Kısa cevap: Kilis’i neden ve nasıl gezmeli?
Kilis, tarih, inanç ve mutfağı tek günde bir araya getiren bir sınır şehridir. Merkezde Cumhuriyet Meydanı’nı çevreleyen Kilis Mevlevihanesi ve Tekke (Canbolat Paşa) Camii, en eski cami olan Ulu Cami ve Akcurun sokaklarındaki taş konaklar yürüyerek gezilir; eski bir sabunhanede açılan Kilis Müzesi Oylum Höyük buluntularını sergiler. Şehir dışında Haçlıların Ravendel dediği Ravanda Kalesi (24 km) ve Güneydoğu’nun en büyük höyüklerinden Oylum Höyük (7 km) vardır. Uçakla gelenler 46 km uzaklıktaki Gaziantep Havalimanı‘na iner ve Havaş Kilis servisiyle yaklaşık bir saatte merkeze ulaşır. Yemek molası için Kilis tava ve tatlı olarak cennet çamuru şarttır. Şehrin 8 km güneyindeki Öncüpınar Sınır Kapısı Suriye’ye açılır; Türk vatandaşları buradan yalnız pasaportla geçebilir.
Kilis temel bilgiler
| Bilgi | Değer |
|---|---|
| Nüfus (TÜİK ADNKS, 31.12.2025) | 157.363 |
| Merkez ilçe nüfusu | 135.430 |
| İlçe sayısı | 4 (Merkez, Elbeyli, Musabeyli, Polateli) |
| Plaka kodu | 79 |
| Telefon alan kodu | 0348 |
| Yüzölçümü | 1.521 km² (Kilis Belediyesi) |
| Ortalama rakım | Yaklaşık 680 m |
| İl oluşu | 6 Haziran 1995 (550 sayılı KHK ile 79. il) |
| Havalimanı | Yok; en yakın Gaziantep (GZT), 46 km |
| YHT / yolcu treni | Yok; en yakın tren Gaziantep’te |
| Sınır kapısı | Öncüpınar (Suriye, karşısı Bab es-Selame) |
| Coğrafi işaretli ürün | 11 (Kilis Tava, Cennet Çamuru, Kilis Katmeri vb.) |
Kısa tarih
Kültür Portalı’na göre bir Asur çivi yazısı belgesinde geçen Ki-li-zi yerleşiminin bugünkü Kilis olduğu görüşü yaygındır. Kentin 5–7 km güneydoğusundaki Oylum Höyük kazıları, yöredeki iskânın Geç Kalkolitik Çağ’a (MÖ 3500–3000) uzandığını gösterir. Hitit kaynaklarına göre MÖ 1460’larda Halep Krallığı’na bağlı olan bölge; Babil, Hurri-Mitanni, Arami, Asur, Pers, Makedon, Selevkos, Roma ve Bizans egemenliklerinden geçti. Roma kaynaklarında Ciliza sive Urmagiganti diye anılır. 636’da Halife Hz. Ömer döneminde Ebu Ubeyde bin Cerrah tarafından İslam topraklarına katıldı ve uzun süre Bizans ile Arap devletleri arasında el değiştiren bir sınır (avasım) kenti oldu. Bu dönemden kalan çok sayıda sahabe türbesi nedeniyle Kilis bugün de sahabeler ve evliyalar şehri olarak anılır.
- yüzyılda Haçlılar bölgeyi ele geçirdi ve Kilis ile Ravanda Urfa Kontluğu’na bağlandı. Artuklu ve Eyyubi dönemlerinin ardından Memlükler Azez, Kilis ve Ravanda kalelerini onardı ve bugünkü kent merkezini bir ticaret merkezine dönüştürdü. 24 Ağustos 1516‘da Yavuz Sultan Selim, Kilis kırsalındaki Dabık (Mercidabık) düzlüğünde Memlük ordusunu yenerek bölgeyi Osmanlı topraklarına kattı. Kanuni döneminde sancak beyi olan Canbolat Paşa kentin simgesi Tekke Camii’ni ve külliyesini yaptırdı. Evliya Çelebi 17. yüzyılda Kilis’i Halep eyaletine bağlı bir sancak, 30 camili ve kerpiç surlu bir şehir olarak anlatır; Vital Cuinet ise 19. yüzyıl sonunda kentte 47 cami, 24 medrese, 7 han ve 120 kumaş işliği saydı.
Mondros’un ardından Kilis önce İngiliz, 29 Ekim 1919’dan itibaren Fransız işgaline uğradı. Şahin Bey’in önderliğindeki Kuvâ-yi Milliye direnişi sürerken 20 Ekim 1921’de imzalanan Ankara Antlaşması’yla Fransız birlikleri 7 Aralık 1921‘de kenti terk etmeye başladı ve yöre 23 Aralık’ta bütünüyle kurtuldu; bugünkü üniversitenin adı bu tarihten gelir. Uzun süre Gaziantep’e bağlı bir ilçe olan Kilis, 6 Haziran 1995‘te il statüsü kazandı.
İlçeler ve öne çıkanları
| İlçe | Nüfus (2025) | Öne çıkan |
|---|---|---|
| Merkez | 135.430 | Mevlevihane, Tekke ve Ulu camiler, Kilis Müzesi, Oylum Höyük, Aidesim Bazilikası, Resul Osman, Öncüpınar |
| Musabeyli | 11.692 | Horoz Karası üzüm bağları, Akçakent Erken Bizans yerleşimi, ormanlık kuzeybatı |
| Elbeyli | 5.273 | Elbeyli Ovası, höyükler, Alahan köyü taş evleri |
| Polateli | 4.968 | Ravanda Kalesi (Belenözü), Cengin Roma su kemeri, Polatbey Höyük |
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre Kilis’te her biri birinci derece arkeolojik sit olarak tescilli 18 höyük vardır; Oylum Höyük bunların en büyüğüdür. Kentin 3 km batısındaki Kurukastel tepesinde bir gözetleme kulesi ve çevresinde mimari kalıntılar bulunur. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, kent genelinde 535 tescilli tarihi yapı belirlendiğini ve kasteller, hamamlar, kabaltılar gibi yapıların Kilis’in kültürel geçmişine ışık tuttuğunu belirtir.
Gaziantep Havalimanı’ndan Kilis’e ayrıntılı ulaşım
Kilis’in kendi havalimanı yoktur. İle hizmet veren Gaziantep Havalimanı (IATA: GZT, ICAO: LTAJ), Oğuzeli ilçesindedir ve DHMİ’ye göre Gaziantep şehir merkezine 20 km uzaklıktadır. 25 Aralık 2021’de açılan yeni terminal iç ve dış hatlara hizmet verir ve 2.049 araç kapasiteli katlı otoparka sahiptir. Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü havalimanının Kilis’e uzaklığını 46 km olarak verir; OpenStreetMap tabanlı yol hesaplarında Kilis merkeze karayolu mesafesi yaklaşık 50 km’dir.
Kilis’e ulaşım adım adım:
- Havaş Kilis servisi: DHMİ’nin ulaşım sayfası havalimanına ulaşımın Havaş yolcu servisi, ticari taksi, araç kiralama ve özel araçla sağlandığını belirtir; Havaş’ın Gaziantep güzergâhları Şehir Merkezi, Otogar, Üniversite–Karataş–Akkent, Nizip ve Kilis‘tir. Gelen yolcu çıkışındaki Havaş noktasından binilir. Kilis’te sırasıyla Doğan Güreş Parkı karşısı, Kilis Adliyesi karşısı, Kilis Otogarı karşısı ve Kilis Kan Merkezi önü duraklarında yolcu indirilir; yolculuk yaklaşık 60 dakika sürer.
- Kilis’ten havalimanına dönüş: Servis, Kilis 7 Aralık Üniversitesi giriş kapısının biraz ilerisindeki Kan Merkezi durağından kalkar, otogar önü, yeni adliye yanı ve Doğan Güreş Parkı’ndan yolcu alır. Sefer saatleri uçuş programına göre değiştiğinden, uçuşunuza uyan servisi Havaş çağrı merkezinden (0850 222 0 487) öğrenin ve kalkış noktasında 15 dakika önce bulunun. Ücretler kaynaklarda farklı göründüğü için burada verilmemiştir.
- Taksi: DHMİ’de yayımlanan havalimanı taksi durağı numarası 0342 582 11 11’dir. Gece varışlarında veya kalabalık grupta mantıklı olabilir; ücreti binmeden konuşun.
- Araç kiralama: Terminalde ADT, Ersun, Artı Seyahat ve Albayram gibi kiralama firmaları vardır (DHMİ). Oylum Höyük Gaziantep–Kilis yolunun hemen güneyinde olduğundan Kilis’e varmadan uğrayabilirsiniz.
- Otogar aktarması: Havaş’ın Gaziantep Otogarı servisine binip otogardan Kilis’e kalkan otobüs ve minibüslere geçebilirsiniz. Bu seçenek, uçuşunuza uyan Havaş Kilis servisi yoksa işe yarar.
Gaziantep’ten hangi şehirlere uçuş var?
İç hatlarda İstanbul (İstanbul Havalimanı ve Sabiha Gökçen), Ankara, İzmir ve Antalya başta olmak üzere düzenli seferler vardır. Dış hatlarda havayollarının 2026 satış programlarında Almanya (Düsseldorf, Köln-Bonn, Berlin, Frankfurt, Stuttgart), KKTC (Ercan) ve sezonluk Londra Stansted seferleri görünür; program sezona göre değişir, biletleme öncesi havayolunun sitesini esas alın. Ayrıntılı liste ve Gaziantep’in şehir içi ulaşımı için Gaziantep rehberimize, diğer havalimanları için Türkiye havalimanları sayfasına bakın.
Alternatif havalimanları: Hatay ve Kahramanmaraş
- Hatay Havalimanı (HTY): Kilis’e karayoluyla yaklaşık 123 km’dir. Hatay’ı da gezecekler için mantıklıdır; ayrıntılar için Hatay rehberimiz.
- Kahramanmaraş Havalimanı (KCM): Kilis’e karayoluyla yaklaşık 143 km’dir; uçuş seçeneği daha sınırlıdır.
Her iki havalimanından Kilis’e doğrudan servis yoktur; Gaziantep aktarmalı otobüs veya kiralık araç gerekir.
1, 2 ve 3 günlük Kilis rotaları
1 günlük rota (tarihi merkez ve lezzet)
- Sabah: Cumhuriyet Meydanı’nda Kilis Mevlevihanesi ve Tekke (Canbolat Paşa) Camii’nin dış cephesi; ardından Ulu Cami ve Muallak Camii.
- Öğle: Çarşıda bir fırında Kilis tava, yanında tırnaklı pide ve ayran; tatlı olarak cennet çamuru.
- Öğleden sonra: Kilis Müzesi (Tarihi Sabunhane) ve Akcurun Caddesi boyunca taş konaklar; Alaeddin Yavaşca Müze Evi.
- Akşamüstü: Resul Osman Mesire Alanı’ndan gün batımında kent manzarası.
2 günlük rota
- 1. gün: Yukarıdaki merkez rotası.
- 2. gün: Sabah erken Ravanda Kalesi (24 km); dönüşte Oylum Höyük’ü ve Aidesim Bazilikası’nın bulunduğu alanı dışarıdan görün. Öğleden sonra Hisar Çamlığı’nda dinlenme veya çarşıda zeytinyağı, sabun ve cevizli sucuk alışverişi.
3 günlük rota (Kilis + Gaziantep)
- 1–2. gün: 2 günlük rota.
- 3. gün: Gaziantep’e geçin (64 km): Zeugma Mozaik Müzesi’nde Oylum Höyük’ten çıkarılan mozaikleri de görebilir, Bakırcılar Çarşısı’nı gezip akşam uçağına Gaziantep Havalimanı’ndan binebilirsiniz. Ayrıntılar için Gaziantep rehberimiz.
Kilis mutfağı ve coğrafi işaretli ürünler
Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre ilde TÜRKPATENT tarafından tescillenmiş 11 coğrafi işaretli ürün vardır. Bu, nüfusu 160 bini bulmayan bir il için dikkat çekici bir sayıdır ve Kilis’in “lezzet diyarı” tanıtımının dayanağıdır.
| Ürün | Tür | Tescil |
|---|---|---|
| Kilis Katmeri | Mahreç işareti | 27 Kasım 2015 |
| Cennet Çamuru / Kilis Kaymaklı Kırma Künefe | Mahreç işareti | 14 Kasım 2018 (Kilis Valiliği) |
| Kilis Tava | Mahreç işareti | 2 Şubat 2022 |
| Kilis Zeytinyağı | Mahreç işareti | 2021 (tescil no. 1021) |
| Kilis Ekşili Kebabı | Mahreç işareti | Tescilli |
| Kilis Şıhılmahşe | Mahreç işareti | 2022 (tescil no. 1229) |
| Kilis Kırk Semseği | Mahreç işareti | 2022 (tescili Haziran 2022’de duyuruldu) |
| Kilis Yorganı | Mahreç işareti | 2022 (tescil no. 1245) |
| Kübbülmüşviyye | Mahreç işareti | Tescili Şubat 2023’te duyuruldu |
| Kilis Horoz Karası Üzümü | Menşe adı | 21 Ağustos 2024 |
| Kilis Kahvaltılık Toz Zahter | Mahreç işareti | 2025 (Kilis Belediyesi) |
Kilis tava nasıl yenir? Kilis TSO’nun tescil özetine göre Kilis Tava’da yalnız koyunun kaburga üstü ve döş eti kullanılır; et zırhla kıyılırken kuru soğan, yeşil veya kırmızı biber, tuz, karabiber ve pul biber eklenir ve bunlar dışında bileşen kullanılmaz. Yazın patlıcan, kışın patatesle pişirilen tava, taş fırında ya da odun kömürlü ocakta hazırlanır. Tescilli ürünlerde mahreç işareti amblemi, ürünün servis edildiği işletmede görünür biçimde bulunmalıdır; menüde bu amblemi aramak, gerçek Kilis usulünü bulmanın kolay yoludur.
Cennet çamuru ile künefe aynı şey mi? Hayır. Cennet çamuru, peynirli Hatay künefesinin aksine peynirsizdir: Kültür Portalı’ndaki tarife göre kadayıf tereyağında kavrulur, şekerle çevrilip tepsiye bastırılır, üzerine kaymak ve Antep fıstığı konur. Tescilli adı da bu yüzden “Kilis Kaymaklı Kırma Künefe”dir.
İklim ve Kilis’e ne zaman gidilir
Kilis, Akdeniz iklimi ile karasal iklimin geçiş kuşağındadır: yazlar çok sıcak ve kurak, kışlar ılık ve yağışlıdır. Kilis Belediyesi’ne göre en sıcak ve en soğuk ay ortalaması arasındaki fark, kıyıdaki istasyonlarda 20 derecenin altındayken Kilis’te 32 dereceyi aşar. Aşağıdaki değerler Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün Kilis istasyonuna ait resmi istatistiklerinden (ölçüm periyodu 1959–2025) alınmıştır.
| Ay | Ort. sıcaklık (°C) | Ort. en yüksek (°C) | Ort. en düşük (°C) | Aylık yağış (mm) | Yağışlı gün |
|---|---|---|---|---|---|
| Ocak | 5,9 | 9,9 | 2,5 | 83,5 | 12,6 |
| Şubat | 7,1 | 11,8 | 3,3 | 69,7 | 11,0 |
| Mart | 10,8 | 16,2 | 6,2 | 68,3 | 11,0 |
| Nisan | 15,6 | 21,7 | 10,1 | 47,7 | 9,0 |
| Mayıs | 20,8 | 27,7 | 14,4 | 26,7 | 5,6 |
| Haziran | 25,4 | 33,0 | 18,5 | 8,9 | 1,5 |
| Temmuz | 28,2 | 36,4 | 21,3 | 2,9 | 0,3 |
| Ağustos | 28,2 | 36,4 | 21,5 | 6,8 | 0,4 |
| Eylül | 25,2 | 32,9 | 18,8 | 6,4 | 1,3 |
| Ekim | 20,0 | 26,5 | 14,4 | 33,4 | 5,3 |
| Kasım | 13,0 | 18,4 | 8,5 | 55,3 | 7,7 |
| Aralık | 7,7 | 11,8 | 4,3 | 84,9 | 11,6 |
Ne zaman gidilir? Temmuz ve ağustosta ortalama en yüksek sıcaklık 36,4 °C’dir; MGM kayıtlarına göre ölçülen en yüksek sıcaklık ağustosta 47,6 °C‘tir. Bu nedenle yaz ortasında açık alan gezilerini (Ravanda, Oylum) sabah erken saatlere kaydırın. Nisan–mayıs bağlar yeşerirken, ekim–kasım ise zeytin hasadı ve Zeytin Festivali dönemiyle en uygun aylardır. Kışın kar nadirdir (MGM’ye göre en yüksek kar kalınlığı 21 Şubat 2015’te 35 cm), ancak aralık–şubat en yağışlı dönemdir. Ölçülen en düşük sıcaklık -12 °C’dir.
Kilis’te nerede kalınır?
- Cumhuriyet Meydanı ve tarihi çarşı çevresi: Mevlevihane, Tekke Camii, müzeler ve tava fırınlarına yürüme mesafesi. İlk kez gelenler için en pratik bölge.
- İnönü Bulvarı ve otogar–adliye hattı: Havaş’ın duraklarına (otogar, adliye, Doğan Güreş Parkı) yakın; erken uçuşu olanlar ve araçla gelenler için uygun.
- Kilis 7 Aralık Üniversitesi çevresi: Havaş’ın ilk kalkış noktası Kan Merkezi’ne yakın, daha yeni yerleşim alanları.
- Gaziantep’te konaklayıp günübirlik: Kilis’te seçenek bulamazsanız veya Gaziantep’i de gezecekseniz 64 km uzaklıktaki Gaziantep’te kalmak mantıklıdır.
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Bakanlık belgeli ve basit konaklama işletmelerinin güncel listesini kendi sitesinde yayımlar; rezervasyondan önce belgeli işletmeleri tercih edin.
Etkinlik ve festivaller
- Mercidabık Zaferi yıl dönümü (24 Ağustos): Kilis Valiliği’nin duyurusuna göre 2026’da Mercidabık Zaferi’nin 510. yıl dönümü Yavuzlu köyündeki törenle anıldı.
- Geleneksel Musabeyliler Şöleni (27 Ağustos): İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’nün yerel etkinlik listesinde Musabeyli Kaymakamlığı ve yerel derneklerin düzenlediği şölen olarak yer alır.
- Kilis Zeytin Festivali: Zeytin hasadı döneminde Cumhuriyet Meydanı’nda düzenlenir; İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü standında 4.500 yıllık zeytin geleneği ve coğrafi işaretli Kilis zeytinyağı tanıtılır (2024’te kasım ayında yapıldı).
- Geleneksel Oylum Lebeniye Günü: Oylum’da her bahar düzenlenir; İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü 2026 programını mayıs ayında duyurdu.
- 7 Aralık Kurtuluş Günü: Fransız işgalinin sona ermesinin yıl dönümü; törenlerle kutlanır.
- Kilis Tanıtım Günleri: İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre 2026 yazında İstanbul’da düzenlendi; Kilis mutfağı ve el sanatları tanıtılır.
Tarihler yıldan yıla değişir; Kilis Valiliği, Kilis Belediyesi ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü duyurularını takip edin.
Alışveriş ve hediyelik
Kilis’ten alınacak en anlamlı hediyeler coğrafi işaretli ürünlerdir: Kilis zeytinyağı (ambalajdaki mahreç işareti amblemine bakın), toz zahter, mevsiminde Horoz Karası üzümü ve üzümden yapılan pekmez ile cevizli sucuk. Kentin sabunhane geçmişini yansıtan zeytinyağlı sabun da eski çarşıda bulunur. Kültür Portalı’nın seyahat hatırası listesinde yemeni ve el işleri yer alır; 2022’de coğrafi işaret alan Kilis Yorganı ise İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü’ne göre uluslararası fuarlarda da tanıtılan el emeği bir üründür. Alışveriş için Şıh Ahmet Caddesi, Sabah Pazarı ve Kuyumcular Çarşısı çevresine bakın.
Kilis’te pasaport başvurusu
Kilis’te pasaport işlemleri Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’ne (NVİ) bağlı Kilis İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü ile ilçe nüfus müdürlüklerinde yapılır.
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Kurum | Kilis İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü |
| Adres | Yaşar Aktürk Mah. Akpınar Cad. No:4 Kat:2, Merkez / Kilis (Kilis Valiliği) |
| Telefon | (0348) 813 99 72 |
| Randevu | randevu.nvi.gov.tr, e-Devlet “Pasaport Başvuru Randevusu”, NVİ Mobil, Alo 199 |
| Bordo (umuma mahsus) | İl müdürlüğü ve Elbeyli, Musabeyli, Polateli ilçe nüfus müdürlükleri |
| Yeşil (hususi) ve gri (hizmet) | İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü |
Adım adım:
- Randevuyu yukarıdaki kanallardan alın; ilçede oturuyorsanız bordo pasaport için ilçe nüfus müdürlüğünü de seçebilirsiniz.
- Pasaport defter bedeli ve harcını randevudan önce vergi dairesine veya anlaşmalı bankalara yatırın; güncel tutarlar ve muafiyetler için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
- Fotoğrafınızın biyometrik kurallara uygun olduğundan emin olun: biyometrik fotoğraf rehberi ve fotoğraf doğrulama aracı.
- Hangi pasaport türünün size uygun olduğunu bilmiyorsanız pasaport seçim aracını kullanın.
- Randevuya kimlik kartınızla gidin; pasaport, başvuruda beyan ettiğiniz adrese gönderilir.
Suriye’ye gidecekseniz: Öncüpınar’dan geçiş yalnız pasaportla yapılır; kimlik kartı geçerli değildir. Pasaportunuzun Suriye’ye giriş için en az 4 ay geçerli olması gerekir (bkz. Suriye seyahat rehberi).
Öncüpınar Sınır Kapısı ile Suriye’ye geçiş
Öncüpınar Sınır Kapısı, Kilis merkezinin yaklaşık 8 km güneyindedir ve Suriye’de Azez yakınındaki Bab es-Selame (Babüsselam) kapısına bağlanır. Kapı, Ticaret Bakanlığı’nın GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü‘ne bağlıdır; Bölge Müdürlüğü’nün tarihçesine göre Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü 1949’dan beri kara hudut kapısı olarak çalışır.
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Konum | Kilis Merkez, şehir merkezine yaklaşık 8 km (Kilis–Azez yolu) |
| Karşı kapı | Bab es-Selame (Suriye, Azez yakını) |
| Geçiş türü | Yolcu ve ticari; Türk vatandaşları yalnız pasaportla |
| Tesis | Modernizasyon 2020’de tamamlandı; yaklaşık 393 dönüm alan, tek durak sistemine uygun 7 peron (Ticaret Bakanlığı) |
| Gümrük müdürlüğü | Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü, 79000 Merkez/Kilis; tel. (0348) 813 10 50 |
| Bağlı olduğu bölge | GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü (Gaziantep) |
| Şehir içi ulaşım | Belediye ring dolmuşu (Sabah Pazarı–otogar–hastane–gümrük) veya taksi |
Ekim 2026 itibarıyla güncel durum
- Pasaportla geçiş açık: İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Başkanlığı’nın 20 Ağustos 2025 tarihli duyurusuna göre, 8 Aralık sonrasında başlayan normalleşme sürecinde Suriye kara hudut kapılarından pasaportla geçiş başlamıştır. Türk vatandaşları ve üçüncü bir ülkenin vatandaşlığını kazanmış Suriye vatandaşları, Barış Pınarı Harekât Bölgesi hariç diğer kara hudut kapılarından pasaportla giriş-çıkış yapabilir. Öncüpınar bu kapılardandır. Önceki yıllarda bu kapıdan geçişler yalnız yazılı talimatlarla belirlenen kriterlere ve Valilik izinlerine göre yapılıyordu.
- Çalışan kapılar: Ticaret Bakanlığı’nın açıklamasına göre Türkiye ile Suriye arasında 6 kapı çalışmakta, bunların 5’inde hem ticari hem yolcu geçişi yapılmaktadır. Ticaret Bakanı’nın Ağustos 2025’teki açıklamasına göre Cilvegözü ve Öncüpınar kapıları transit ticaret için 24 saat çalışacak şekilde düzenlendi; yolcu salonunun çalışma saatlerini yola çıkmadan gümrük müdürlüğünden teyit edin.
- Gümrük muafiyetleri (23 Mart 2026): Kilis Milletvekili’nin Ticaret Bakanlığı kararını aktaran açıklamasına göre 23 Mart 2026’dan itibaren Öncüpınar’dan pasaportla giriş-çıkış yapan yolculara, diğer sınır kapılarındaki gibi eşya muafiyetleri ve 430/150 avroluk hediyelik eşya muafiyeti uygulanmaktadır.
- Yoğunluk: Esad rejiminin sona ermesinden bu yana Suriyelilerin gönüllü dönüşleri Öncüpınar üzerinden aralıksız sürmektedir; Temmuz 2026 haberlerine göre kapıda zaman zaman yoğunluk oluşur. AA’nın Ağustos 2026’da Ticaret Bakanlığı’na dayanarak aktardığına göre Öncüpınar’da yeni hizmet binası için imar ve proje çalışmaları devam etmektedir.
Adım adım geçiş
- Belge: Geçerli pasaport (Suriye’ye giriş için en az 4 ay geçerli). Kimlik kartıyla geçiş yoktur.
- Vize ve harç: Dışişleri Bakanlığı’na göre Türk vatandaşları Suriye’ye girişte vizeden muaftır; umuma mahsus (bordo) pasaport hamilleri Suriye tarafında harç öder, tutarı Suriye makamlarınca belirlenir. Nakit ABD doları bulundurun.
- Yurt dışı çıkış harcı: 7 yaşını doldurmuş Türk vatandaşları Türkiye’den çıkışta harç öder; harcı önceden e-Devlet veya banka uygulamalarından ödemek kapıda zaman kazandırır. Güncel tutar için Türkiye pasaport rehberimize bakın.
- Güvenlik: Dışişleri Bakanlığı, Suriye karayollarını kullanmak zorunda olanların gündüz saatlerinde ve mümkünse konvoy halinde seyahat etmesini, risk altında olunduğu bilinciyle hareket edilmesini tavsiye eder. Seyahat öncesi T.C. Şam Büyükelçiliği duyurularını ve Suriye seyahat rehberimizi kontrol edin.
- Araçla geçiş: Araç ve sigorta şartları değişebildiğinden aracınızla geçmeyi planlıyorsanız Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü’nü (0348 813 10 50) önceden arayın.
- Ulaşım: Kilis merkezden kapıya belediyenin ring dolmuşu veya taksiyle gidilir; kapının Suriye tarafında Azez ve Halep yönüne ulaşımı yerel araçlar sağlar.
Kilis’te bir de Suriye’ye geçiş amaçlı olmayan, yalnız kapıyı görmek isteyen ziyaretçiler olur: kapı bir askerî ve gümrük alanıdır; fotoğraf çekmeden önce görevlilere danışın ve işaretli alanların dışına çıkmayın.
Kilis’ten vize başvurusu: hangi merkez?
Kısa cevap: Kilis’te resmi vize başvuru merkezi yoktur; en yakın merkezler Gaziantep’tedir. İldeki “vize danışmanlık” ofisleri aracı şirketlerdir ve konsolosluk adına başvuru kabul etmez.
- Almanya: Almanya Dışişleri Bakanlığı’nın görev alanı listesine göre Kilis, Ankara Büyükelçiliği‘nin görev alanındadır. Almanya’nın Türkiye’deki tek yetkili vize hizmet sağlayıcısı iDATA’dır; en yakın ofis iDATA Gaziantep‘tir (Budak Mahallesi 10031 Nolu Sokak, Yasem İş Merkezi No:42C/0, Şehitkamil). Bkz. Almanya vizesi.
- İtalya: İtalya’nın resmi temsilcilik ağı listesine göre Kilis, İtalya Ankara Büyükelçiliği görev bölgesindedir. iDATA, İtalya temsilcilikleri adına başvuru almaya yetkili tek kuruluştur; iDATA Gaziantep ofisi Kilis’te ikamet edenlerin başvurularını kabul eder. Ankara bölgesinde randevusuz başvuru da kabul edilmektedir. Bkz. İtalya vizesi.
- Fransa ve Hollanda: VFS Global’in Gaziantep’te Fransa ve Hollanda başvuru merkezleri vardır; adres ve saatler Gaziantep rehberimizde. Bkz. Fransa vizesi, Hollanda vizesi.
- İrlanda: İrlanda’nın VFS Global başvuru merkezlerinden biri Gaziantep’tedir. Bkz. İrlanda vizesi.
- İspanya: Başvurular BLS International üzerinden alınır; Gaziantep’te nokta bulunup bulunmadığını BLS’nin resmi sitesinden teyit edin. Bkz. İspanya vizesi.
- ABD ve İngiltere: Mülakat ve biyometri randevuları Ankara ve İstanbul’dadır: ABD vizesi, İngiltere vizesi.
- Komşu ülkeler: Suriye için vize gerekmez ama pasaport şarttır: Suriye. Bölgedeki diğer ülkeler için Lübnan, Ürdün ve Irak sayfalarımıza bakın.
Büyükelçiliklerin adresleri için Türkiye’deki elçilikler sayfasına, genel listeler için vizesiz seyahat, vizeli seyahat ve e-vize seyahat rehberi sayfalarımıza bakın.
Pratik bilgiler
- Acil durum: Ambulans, polis, itfaiye, jandarma ve AFAD için tek numara 112.
- Nüfus işlemleri: Alo 199 (NVİ çağrı merkezi).
- Turizm bilgisi: Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Ekrem Çetin Mah. Vali Güner Özmen Cad., Alaeddin Yavaşca Kültür Merkezi Kat:1; telefon 0348 814 02 53; Alo 176 Kültür ve Turizm iletişim merkezi.
- Kilis Müzesi: 0348 813 20 37.
- Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü: 0348 813 10 50.
- Havaş: 0850 222 0 487.
- Ulaşım kartı: Kilis’te elektronik kartlı entegre toplu taşıma yoktur; dolmuş ücretleri araçta ödenir.
- Sıcak: Yazın gölgede 40 °C’yi aşan günler olağandır; su, şapka ve güneş kremi bulundurun, açık alan gezilerini sabaha alın.
- Sınır bölgesi: Öncüpınar, Elbeyli ve Musabeyli çevresi sınır bölgesidir; askerî yasak bölge tabelalarına uyun, askerî tesislerin fotoğrafını çekmeyin.
- İbadet yerleri: Camileri namaz vakitleri dışında, uygun kıyafetle ziyaret edin; onarımı süren camilere girmeyin.
Kilis’ten günübirlik geziler
- Gaziantep: 64 km. Zeugma Mozaik Müzesi, Gaziantep Kalesi çevresi ve Bakırcılar Çarşısı: Gaziantep rehberimiz.
- Hatay: Antakya’ya karayoluyla yaklaşık 133 km. Antakya ve Hatay mutfağı için Hatay rehberimiz.
- Şanlıurfa: Göbeklitepe ve Balıklıgöl için Şanlıurfa rehberimiz; Gaziantep üzerinden uzun bir gün ya da tek gece konaklamayla gezilebilir.
- Adıyaman: Nemrut Dağı için Adıyaman rehberimiz.
Diğer şehir rehberlerimiz için Türkiye şehirleri sayfasına göz atabilirsiniz.
- TÜİK – Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2025
- Kültür Portalı – Kilis genel bilgiler ve tarihçe
- Kültür Portalı – Ravanda Kalesi
- Kültür Portalı – Kilis Mevlevihanesi
- Kültür Portalı – Tekke Camisi / Tekye Camisi
- Kültür Portalı – Ulu Cami (Cami-i Kebir)
- Kültür Portalı – Oylum Höyük
- Kültür Portalı – Tarihi Akcurun Caddesi
- Kültür Portalı – Resul Osman Mesire Alanı
- Kültür Portalı – Kilis Tava
- Kültür Portalı – Cennet Çamuru
- Kültür Portalı – Ekşili Kebap
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Nasıl Gidilir? (Gaziantep Havalimanı 46 km)
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Höyükler
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Askeri Yapılar (Ravanda Kalesi)
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Ören Yerleri
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Kültür Turizmi
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Tescillenmiş Coğrafi İşaretli Ürünler
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Kilis Kahvaltılık Toz Zahter Tescillendi
- Kilis İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü – Yerel Etkinlikler
- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü – Kilis Müze Müdürlüğü ve Aidesim Örenyeri
- Kilis Valiliği (arşiv, 2019) – Neşet Efendi Konağı'ndaki eski Kilis Müzesi
- Kilis Valiliği – Tarihi Sabunhane ve Alaeddin Yavaşca Müze Evi
- Kilis Valiliği – Tarihi Camiler (deprem sonrası onarım durumu)
- Kilis Valiliği – İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğü
- Kilis Belediyesi – Dolmuş Güzergâhları
- Kilis Belediyesi – Kilis'in Coğrafi Yapısı
- Kilis Belediyesi – Kilis Gezi Rehberi
- TÜRKPATENT – Cennet Çamuru / Kilis Kaymaklı Kırma Künefe (tescil 393)
- TÜRKPATENT – Kilis Horoz Karası Üzümü (tescil 1632)
- Kilis TSO – Kilis Tava coğrafi işaret özeti
- Kilis TSO – Kilis Kırk Semseği
- Kilis Valiliği – Kilis Yemekleri (Kilis Katmeri)
- MGM – Kilis Resmi İklim İstatistikleri (1959–2025)
- DHMİ – Gaziantep Havalimanı Ulaşım
- Havaş – Otobüs Hizmetleri (Gaziantep–Kilis güzergâhı)
- Göç İdaresi Başkanlığı – Suriye'ye Pasaportla Geçiş (20.08.2025)
- Ticaret Bakanlığı – Öncüpınar Gümrük Müdürlüğü
- Ticaret Bakanlığı – GAP Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü
- Ticaret Bakanlığı – Öncüpınar Gümrük Kapısı modernizasyonu
- Ticaret Bakanlığı – Türkiye–Suriye arasında çalışan sınır kapıları
- Anadolu Ajansı – Suriye'ye açılan gümrük kapılarında modernizasyon (Ağustos 2026)
- Kilis Haber – Öncüpınar'da 23 Mart 2026'dan itibaren gümrük muafiyetleri
- Haksöz Haber – Cilvegözü ve Öncüpınar'da transit ticarette 24 saat geçiş (Ağustos 2025)
- Aksiyon – Öncüpınar'da gönüllü dönüşler (Temmuz 2026)
- Dışişleri Bakanlığı – Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
- Dışişleri Bakanlığı – Suriye karayollarında seyahat duyurusu
- NVİ – Pasaport Hizmetleri
- Almanya Ankara Büyükelçiliği – Görev alanı
- İtalya Konsolosluk Ağı – Görev bölgeleri
- iDATA – İtalya vize bilgilendirme
- iDATA – Ofisler (Gaziantep)
Son kontrol: 13 Ekim 2026






