşmalı bankalara yatırılır; güncel tutarlar ve muafiyetler için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
3. Fotoğrafınızın biyometrik kurallara uygun olduğundan emin olun: biyometrik fotoğraf rehberi ve fotoğraf doğrulama aracı.
4. Hangi pasaport türünün size uygun olduğunu bilmiyorsanız pasaport seçim aracını kullanın; hususi pasaport için kurumunuzdan alacağınız talep formunu unutmayın.
5. Randevuya kimlik kartınızla gidin; pasaport, başvuruda beyan ettiğiniz adrese gönderilir.

Samsun’daki vize başvuru merkezleri

Kısa cevap: Samsun’da resmi vize başvuru merkezi (iDATA, VFS Global vb.) bulunmuyor. Şehirdeki “vize danışmanlık” ofisleri aracı şirketlerdir; konsolosluk adına başvuru kabul etmezler. Başvurunuzu, ikamet ettiğiniz il hangi temsilciliğin yetki alanındaysa o temsilciliğe bağlı merkeze yaparsınız:

• Almanya: Almanya Dışişleri Bakanlığı’na göre Samsun, Ankara Büyükelçiliği‘nin görev alanındadır. iDATA, Türkiye’de Almanya ve İtalya temsilcilikleri adına başvuru almaya yetkili tek kuruluştur. Bkz. Almanya vizesi.
• İtalya: İtalya’nın İstanbul Başkonsolosluğu’na göre Samsun bu başkonsolosluğun yetki alanındadır; başvurular iDATA’nın İstanbul (Gayrettepe ve Altunizade), Bursa ve Trabzon ofislerinden randevuyla yapılır. Samsun’a en yakın seçenek Trabzon’dur. Bkz. İtalya vizesi.
• Hollanda, Fransa, Avusturya ve diğer VFS ülkeleri: VFS Global Türkiye’de Ankara, İstanbul, Edirne, Bursa, İzmir, Adana, Antalya, Gaziantep, Trabzon ve Diyarbakır gibi illerde 18 merkez işletir; Samsun’da merkez yoktur. Hangi merkeze gidebileceğinizi ülkenin kendi yetki bölgesi kuralı belirler. Bkz. Hollanda vizesi, Fransa vizesi, Avusturya vizesi.
• ABD ve İngiltere: Mülakat ve biyometri randevuları Ankara ve İstanbul gibi büyük şehirlerdedir: ABD vizesi, İngiltere vizesi.
• Rusya: Samsun’dan Karadeniz üzerinden Rusya’ya gitmeyi düşünenler için güncel kurallar Rusya vizesi sayfamızda.

Büyükelçiliklerin çoğu Ankara’dadır; adresler için Türkiye’deki elçilikler sayfasına bakın. Vizesiz veya e-vizeyle gidilebilecek ülkeler için vizesiz seyahat, e-vize seyahat rehberi ve kapıda vize sayfalarımız yol gösterir; Doğu Karadeniz’den kara yoluyla en kolay gidilen komşu ülke için Gürcistan rehberimize göz atın.

Pratik bilgiler

• Acil durum: Ambulans, polis, itfaiye ve jandarma için tek numara 112.
• Nüfus işlemleri: Alo 199 (NVİ çağrı merkezi).
• Belediye çözüm merkezi: Alo 153; SAMAIR ve Odak Samsun bilgi hattı 0362 431 10 12.
• Turizm bilgisi: Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 0362 280 10 00; müze ve etkinlik bilgileri samsun.ktb.gov.tr’de.
• Ulaşım kartı: Samkart; tramvay, belediye otobüsü ve teleferikte geçerlidir. Başvuru ve bakiye yükleme SAMULAŞ’ın sitesinden ve mobil uygulamasından yapılır.
• Müzekart: Bakanlığa bağlı Samsun Müzesi’nde geçerlidir; Bandırma Gemi Müzesi, Amazon Köyü ve Panorama 1919 gibi belediye müzeleri kendi tarifesini uygular.
• Pazartesi uyarısı: Belediye müzelerinin çoğu pazartesi öğleden sonra açılır; Gazi Müzesi pazartesi kapalıdır. Samsun Müzesi muze.gov.tr’ye göre her gün açıktır.

Samsun’dan günübirlik geziler

• Kızılırmak Deltası ve Bafra: Kuş gözlemi, İkiztepe Höyüğü, Bafra Müzesi ve Bafra pidesi; Odak Samsun G2 hattıyla hafta sonu toplu taşımayla da yapılabilir.
• Şahinkaya Kanyonu ve Vezirköprü: Tekne turu, Vezirsuyu Tabiat Parkı ve Taşhan; dönüşte Havza Atatürk Evi.
• Ladik: Ladik Gölü, Ambarköy Açık Hava Müzesi ve kışın Akdağ Kayak Merkezi.
• Çarşamba ve Terme: Göğceli Camii, Yeşilırmak ovası ve Terme pidesi; havalimanına giderken de uğranabilir.
• Amasya: Samsun–Amasya bölgesel treniyle yaklaşık 3 saatte ulaşılan Yeşilırmak kıyısındaki şehir; trenle günübirlik için akşam dönüş saatini önceden kontrol edin.

Diğer şehir rehberlerimiz için Türkiye şehirleri sayfasına göz atabilirsiniz.