Kısa cevap: Türk vatandaşları Bosna-Hersek’e vizesiz gidebilir ve 180 gün içinde toplam 90 gün kalabilir. Kimlikle seyahat anlaşması 2022’de duyurulmuş olsa da henüz yürürlüğe girmedi; giriş yalnızca pasaportla yapılıyor. Saraybosna’ya İstanbul’dan doğrudan uçuşlar bulunuyor. Mostar’a trenle yaklaşık iki saatte ulaşılıyor. Rahat bir rota için 4-5 gün ayırmanızı öneririz: iki-üç gün Saraybosna, bir-iki gün Mostar ve çevresi.
Saraybosna’nın Başçarşı’sı, Gazi Hüsrev Bey Camii ve Mostar Köprüsü, Türk ziyaretçilere Balkanlar’daki Osmanlı mirasının en tanıdık örneklerini sunuyor. Bu rehberde önce giriş şartlarını kısaca özetliyor, ardından iki şehri ve çevresini rota mantığıyla anlatıyoruz. Giriş kurallarının tamamı için Bosna-Hersek vize rehberimize bakabilirsiniz.
Giriş Şartları Özeti
| Konu | Durum |
|---|---|
| Vize | Yok (tüm T.C. pasaport türleri) |
| Kalış süresi | 180 gün içinde toplam 90 gün; transit de vizesiz |
| Giriş belgesi | Yalnızca pasaport |
| Pasaport geçerliliği | Çıkıştan sonra en az 3 ay ve son 10 yılda düzenlenmiş; Dışişleri 6 ay öneriyor |
| Maddi imkân | Kalınacak her gün için 150 BAM veya karşılığı |
| Kayıt | Otel dışında kalanlar için 48 saat içinde |
Kimlik kartı neden geçmiyor?
Eylül 2022’deki üst düzey ziyarette iki ülke arasında kimlik kartıyla seyahat kararı açıklanmış, basında da “Bosna’ya kimlikle gidilebilecek” haberleri çıkmıştı. Ancak T.C. Saraybosna Büyükelçiliği 14 Kasım 2022 tarihli duyurusunda teknik hazırlıkların sürdüğünü, anlaşma yürürlüğe girdiğinde ayrıca duyuru yapılacağını ve o zamana kadar girişlerde pasaport kullanılmaya devam edileceğini bildirdi. Bosna-Hersek Güvenlik Bakanlığı‘nın kimlik kartıyla girişe izin verdiği ülkeler arasında da Türkiye yer almıyor. Kısacası resmi bir yürürlük duyurusu yapılana kadar pasaportunuzu yanınıza alın.
Saraybosna’da Gezilecek Yerler
Başçarşı ve Sebil
Saraybosna gezisinin kalbi, 15. yüzyıldan itibaren gelişen Başçarşı. Bakırcılar Sokağı (Kazandžiluk), küçük dükkânlar, kahvehaneler ve şehrin sembolü olan ahşap Sebil çeşmesi burada. Sabah erken saatlerde gelirseniz çarşıyı kalabalık başlamadan görebilirsiniz.
Gazi Hüsrev Bey Külliyesi
- yüzyıl Osmanlı mimarisinin Bosna’daki en önemli örneklerinden Gazi Hüsrev Bey Camii, aynı vakfa ait medrese, bedesten ve saat kulesiyle birlikte bir külliye oluşturur. Namaz vakitleri dışında ziyaretçilere açıktır; kadın ziyaretçilerin başlarını örtmesi beklenir.
Ferhadiye ve “Kültürlerin Buluştuğu Nokta”
Başçarşı’dan batıya doğru uzanan Ferhadija yaya caddesinde, yerdeki “Sarajevo Meeting of Cultures” işareti Osmanlı dönemi çarşısı ile Avusturya-Macaristan dönemi binalarının birleştiği çizgiyi gösterir. Bir adım doğuda kubbeler ve ahşap dükkânlar, bir adım batıda 19. yüzyıl Orta Avrupa cepheleri vardır.
Latin Köprüsü
Miljacka nehri üzerindeki Latin Köprüsü, 1914’te Avusturya-Macaristan veliahdı Franz Ferdinand’a yapılan suikastin hemen yanında gerçekleştiği yer olarak bilinir. Bu olay Birinci Dünya Savaşı’nın başlamasına giden süreci tetiklemişti. Köprünün yanındaki küçük müze olayı anlatır.
Umut Tüneli ve Yakın Tarih
1992-1995 kuşatması sırasında şehri dış dünyaya bağlayan Umut Tüneli (Tunel spasa), havalimanı yakınındaki bir evin altında müze olarak korunuyor. Şehir merkezindeki savaş dönemi müzeleri ve sokaklardaki “Saraybosna gülleri” (kırmızı reçineyle doldurulmuş top mermisi izleri) yakın tarihi anlamak için önemli duraklar.
Trebević Teleferiği ve Vrelo Bosne
Şehri yukarıdan görmek için Trebević teleferiği iyi bir seçenek; tepede 1984 Kış Olimpiyatları’ndan kalma bobsled pisti kalıntıları bulunur. Yeşil bir mola için şehrin batısındaki Vrelo Bosne, Bosna nehrinin kaynağında parkı ve dereleriyle yarım günlük bir gezi sunar.
Mostar ve Çevresi
Eski Köprü (Stari Most)
Neretva nehri üzerindeki Mostar Köprüsü, şehre adını veren yapı. UNESCO’ya göre köprü, Mimar Sinan’ın tasarımına dayanarak Mimar Hayreddin tarafından yapılmış; 1990’lardaki savaşta yıkılmış ve 2004’te aslına uygun biçimde yeniden inşa edilmiştir. Köprü ve çevresindeki eski şehir 2005’te UNESCO Dünya Mirası Listesi‘ne alındı. Yaz aylarında köprüden nehre atlayan dalgıçlar şehrin simgesidir.
Eski şehir
Köprünün iki yakasındaki taş döşeli Kujundžiluk çarşısı, Koski Mehmed Paşa Camii (minaresinden köprü manzarası) ve geleneksel Osmanlı evlerinden Bišćević ve Muslibegović evleri görülmeye değer. Köprüye en iyi bakış açılarından biri, Koski Mehmed Paşa Camii’nin avlusundaki nehir kenarı terastır.
Blagay Tekkesi
Mostar’a kısa mesafedeki Blagay, Buna nehrinin kayalığın dibinden çıktığı noktada kurulmuş derviş tekkesiyle bilinir. Sabah saatlerinde gitmek hem serinlik hem de daha az kalabalık açısından avantajlıdır.
Počitelj ve Kravica Şelalesi
Neretva vadisindeki Počitelj, yamaca kurulmuş Osmanlı dönemi taş kasabası; kaleye tırmanıp vadiyi izleyebilirsiniz. Yazın yüzülebilen Kravica Şelalesi de Mostar’dan günübirlik eklenebilecek popüler bir durak. Bu üç nokta toplu taşımayla birbirine zor bağlandığı için araç kiralamak veya Mostar’dan çıkan günübirlik turlara katılmak daha pratiktir.
Saraybosna-Mostar Arası Ulaşım
Trenle
Federasyon Demiryolları (ŽFBiH), Saraybosna ile Mostar arasında Neretva vadisinden geçen manzaralı hatta sefer yapıyor; yolculuk yaklaşık iki saat sürüyor. ŽFBiH duyurularına göre sefer düzeni dönemsel olarak değişiyor: hafta içi ve hafta sonu programları farklı olabiliyor, yaz aylarında Hırvatistan kıyısındaki Ploče’ye uzanan sezonluk tren ekleniyor. Şirket online bilet satışının zaman zaman teknik nedenlerle kapandığını da duyuruyor; biletinizi bir gün önceden istasyon gişesinden almanız daha güvenli.
Önemli not: Ploče Hırvatistan’da ve Hırvatistan Schengen üyesi. Bordo pasaportla Schengen vizeniz yoksa bu trenin Mostar’dan sonraki kısmını kullanmayın.
Otobüsle
Saraybosna ve Mostar arasında gün boyu otobüs seferleri de bulunur. Trenin uymadığı saatlerde veya Blagay gibi ara noktalara geçmek için otobüs daha esnek bir seçenek.
Türkiye’den ulaşım
İstanbul’dan Saraybosna’ya Türk Hava Yolları ve Pegasus başta olmak üzere düzenli doğrudan seferler var; uçuş yaklaşık bir buçuk saat sürüyor. Saraybosna Havalimanı şehir merkezine yaklaşık 12 km uzaklıkta. Yaz aylarında Mostar’a da sezonluk seferler açılabiliyor.
4-5 Günlük Örnek Rota
- 1. gün – Saraybosna merkez: Başçarşı, Sebil, Gazi Hüsrev Bey Külliyesi, Ferhadiye ve Latin Köprüsü.
- 2. gün – Yakın tarih ve manzara: Sabah Umut Tüneli, öğleden sonra Trebević teleferiği; akşam Başçarşı’da yemek.
- 3. gün – Mostar’a geçiş: Sabah treniyle Mostar; öğleden sonra eski şehir ve köprü, akşam köprü manzarası.
- 4. gün – Hersek bölgesi: Blagay, Počitelj ve Kravica (araçla veya turla).
- 5. gün (isteğe bağlı): Saraybosna’ya dönüş ve Vrelo Bosne, ya da Mostar’dan dönüş uçuşu.
Daha uzun bir tur için Vişegrad’daki Sokullu Mehmed Paşa Köprüsü (UNESCO), Yayçe (Jajce) ve Travnik iyi eklemeler olur.
Yeme-İçme: Neyi Nerede Denemeli?
Bosna mutfağı Türk damak tadına yakın olduğu için yemek konusunda sürpriz yaşamazsınız; yine de bazı yerel alışkanlıkları bilmek işinizi kolaylaştırır.
- Ćevapi: Bosna’nın en bilinen yemeği. Küçük köfteler somun benzeri pide (somun) içinde, doğranmış soğan ve kaymak benzeri bir peynirle (kajmak) servis edilir. Başçarşı’daki “ćevabdžinica” adı verilen küçük köfteciler en klasik adreslerdir; porsiyonlar genellikle 5 ya da 10 parça olarak seçilir.
- Burek ve pita: Bosna’da “burek” yalnızca kıymalı olanın adıdır; peynirlisi “sirnica”, ıspanaklısı “zeljanica”, patateslisi “krompiruša” diye sorulur. Sipariş verirken bu ayrımı bilmek yanlış anlaşılmayı önler.
- Bosna kahvesi: Türk kahvesine benzer, ancak küçük bir bakır cezvede (džezva) ve yanında lokumla gelir. Kahveyi fincana kendiniz koyarsınız.
- Tatlılar: Baklava, tufahija (cevizli haşlanmış elma) ve hurmašica en sık karşılaşacağınız tatlılar.
- Mostar’da: Köprü manzaralı nehir kenarı restoranları genellikle daha pahalıdır; eski şehrin birkaç sokak gerisindeki lokantalarda aynı yemekleri daha uygun fiyata bulmak mümkün.
Ramazan ayında Saraybosna’da pek çok lokanta iftar menüsü sunar; Başçarşı’daki camilerin avlularında iftar saatindeki kalabalık, şehrin en tanıdık manzaralarından biridir.
Pratik Bilgiler
- Saat farkı: Bosna-Hersek kışın Türkiye’den 2 saat, yaz saati döneminde 1 saat geride.
- Elektrik: 230V, C ve F tipi priz; Türkiye’deki cihazlar için adaptör gerekmez.
- Dil: Boşnakça, Hırvatça ve Sırpça resmi dillerdir. Ćuprija (köprü), čaršija (çarşı), avlija (avlu) gibi Türkçe kökenli pek çok kelime dikkatinizi çekecek. Turistik bölgelerde İngilizce yaygın.
- Kıyafet: Camileri ziyaret ederken omuzları ve dizleri kapatan kıyafet tercih edin; kadın ziyaretçilerden başlarını örtmeleri beklenir.
- Sağlık: Kamu hastanelerinde işlemler ücretli olduğu için seyahat sağlık sigortası yaptırmanız önerilir.
Para ve Bütçe
- Para birimi: Konvertibl mark (BAM; yerelde KM). Kur avroya sabittir.
- Avro: Saraybosna ve Mostar’da birçok işletme avro kabul eder, ancak para üstü mark verilir ve kur her zaman lehinize olmaz.
- Kart: Şehirlerde yaygın; tren gişesi, küçük lokantalar, pazarlar ve köy yollarındaki işletmeler için nakit bulundurun.
- Mark’ı bitirin: Konvertibl mark’ı ülke dışında bozdurmak zordur; dönmeden harcayın.
- Sınır şartı: Günlük 150 BAM kuralını nakit, kart veya ödenmiş konaklama belgesiyle karşılayabilirsiniz.
Ne Zaman Gidilmeli?
- Mayıs-Haziran ve Eylül-Ekim: İki şehir için en dengeli dönem.
- Temmuz-Ağustos: Mostar ve Hersek bölgesi çok sıcak olabilir; Saraybosna Film Festivali ağustosta düzenlenir.
- Ramazan: Saraybosna’daki iftar ve teravih atmosferi Türk ziyaretçilere tanıdık gelir.
- Kış: Saraybosna soğuk ve karlı olur; Jahorina ve Bjelašnica’da kayak sezonu açılır.
Sık Yapılan Hatalar
- Kimlik kartıyla bilet almak: Havayolları Saraybosna uçuşunda kimlik kartını kabul etmez; pasaport şart.
- Pasaportun yaşını kontrol etmemek: Bosna-Hersek mevzuatı, son 10 yıl içinde düzenlenmiş pasaport istiyor. Süresi uzun olsa bile çok eski bir pasaportla sorun yaşayabilirsiniz.
- Hırvatistan’ı rotaya plansız eklemek: Dubrovnik veya Ploče gibi Hırvat şehirleri Mostar’a yakın görünse de Schengen alanındadır ve bordo pasaportla Schengen vizesi gerektirir. Ayrıntılar için Hırvatistan sayfamıza bakın.
- Ev kiralayıp kaydı unutmak: Otel dışında kalıyor ve üç günden uzun kalacaksanız 48 saat içindeki kayıt yükümlülüğünü atlamayın; kiralık dairelerde ev sahibine sorun.
- Doğada patika dışına çıkmak: İngiltere Dışişleri ve Bosna-Hersek makamları, savaştan kalan mayınlar nedeniyle işaretli yollardan ayrılmamayı öneriyor.
- Tren saatine son dakikada güvenmek: ŽFBiH seferleri bakım, hava koşulları ve sezon nedeniyle değişebiliyor; bir gün önce tarifeyi kontrol edin.
Güvenlik ve Acil Numaralar
Bosna-Hersek turistler için genel olarak güvenli bir ülkedir; kalabalık turistik noktalarda yankesiciliğe karşı dikkatli olun. Acil numaralar: polis 122, itfaiye 123, ambulans 124. T.C. Saraybosna Büyükelçiliği’nin yanı sıra Türkiye’nin Mostar ve Banja Luka‘da başkonsoloslukları bulunuyor. Acil durumlarda Dışişleri Bakanlığı Konsolosluk Çağrı Merkezi’ne +90 312 292 29 29 numarasından 7/24 ulaşabilirsiniz.
Rotanızı Genişletin
Saraybosna, Belgrad ve Karadağ yönündeki Balkan rotalarına kolayca bağlanır. Belgrad’ı da görmek isterseniz Sırbistan sayfamıza, bölgenin genel tablosu için vizesiz Balkan ülkeleri yazımıza göz atabilirsiniz. Kimlikle gidilebilen ülkelerin güncel listesi ise vizesiz ülkeler rehberimizde.
Kaynaklar
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Türk Vatandaşlarının Tabi Olduğu Vize Uygulamaları
- T.C. Dışişleri Bakanlığı – Bosna-Hersek’e Seyahat Edecek Türk Vatandaşlarının Dikkatine
- T.C. Saraybosna Büyükelçiliği – Kimlikle Seyahat Duyurusu (14 Kasım 2022)
- Bosna-Hersek Güvenlik Bakanlığı – Yabancıların Girişi ve Kalışına İlişkin Temel Bilgiler
- UNESCO – Old Bridge Area of the Old City of Mostar
- Federasyon Demiryolları (ŽFBiH) – Duyurular ve Tarife
- GOV.UK – Bosnia and Herzegovina Travel Advice (Safety and Security)
Son kontrol: 12 Ekim 2026
